नेतान्याहुले गुमाए बहुमत: इजरायलमा चुनाव रद्द गर्ने खेल सुरु

डिसी नेपाल
१७ कार्तिक २०८३ ७:१९
48
Shares

सीएनएन।  मार्च २०१५ को चुनावी दिनमा बेन्जामिन नेतान्याहुले एउटा विवादास्पद २८ सेकेन्डको भिडियो सुट गर्दै दक्षिणपन्थी मतदाताहरूलाई अरब नागरिकहरू “उत्साहका साथ ठूलो सङ्ख्यामा” मतदान केन्द्रतर्फ गइरहेको भन्दै चेतावनी दिएका थिए। एक सातापछि, अनुमानविपरीत चुनाव जितेपछि, उनले पूरै अरब समुदायको भावना दुखाउने आफ्नो मनसाय नरहेको भन्दै माफी मागेका थिए।

एघार वर्ष र छ वटा चुनावपछि, नेतान्याहु फेरि उही खेल खेलिरहेका छन्, तर यस पटक अझ ठूलो रूपमा।

अक्टोबर २७ को मतदानमा बहुमत गुमाएपछि, नेतान्याहु र उनका सहयोगीहरूले एउटा गम्भीर आरोप लगाइरहेका छन्: अरब दलहरूले घुसखोरी, विदेशी लगानी र धाँधलीमार्फत चुनाव “चोरी” गरे। उनीहरूले छानबिन, गिरफ्तारी र सबैभन्दा चरम अवस्थामा मतदान रद्द गरेर पुनः अर्को चरणको चुनाव गराउनेसम्मको माग गरिरहेका छन्।

उनीहरूले अहिलेसम्म कुनै प्रमाण प्रस्तुत गर्न सकेका छैनन्, तर राजनीतिक उद्देश्य स्पष्ट छ: जोइन्ट लिस्ट र राम  दलहरूमाथि अवैधताको पर्दा हाल्नु। यी दुवै अरब दलहरूमा यस पटक कीर्तिमानी मतदान (टर्नआउट) देखिएको छ र उनीहरू इजरायलका सबैभन्दा लामो समय सेवा गरेका नेतालाई सत्ताबाट हटाउने कुनै पनि प्रयासको महत्त्वपूर्ण हिस्सा बन्ने निश्चित देखिन्छ।

“उनीहरूले हारेकै कारण यसो गरिरहेका छन्,” नेतान्याहुका मुख्य प्रतिस्पर्धी गादी आइजनकोटले बिहीबार एक भिडियो वक्तव्यमा भने।

नेतान्याहुले चुनाव पूर्ण रूपमा हारेका पनि छैनन्, न त जितेका नै छन्। यही कुरा आइजनकोटका लागि पनि लागू हुन्छ। दुवै पक्ष १२० सिटयुक्त संसद्मा स्पष्ट जितका लागि आवश्यक ६१ सिटको बहुमत पुर्‍याउन चुकेका छन्। इजरायलले अब हप्ताौं। शायद महिनाौं-राजनीतिक अनिश्चितताको सामना गर्नुपर्नेछ।

नेतान्याहुलाई गणित थाहा छ। उनको गठबन्धन ५३ सिटमा सीमित भएको छ र बहुमत सुरक्षित गर्ने कुनै स्पष्ट बाटो छैन। आइजनकोट नेतृत्वको ब्लकसँग आफ्नै ४८ सिट छ। तर अरब दलहरूको १९ सिटको समर्थन पाउँदा उनीहरूसँग ६७ सिटको स्पष्ट बहुमत पुग्छ।

नेतान्याहुलाई सत्ताबाट हटाउन सफल भएको एक मात्र सरकार-२०२१ को बेनेट-ल्यापिड सरकार-मा ‘राम’ समावेश थियो, जुन करिब एक वर्षपछि ढलेको थियो। अहिले चुनावपछि नेतान्याहुको प्राथमिक लक्ष्य, उनी निकट स्रोतका अनुसार, कुनै पनि यहुदी-अरब राजनीतिक सहकार्यलाई गैरकानुनी ठहर गराउनु र आफ्नो सत्ताथलो कमजोर पार्न सक्ने सम्भावनालाई रोक्नु हो।

यो प्रयास चुनावको दिनभन्दा केही हप्ताअघि नै सुरु भएको थियो।

अक्टोबरको मध्यतिर, नेतान्याहु र रिलिजियस जियोनिस्ट पार्टीका अध्यक्ष बेजालेल स्मोट्रिचले अरब समुदायका मतदान केन्द्रहरूमा सम्भावित धाँधलीको स्थान भन्दै करिब २,००० पर्यवेक्षकहरू खटाउने योजना घोषणा गरेका थिए।

चुनावी दिनको बिहानीपख, मत किन्न नगद बाँडेको (क्यास-फर-भोट्स) आरोपमा प्रहरीले ‘राम’का तीन कार्यकर्तालाई पक्राउ गर्यो, जुन घटनाले ठूलो प्रचार पायो। पछि इजरायलको च्यानल १२ न्युजले रिपोर्ट गरेअनुसार, ती गिरफ्तारीका लागि मूल सूचना नेतान्याहुका प्रमुख स्वकीय सचिव (चीफ अफ स्टाफ) बाट आएको थियो, जसले मानक प्रक्रियालाई पन्छाएर व्यक्तिगत रूपमा प्रहरी कमिश्नरलाई सम्पर्क गरेका थिए।

अदालतले कडा प्रतिबन्ध लगाउन प्रहरीले गरेको अधिकांश अनुरोध खारेज गरिदियो र केही संदिग्धहरूलाई रिहा पनि गरियो। तर नेतान्याहुको चुनावी प्रचार संयन्त्रले यो कथालाई समातेर arrest लाई बढावा दियो र चुनाव “चोरी गर्ने” प्रयास भन्दै दाबी गर्यो।

मतगणना जारी रहँदा यो अभियान झन् तीव्र बन्यो। बुधबार, नेतान्याहुको लिकुड पार्टीले राम र जोइन्ट लिस्टबाट घुसखोरी, धम्की, हिंसा र किर्ते काम भएका सयौँ प्रमाण-पत्रहरू बुझाएको बताएको छ भने नेतान्याहु समर्थक च्यानल १४ ले विदेशी स्रोतबाट लाखौँ शेकेल आएको आशङ्का रहेको खबर दियो। त्यसपछि एउटा पत्र लीक भयो।

केन्द्रीय निर्वाचन समितिका अध्यक्ष तथा सर्वोच्च अदालतका उपप्रधानन्यायाधीश नोआम सोलबर्गले सिन बेट  सुरक्षा सेवाका निर्देशक डेभिड जिनीलाई पत्र लेख्दै विदेशी आर्थिक सहयोगको “गम्भीर आशंक” बारे अनुसन्धान गर्न अनुरोध गरेका थिए। पछि इजरायली मिडियाले रिपोर्ट गरेअनुसार, जिनी आफैँले पहिले नेतान्याहुसँग भेट गरेपछि त्यो पत्र मागेका थिए। सोलबर्गले प्रमाणको गम्भीरता पुष्टि गर्न नसक्ने लेखेका थिए। तर लिकुड र अन्य दक्षिणपन्थी राजनीतिज्ञहरूका लागि त्यसको खासै मतलब थिएन: पत्रलाई नै पुष्टि र प्रमाणका रूपमा व्यवहार गरियो।

नेतान्याहुका कट्टर दक्षिणपन्थी सहयोगीहरू स्मोट्रिच र इटामार बेन गभिरले अरब दलका नेताहरूलाई पक्राउ गर्न माग गरे, जहाँ बेन गभिरले अरब मतदाताको सहभागिता बढाउन कतारी लगानीको प्रयास रहेको आरोप लगाए। कतारले यसलाई “हास्यास्पद र खतरनाक” भन्दै पूर्ण रूपमा अस्वीकार गरेको छ।

च्यानल १४ मा यो कथालाई “दी ब्यालट टेरर” (मतदान आतंक) नाम दिइयो। लिकुड सांसद बोआज बिस्मथले X (ट्विटर) मा लेखे कि “प्रत्येक ढुङ्गा” पल्टाएर हेरिएन भने “आतङ्ककारी दलहरू” को परिणामलाई मान्यता दिनु हुँदैन। आइतबार, नेतान्याहु आफैँले ठूलो धाँधली भएको दाबी गर्ने र “चुनावलाई रद्द गर्न” आह्वान गर्ने एक दक्षिणपन्थी कार्यकर्ताको भिडियो सेयर गरे।

यी घटनाक्रमहरूले इजरायलका प्रहरी कमिश्नर र सिन बेट प्रमुख-दुवै नेतान्याहुद्वारा नियुक्त व्यक्तिहरू-माथि तीव्र आलोचना निम्त्याए।

“यी दुवै प्रकरणमा एउटा साझा कडी छ,” हारेट्जका वरिष्ठ रक्षा विश्लेषक आमोस हारेलले लेखे, “दुवै केसमा प्रधानमन्त्री कार्यालयले सिन बेट र प्रहरीसँग पर्दा पछाडिबाट स्थिति उचालेको छ, र लिकुडले तुरुन्तै ती रिपोर्टहरूलाई अरब दलहरूलाई गैरकानुनी ठहराउन र विपक्षको स्वतन्त्रता घटाउन ठूलो प्रचार अभियानमा ढालेको छ।”

निर्वाचन अधिकारीहरूले भने नेतान्याहुको भनाइलाई अस्वीकार गरेका छन्। केन्द्रीय निर्वाचन समितिले व्यापक धाँधलीको दाबीलाई आधारहीन भन्दै आधिकारिक रूपमा खारेज गरिदिएको छ र मतदान प्रक्रियामा व्यवस्थित सम्झौता भएको आरोपको कुनै प्रमाण नभएको बताएको छ।

आइतबार, निर्वाचन समितिका अध्यक्ष सिन बेट प्रमुख र एटर्नी जनरलसँगै एक विशेष वक्तव्यमा उपस्थित भए जहाँ उनीहरूले चुनाव उचित रूपमा सम्पन्न भएको बताए। यदि विदेशी आर्थिक सहयोगको आशङ्का प्रमाणित नै भए पनि यसले नतिजा उल्टाउने छैन वा प्रक्रियाको निष्ठालाई कमजोर पार्ने छैन। “मतपेटिकामा तपाईंको निर्णयको सम्मान गरिनेछ,” सोलबर्गले भने।

लिकुड भने आफ्नो अडानबाट पछि हटेन र नतिजामाथि “कालो बादल” मडारिइरहेको दाबी जारी राख्यो।

विपक्षले अनुसन्धानलाई व्यापक रूपमा समर्थन गरे पनि नेतान्याहुका आरोपहरूलाई नतिजा कमजोर पार्ने प्रयासका रूपमा व्याख्या गरेको छ। आइजनकोटले यसलाई नतिजा प्रकाशनमा ढिलाइ गर्न र २६ औँ नेसेट (संसद्) लाई अवैध ठहराउन रचिएको “घृणित र दुर्भावनापूर्ण प्रभाव अभियान” भनेका छन्। वामपन्थी डेमोक्र्याट्स पार्टीका नेता याइर गोलानले भने कि “मतपेटिकामा हार स्वीकार गर्न नमान्ने तानाशाहले” यस्तै व्यवहार गर्छ।

वैधता घटाउने अभियानको निशाना बनेको जोइन्ट लिस्टले पनि आफ्नै वक्तव्यमार्फत कडा जवाफ फर्काएको छ।

“कुनै पनि भ्रमपूर्ण अभियानले अरब जनताको उपलब्धिलाई मेटाउन सक्ने छैन, र हाम्रो भोटको वैधतामा शङ्का उत्पन्न गर्ने कुनै पनि प्रयासले मतदाताहरूको इच्छालाई बदल्न सक्ने छैन,” पार्टीले गत हप्ता एक वक्तव्यमा भनेको छ, “तपाईंहरू हामीलाई सानो र कमजोर बनाउन चाहनुहुन्थ्यो, तर हामी अझ ठूलो र बलियो भएर निस्किएका छौँ।”


No ads found for this position

प्रतिक्रिया

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *