काठमाडौं । चीनले हालै ताइवानमाथि आक्रमणको अभ्यास गरेको थियो। ७० भन्दा बढी लडाकु विमान उडाइए । करिब एक दर्जन युद्धपोत समुन्द्रमा ल्याइयो । ७ देखि १० अप्रिलसम्म चलेको यस सैन्य अभ्यासको उद्देश्य पनि चीनले स्पष्ट गरेको छ । चीनले ताइवानमाथि आक्रमण गर्ने अभ्यास भएको बताएको छ ।

चीनले यस्तो कार्य गर्नु अचम्मको कुरा होइन। उसको मुख्य उद्देश्य आफ्नो नयाँ विमानवाहक सानडोङ परीक्षण गर्नु थियो। उसको विमानवाहक युद्धपोतले युद्धको अवस्थामा राम्ररी काम गर्न सक्छ कि सक्दैन भनेर हेर्न यो गरिएको थियो । यो थाहा पाउनासाथ अमेरिकाले दक्षिण चीन सागरमा आफ्नो सतर्कता बढाएको छ ।

चीनले किन गर्यो यस्तो अभ्यास ? किनभने ताइवानका राष्ट्रपति साइ इङ वेन अमेरिका जाँदै थिइन् र त्यहाँका नेताहरूसँग भेटघाट गर्दै थिइन् । तर, यस चालमा चीनले ताइवान वा वरपर कुनै मिसाइल हानेको छैन। तर गत वर्ष अमेरिकी प्रवक्ता न्यान्सी पेलोसी ताइवान आएपछि चीनले मिसाइल प्रहार गरेको थियो ।

चीन लगातार युरोपेली देश र अमेरिकाको दबाबमा छ। त्यसैले उसले कुनै प्रकारको मिसाइल प्रहार गरेन । न त रकेट बल प्रयोग गरियो। भर्खरै लडाकु विमानहरूलाई ताइवानको सिमाना पार गर्न आदेश दियो । यसका साथै युद्धपोतहरूलाई युद्धको परिस्थितिअनुसार सतर्क रहन र तैनाथ गर्न पनि भनिएको छ ।

अर्को वर्ष ताइवानमा राष्ट्रपतीय निर्वाचन होस् भन्ने पनि चीन चाहन्छ । यस्तो अवस्थामा यो सरकारलाई हटाएर चीनले ताइवानलाई कब्जा गर्न सक्छ । यसको सबैभन्दा सजिलो संकेत सैन्य अभ्यासको समयमा फेला पर्यो। यस इशाराको विरोधमा अमेरिका र उसका मित्र राष्ट्रहरू मिलेर चीनको अवस्था बिगार्न सक्छन् ।

तीन दिने सैन्य अभ्यासको क्रममा, चीनले आफ्नो पूर्वी तटबाट ३२० किलोमिटर टाढा अत्याधुनिक विमानवाहक शानडोङ तैनाथ गर्‍यो। यो सबैभन्दा ठूलो आश्चर्य थियो। यो विमान वाहकबाट जे-१५ लडाकु विमानहरू उडिरहेका थिए। ताकि ताइवानको वायु रक्षा प्रणालीको जायजा लिन सकियोस् ।

चीनले भविष्यमा ताइवानमाथि आक्रमण गर्दा उसको लक्ष्य उच्च मूल्यका लक्ष्यहरू मात्र हुनेछ भन्ने जायजा लिएको फाइदा हुनेछ। शानडोङलाई समुद्रमा तैनाथ गरेर अमेरिका र संयुक्त विरोधी सेनालाई टाढै राख्न सकिन्छ । ताइवानको पूर्वी भाग उच्च पहाडहरूले सुरक्षित छ।

चाइना एकेडेमी अफ मिलिटरी साइन्सेजका वरिष्ठ कर्नेल झाओ सियाओले आगामी केही वर्षमा धेरै विमान वाहकहरू तयार हुने बताएका छन्। यसपछि हामी अझ बलियो आक्रमण गर्न सक्छौं। हाल चीनसँग दुईवटा विमान वाहक छन्। तर चीनले युद्धमा आफ्नो कुन युद्धपोतले काम गर्छ भन्ने निश्चित थिएन।

त्यसैले यस पटकको सैन्य अभ्यासमा चीनले सान्डोङ विमानवाहक जहाजलाई समावेश गरेको छ । यदि अमेरिका ताइवानलाई समर्थन गर्न बिचमा आयो भने चीनले क्यारियरको सहयोगमा रोक्छ। चीनले कतै पनि विमान वाहक प्रयोग गरेको छैन। यो सैन्य अभ्यास उसको लागि अभ्यास थियो।

चीनले अमेरिका र उसका मित्र राष्ट्रका युद्धपोतहरूलाई आफ्नो विमानवाहक युद्धपोतमार्फत ताइवानलाई सहयोग गर्नबाट रोक्नेछ। यसैबीच अमेरिका र जापानले ताइवान वरपर आफ्ना विनाशक तैनाथ गरेका छन् । उनीहरूका लडाकु विमानहरूले उडान भरी चीन र ताइवानको अवस्थालाई निगरानी गरिरहेका छन्।

अमेरिकाको निमिट्ज क्लास क्यारियर ताइवान नजिकै मात्र अवस्थित छ। अमेरिकाले दक्षिण कोरिया र जापानको नौसेनासँग प्रत्यक्ष फायर ड्रिल गरिरहेको छ। जसका कारण चीनको चिन्ता बढेको छ ।