काठमाडौं । अमेरिकाको रक्षा मन्त्रालय (पेन्टागन) बाट उच्च सैन्य अधिकारीहरूलाई हटाउने क्रम जारी रहेको छ। यसैक्रममा अमेरिकी सेनाको रणनीति र योजना निर्माण गर्ने महत्त्वपूर्ण विभागका प्रमुख लेफ्टिनेंट जनरल ब्रेट सिल्वियालाई उनको पदबाट हटाइएको छ। उनलाई यसै साता ‘जोइन्ट चिफ्स अफ स्टाफ’ (Joint Chiefs of Staff) बाट हटाइएको हो। यद्यपि, ट्रम्प प्रशासनले यस निर्णयको कुनै पनि आधिकारिक कारण खुलाएको छैन।

राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँगको युद्ध पुनः सुरु गर्ने विकल्पमाथि विचार गरिरहेको बेला यो फेरबदल भएको छ। यस्तो संवेदनशील समयमा अमेरिकी सेनाको रणनीति तयार पार्ने एक प्रमुख अधिकारीलाई हटाइएका कारण विभिन्न आशङ्का तथा प्रश्नहरू उब्जिएका छन्। हाल सिल्वियाको स्थानमा कुन अधिकारीलाई जिम्मेवारी दिइन्छ भन्ने पनि स्पष्ट भइसकेको छैन।

लेफ्टिनेंट जनरल ब्रेट सिल्विया जोइन्ट चिफ्स अफ स्टाफको ‘जे-५’ (J-5) निर्देशनालयको जिम्मेवारी सम्हालिरहेका थिए। यो विभाग अमेरिकी सेनाको रणनीति र भविष्यका सैन्य योजनाहरू तयार पार्नमा अत्यन्त महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्दछ। यसले सेनाका अपरेसन, रक्षा नीति र ह्वाइट हाउसका निर्णयहरूबीच तालमेल मिलाउने काम पनि गर्छ।

यस विभागको सहायताले सैन्य अधिकारीहरूका योजनाहरूलाई रक्षा मन्त्रालयको नीति र राष्ट्रपतिका निर्णयहरूसँग जोड्ने काम गरिन्छ, त्यसैले यसका प्रमुखको पदलाई अति संवेदनशील मानिन्छ। अमेरिकाले इरानलाई लिएर आगामी रणनीतिको बारेमा विचार गरिरहेको यस घडीमा सिल्वियालाई हटाइएको विषयले बजारमा ठुलो चर्चा पाएको छ।

सिल्विया यस पदबाट हटाइएका पहिलो अधिकारी भने होइनन्। उनीभन्दा अगाडि लेफ्टिनेंट जनरल जोसेफ म्याग्गीलाई पनि यसै पदबाट हटाइएको थियो र उनलाई अनिवार्य अवकाश लिनसमेत भनिएको थियो। अब सिल्वियालाई हटाइए सगैँ एक वर्षको अवधिमा यस विभागका दोस्रो प्रमुखले पद छाड्नुपरेको छ। सिल्वियाका उत्तराधिकारीको नाम हालसम्म सार्वजनिक नगरिएका कारण विभागको रणनीति तथा योजना निर्माणको बागडोर अब कसको हातमा जानेछ भन्ने अनिश्चित बनेको छ।

जोइन्ट चिफ्स अफ स्टाफका एक पूर्व अधिकारीले सिल्वियालाई हटाइएको समयप्रति प्रश्न उठाएका छन्। उनले भनेका छन्, “यो त्यस्तो समय होइन, जब तपाईं जे-५ (रणनीतिक विभाग) का प्रमुखलाई गुमाउन چاہनुहुन्छ।” उनको यो भनाइले सेनाको रणनीति तयार पार्ने विभागका प्रमुखलाई हटाइएको समयावधिप्रति सुरक्षा वृत्तमा चिन्ता रहेको प्रष्ट पार्छ। यद्यपि, सिल्वियालाई हटाउनु पछाडि कुनै विशेष सैन्य वा नीतिगत कारण थियो वा थिएन भन्ने अहिलेसम्म खुल्न सकेको छैन।

अमेरिकी रक्षा मन्त्री पिट हेगसेथले पेन्टागनको कार्यभार सम्हालेयता धेरै वरिष्ठ सैन्य अधिकारीहरूले पद छाडिसकेका छन्। सिल्वियालाई हटाइनु पनि यसै शृङ्खलाको अर्को कडी हो। हाललाई भने ट्रम्प प्रशासनले उनलाई हटाइएको विषयमा कुनै पनि आधिकारिक स्पष्टीकरण दिएको छैन।