बीबीसी। अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण मानिएको अमेरिकी मध्यावधि (मिडटर्म) निर्वाचनमा होमिँदै गर्दा डेमोक्रेटिक पार्टीले उच्च अपेक्षा राखेको छ।

ऐतिहासिक रूपमा अलोकप्रिय रिपब्लिकन राष्ट्रपति, खाना र बिलको बढ्दो लागतबाट असन्तुष्ट अमेरिकी जनता र महिनौँदेखिका अनुकूल जनमत सर्वेक्षणहरूले मंगलबार उनीहरूका लागि राम्रो नतिजा आउनेतर्फ सङ्केत गर्छन्।

तल्लो सदन प्रतिनिधि सभाको नियन्त्रण आफ्नो पक्षमा पार्न आवश्यक २१८ सिटभन्दा धेरैमा डेमोक्रेटिक उम्मेदवारहरू अगाडि रहेको जनमत सर्वेक्षणहरूले देखाएका छन्। साथै, मुख्य सिनेट प्रतिस्पर्धामा पनि उनीहरू बराबरी वा सामान्य अग्रतामा छन्।

हालैको न्युयोर्क टाइम्सको सर्वेक्षण अनुसार सन् २०२४ मा डोनाल्ड ट्रम्पले १८ प्रतिशत मतान्तरले जितेको साउथ क्यारोलिना राज्यमा सिनेटको प्रतिस्पर्धा बराबरीको स्थितिमा छ। त्यस्तै हालैका सीएनएन सर्वेक्षणहरूले डेमोक्र्याटहरूलाई टेक्सास, कान्सास र मेनमा अगाडि देखाएका छन्।

तर के जनमत सर्वेक्षणहरू सही हुन्छन्?

अमेरिकी राजनीतिको हालैको इतिहास यस्ता उदाहरणहरूले भरिएको छ जहाँ जनमत सर्वेक्षणहरू (चुनावको केही दिनअघिका सर्वेक्षणहरू समेत) गलत सावित भएका छन्। सन् २०१६ र २०२४ मा ह्वाइट हाउसको यात्रा तय गर्ने क्रममा ट्रम्पले पूर्वानुमानभन्दा धेरै राम्रो प्रदर्शन गरेका थिए। सन् २०२० मा उनको झिनो पराजय पनि प्रायः सर्वेक्षणहरूले डेमोक्र्याट जो बाइडेनको सहज जितको सङ्केत गरेपछि भएको थियो।

यसै वर्षको सुरुमा, मिसिगनको डेमोक्रेटिक सिनेट प्राइमरीमा डेमोक्र्याट अब्दुल एल-सयदले दोहोरो अंकको फराकिलो जित हासिल गर्ने सर्वेक्षणले संकेत गरेको थियो। तर नतिजा १ प्रतिशतको मात्र रह्यो। विस्कान्सिनको गभर्नरका लागि भएको डेमोक्रेटिक प्राइमरीमा २० प्रतिशतको हाराहारीमा अगाडि रहेका उम्मेदवार प्रतिशतको सानो अंशले पराजित भए।

राजनीतिक र बजार अनुसन्धान सर्वेक्षण सञ्चालन गर्ने इप्सोस पब्लिक अफेयर्सका अध्यक्ष क्लिफोर्ड याङका अनुसार मानिसहरूले ल्यान्डलाइन फोन छाड्दै गएका र अपरिचित कलहरू उठाउन छाडेकाले हालैका वर्षहरूमा पोलिङ (जनमत संकलन) गाह्रो भएको छ। र, पोलस्टरहरूले सम्पर्क गरेकाहरूमध्ये धेरैले सहभागिता जनाउन कम इच्छा देखाउने गरेका छन्।

“कन्जरभेटिभ (रूढिवादी) हरू, विशेष गरी अति-दायाँपन्थीहरू स्वभावैले संस्थापन विरोधी हुन्छन्,” याङ भन्छन्। “र उनीहरू कुनै पनि कुरामा भाग लिँदैनन्। उनीहरू व्यवस्थालाई मन पराउँदैनन्। मुख्य चुनौती यही हो।”

यदि रिपब्लिकन मतदाताहरू व्यवस्थित रूपमा कम गणना भइरहेका छन् र सर्वेक्षण कम्पनीहरूले आफ्नो भोटिङ मोडल तयार गर्दा त्यसलाई ध्यानमा राख्दैनन् भने, यसले उनीहरूको तथ्यांकलाई डेमोक्र्याटतर्फ ढल्काउन सक्छ।

भोट हाल्ने सर्वसाधारणको संरचना कस्तो हुनेछ भनेर भविष्यवाणी गर्न पोलस्टरहरूका लागि किन कठिन हुँदै गएको छ भन्ने एउटा कारण यो पनि हो।

विगतका राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा ट्रम्पले सोचेभन्दा राम्रो प्रदर्शन गर्नुको एउटा स्पष्टीकरण के हो भने उहाँका समर्थकहरू-जसमध्ये धेरै नियमित मतदाता थिएनन्-अपेक्षाभन्दा बढी सङ्ख्यामा मतदान गर्न पुगेका थिए।

त्यो अप्रत्याशितता नै हालैका उल्लेखनीय पोलिङ असफलताहरूको मुख्य कारक तत्व हो, भले नै अधिकांश प्रतिष्ठित पोलहरूमा मतान्तर केही प्रतिशत मात्र फरक किन नहोस्।

कडा प्रतिस्पर्धामा ती केही प्रतिशतले नै उम्मेदवारका लागि जित र हारको फरक पार्न सक्छन्। र यो वर्ष धेरै मुख्य सिनेट प्रतिस्पर्धाहरू तिनै साँघुरो मतान्तरभित्र छन्।

हालैका वर्षहरूमा मध्यावधि आम निर्वाचनका पोलहरू बढी सटीक प्रमाणित भएका छन्, जसको एउटा कारण ट्रम्प (र असन्तुष्ट अमेरिकीहरूलाई भोट हाल्न आकर्षित गर्ने उहाँको अद्वितीय क्षमता) ब्यालेटमा थिएनन्।

सन् २०२२ मा, बाइडेनको कम स्वीकृति रेटिङका बाबजुद डेमोक्र्याटहरूले परम्परागत अपेक्षालाई चुनौती दिँदै चुनावी पराजयबाट जोगिने सङ्केत पोलहरूले गरेका थिए।

पार्टीले प्रतिनिधि सभाको नियन्त्रण गुमाए पनि मतान्तर निकै कम थियो र डेमोक्र्याटहरूले अमेरिकी सिनेटमा नियन्त्रण कायम राखेका थिए।

यस वर्षको प्राइमरी नतिजाहरूले ठूला आश्चर्यहरू ल्याएको भए पनि याङ भन्छन् कि मनोनयन प्रतिस्पर्धाहरू ऐतिहासिक रूपमा अस्थिर हुने गरेका छन्, जहाँ मतदाताहरूले अन्तिम समयमा निर्णय लिने सम्भावना बढी हुन्छ। यसलाई अहिलेका आम निर्वाचनका पोलहरू गलत छन् भन्ने सङ्केतका रूपमा हेरिनु हुँदैन।

मध्यावधि निर्वाचनमा राष्ट्रपतिको पार्टीका लागि रात खराब हुनु सामान्य कुरा हो।

हालैका वर्षहरूको सबैभन्दा उल्लेखनीय उदाहरण सन् २०१० मा आएको थियो जब रिपब्लिकनहरूले ६० भन्दा बढी हाउस सिटहरू जितेका थिए र सिनेटमा पनि सिट बढाएका थिए।

त्यो नतिजा वित्तीय संकटबाट उकासिन संघर्ष गरिरहेको अर्थतन्त्र र राष्ट्रपति बाराक ओबामाको स्वास्थ्य सम्बन्धी सुधारहरूप्रतिको रूढिवादी डरको पृष्ठभूमिमा आएको थियो। पराजयको भविष्यवाणी पोलहरूले गरेका थिए तर त्यो तहको भने थिएन।

यस पटक भने भूमिका उल्टिएको छ, जहाँ डेमोक्र्याटहरू प्रतिपक्षमा छन् र अर्थतन्त्र मतदाताहरूको दिमागमा छ। तर ट्रम्पको कम स्वीकृति रेटिङलाई हेर्दा इतिहासले संकेत गरे जस्तै वा कसैले अपेक्षा गरे जस्तै डेमोक्र्याटहरूका लागि राम्रो नतिजा नआउन सक्ने धेरै कारणहरू छन्।

पहिलो, यो निर्वाचनमा प्रतिस्पर्धा भइरहेका धेरै क्षेत्रहरू दुई वर्षअघिको राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा ट्रम्पले सजिलै जितेका क्षेत्रहरू हुन्। यो रिपब्लिकनहरूका लागि आफ्नै घरेलु मैदान जस्तै हो।

त्यस्तै, विगतका वर्षहरूमा हाउस निर्वाचन क्षेत्रको सीमामा गरिएका परिवर्तनहरूका कारण पार्टीहरूबीच साटासाट हुने सिटहरूको सङ्ख्या कम भएको छ।

तेस्रो, देशमा बढेको गहिरो ध्रुवीकरणका कारण निर्णय गर्न बाँकी (स्विंग) मतदाताहरूको सङ्ख्या कम छ। केही विज्ञहरूले मतदाताहरूलाई ‘कडा भइसकेको’  भनी वर्णन गर्छन्।

यसका साथै रिपब्लिकनहरूले उपभोग गरेको नगदको फाइदा पनि छ, जसले उनीहरूलाई अन्तिम हप्ताहरूमा आक्रमणकारी विज्ञापनहरूमा करोडौँ डलर खर्च गर्ने क्षमता दिएको छ।

पोलिङ मोडलहरूले परिवर्तनशील आधारभूत कुराहरूलाई समेट्ने प्रयास गर्छन्। र एक राम्रोसँग डिजाइन गरिएको पोल, कुनै मुद्दाले यसलाई अविश्वसनीय बनाउन सक्छ कि भन्ने कुराको पूर्वअनुमान गर्न बनाइएको हुन्छ।

व्यक्तिगत पोलहरूमा त्रुटिको सीमा निर्मित हुन्छ-समग्र जनसङ्ख्याको तुलनामा स्याम्पल (नमूना) साइजमा आधारित तथ्यांकीय अनिश्चितताको स्तर। समग्र रूपमा हेर्दा, व्यक्तिगत सर्वेक्षणहरू भन्दा पोलिङ औसत ले अझ सटीक भविष्यवाणी प्रदान गर्न सक्छ।

यतिबेला, हालैका राष्ट्रपतीय निर्वाचनहरूमा देखिएको जस्तै ढल्काइलाई ध्यानमा राख्दा पनि डेमोक्र्याटहरूका लागि आगामी नोभेम्बर ३ को रात राम्रो हुने सङ्केत गर्छ। र पोलिङका त्रुटिहरू दुवै तर्फ हुन सक्छन्। गत वर्षको राज्य र विशेष निर्वाचनहरूमा, डेमोक्र्याटहरूले धेरैजसो सर्वेक्षणहरूलाई माथ खुवाएका थिए किनभने उनीहरूका मतदाताहरू सोचेभन्दा ठूलो सङ्ख्यामा मतदान गर्न आएका थिए।

सन् २०२४ मा सहजै जितेका राज्यहरूमा अभियानको अन्तिम दिनहरूमा ट्रम्पले र्‍यालीहरू आयोजना गरेको दृश्यले रिपब्लिकन आन्तरिक पोलमा रूढिवादी उम्मेदवारहरू संकटमा रहेको संकेत गर्दै डेमोक्र्याटहरूको आशा बढाएको हुनेछ।

तथापि, निर्वाचनको दिनसम्म नै मतदाताहरूले आफ्नो मन बदल्ने सम्भावना सधैँ रहन्छ।

कहिलेकाहीँ अन्तिम समयका परिवर्तनहरूले दौडको गतिशीलतालाई बदल्न सक्छन्। कहिलेकाहीँ अनिर्णित मतदाताहरू, जसले अझै पनि यी धेरै प्रतिस्पर्धाहरूमा महत्त्वपूर्ण हिस्सा ओगट्छन्, उनीहरू सबै एउटै दिशामा ढल्किन सक्छन्।

पोलिङमा, सधैँ केही हदसम्म अनिश्चितता हुनेछ-र त्यसलाई व्यवस्थापन गर्नु नै विज्ञानसँगै जोडिने कला हो।

“मलाई लाग्छ हामी पहिलेभन्दा राम्रो काम गरिरहेका छौँ,” याङ भन्छन्। “तर हामीले भोग्ने समस्याको केही हिस्सा पोलस्टरहरूसँग मात्र सम्बन्धित छैन। यसको एउटा भाग हामी मानिसहरूसँग व्यवहार गरिरहेका छौँ भन्ने हो। मानिसहरूलाई बुझ्न सजिलो छैन।”