काठमाडौं । बंगलादेशमा फेब्रुअरी १२ मा संसदीय चुनाव हुँदैछ। पूर्व प्रधानमन्त्री शेख हसिनाको राजीनामा र खालिदा जियाको मृत्युपछि यो पहिलो चुनाव हो। यी दुई नेताले १९९१ देखि २०२४ सम्म बंगलादेशी राजनीतिमा प्रभुत्व जमाएका थिए ।

३५ वर्षपछि देशले पहिलो नयाँ प्रधानमन्त्री पाउनेछ। शेख हसिनाको अवामी लिग पार्टीलाई चुनावमा भाग लिनबाट प्रतिबन्ध लगाइएको छ। निर्वाचन आयोगले २०२४ को विद्यार्थी विरोध प्रदर्शनमा भएको हिंसामा पार्टीको भूमिकाका कारण यो निर्णय गरिएको बताएको छ।

अल जजीराका अनुसार विज्ञहरू भन्छन् – बंगलादेशमा हुने यी चुनावहरूले देशको राजनीति मात्र नभई दक्षिण एसियाको कूटनीति र शक्ति सन्तुलन पनि परिवर्तन गर्न सक्छन्। त्यसैले, भारत, पाकिस्तान र चीनले पनि यी चुनावहरूलाई नजिकबाट नियालिरहेका छन्।

बंगलादेशमा नोबेल पुरस्कार विजेता मुहम्मद युनुसको नेतृत्वमा रहेको अन्तरिम सरकार अगस्ट २०२४ देखि सञ्चालनमा छ। राजनीतिक विज्ञहरूका अनुसार हसिनाको बर्खास्तीले बंगलादेशको विदेश नीतिमा ठूलो परिवर्तन ल्याएको छ।

भारतसँगको सम्बन्ध अहिले सबैभन्दा तल्लो बिन्दुमा पुगेको छ भने पाकिस्तानसँगको सम्बन्धमा सुधार आएको छ र चीनसँगको रणनीतिक सम्बन्ध बलियो भएको छ। बंगलादेशमा विद्यार्थी आन्दोलनपछि, शेख हसिना सत्ता त्याग्न बाध्य भइन् र भारत भागिन्, जसले गर्दा दुई देशबीच तनाव सिर्जना भयो।

बंगलादेशबाट हिन्दूहरूमाथि आक्रमण, मन्दिर भत्काउने र हिंसाका समाचार आउन थाले, जसमा भारतले चिन्ता व्यक्त गर्‍यो। बंगलादेशी सामाजिक सञ्जालमा ‘ग्रेटर बंगलादेश’ र भारतका उत्तरपूर्वी राज्यहरूको नक्सालाई लिएर उत्तेजक सन्देशहरू फैलिएका छन्।

मुहम्मद युनुसले भारतका उत्तरपूर्वी राज्यहरूलाई भूपरिवेष्ठित भनेर वर्णन गरे, जसले गर्दा विवाद उत्पन्न भयो।
भारत-बंगलादेश सीमामा बीएसएफ र बीजीबी बीच तनाव बढ्यो, तस्करी र बारको बारेमा बहस भयो। विद्यार्थी नेता शरीफ उस्मान हादीको गोली हानी हत्या गरियो, जसपछि हिंसा फैलियो र भारत विरोधी भावनाको वातावरण सिर्जना भयो।

अर्कोतर्फ बंगलादेश र पाकिस्तानका वरिष्ठ नेता र अधिकारीहरूले एकअर्कासँग सिधै कुरा गर्न थाले, जसका कारण पुरानो तनाव बिस्तारै कम हुन थाल्यो। २०२५ मा कराँची र चटगाउँ बीच कार्गो जहाजहरू पुनः सञ्चालनमा आए, जसले गर्दा समुद्री व्यापारलाई सहज भयो। धेरै वर्षपछि २०२६ को सुरुमा ढाका र कराँची बीचको सिधा उडान सुरु भयो।

पाकिस्तान र बंगलादेशले विशेष गरी आधिकारिक कामको सिलसिलामा यात्रा गर्नेहरूका लागि भिसा नियमहरू खुकुलो बनाउने बारेमा छलफल गरे। अन्तर्राष्ट्रिय बैठकहरूमा, पाकिस्तान र बंगलादेश धेरै मुद्दाहरूमा एकसाथ उभिएका देखिए, जसले समन्वय बढायो। दुवै देशले सार्क जस्ता क्षेत्रीय संगठनहरूलाई पुन: सक्रिय बनाउन मिलेर काम गर्ने इच्छा व्यक्त गरे।

२०२५ मा, बंगलादेशका नेताहरू र चिनियाँ राष्ट्रपतिको भेटघाट भयो, जसमा सम्बन्धलाई अझ सुदृढ पार्ने बारेमा खुला छलफल भयो। दुवै देशले व्यापार बढाउन स्वतन्त्र व्यापार सम्झौता र लगानी सम्बन्धी सम्झौताहरूमा वार्ता सुरु गर्ने निर्णय गरे। चीनले बंगलादेशबाट आउने अधिकांश सामानमा कर नलगाउने सुविधालाई निरन्तरता दिने बताएको छ।

दुई देश रक्षाको मामिलामा पनि नजिक आए र ड्रोन र अन्य सैन्य प्रविधिसँग सम्बन्धित सम्झौताहरू भए। चीन र बंगलादेशले जलवायु, कृषि, प्रविधि र डिजिटल विकास जस्ता मुद्दाहरूमा मिलेर काम गर्ने इच्छा व्यक्त गरे।