काठमाडौं । सङ्कटापन्न अवस्थामा पुग्दै गएको लाटोकोसेरो संरक्षण गर्ने उद्देश्यले दाङको लमहीमा पहिलोपटक ‘लाटोकोसेरो तथा हुचिल उत्सव’ आयोजना हुने भएको छ।

लमही नगरपालिका–५ स्थित जैविक विविधता पार्कमा यही वैशाख १८ र १९ गते दुईदिने उत्सव सञ्चालन गरिने भएको हो। अजम्मरी सामुदायिक वन उपभोक्ता समूह लमही र काठमाडौंस्थित ‘प्रकृतिका साथीहरू’ संस्थाको संयुक्त आयोजनामा उत्सव हुन लागेको हो।

किसानको साथीका रूपमा चिनिने लाटोकोसेरोको संरक्षणमा जनचेतना फैलाउने उद्देश्यले दाङमा पहिलोपटक यस्तो उत्सव आयोजना गरिएको ‘प्रकृतिका साथीहरू’ संस्थाका निर्देशक राजु आचार्यले बताए।

उनका अनुसार पछिल्लो समय लाटोकोसेरोको अवैध व्यापार, चोरीसिकारी तथा बासस्थानको अभावका कारण यसको अस्तित्व सङ्कटमा पर्दै गएको छ।

उत्सवमार्फत लाटोकोसेरोसँगै समग्र चरा तथा वन्यजन्तु संरक्षणको सन्देश फैलाउने, स्थानीय समुदायलाई वातावरणप्रति जिम्मेवार बनाउने तथा जैविक विविधताको महत्वबारे जानकारी गराउने उद्देश्य रहेको आयोजकले जनाएको छ ।

यसअघि धादिङ, चितवन, नवलपरासी, गोर्खा, कास्की, कपिलवस्तु, दोलखा र खोटाङलगायत जिल्लामा यस्ता उत्सव आयोजना भइसकेका छन् भने दाङमा पहिलोपटक हुन लागेको हो।

दुई दिनसम्म सञ्चालन हुने उत्सवमा चरा अवलोकन, लाटोकोसेरोसम्बन्धी अस्थायी लघु म्युजियम, रोबोट प्रदर्शनी, श्रव्यदृश्य सामग्री प्रस्तुति, संरक्षण तथा संस्कृतिसम्बन्धी प्रदर्शनी गरिनेछ।

यसका साथै स्थानीय थारू, मगर, गुरुङ, कुमाललगायत समुदायका सांस्कृतिक नृत्य, भजन तथा लोपोन्मुख स्थानीय खेल प्रतियोगिता पनि आयोजना गरिनेछ। उत्सवलाई थप आकर्षक बनाउन नेपालको सबैभन्दा ठूलो लाटोकोसेरोको मास्कोटसमेत प्रदर्शन गरिने तयारी गरिएको छ।

नेपालमा लाटोकोसेरोको सिकार वा किनबेच कानुनी रूपमा निषेध छ। यदि कसैले यस्तो गरेमा २५ हजारदेखि ५० हजार रुपैयाँसम्म जरिवाना, छ महिनादेखि एक वर्षसम्म कैद वा दुवै सजाय हुने व्यवस्था छ।

नेपालमा तराईदेखि हिमालसम्म लाटोकोसेरो पाइने भए पनि यसको यकिन संख्या उपलब्ध छैन। विश्वभर २३ प्रकारका लाटोकोसेरो पाइने अभिलेख रहेको छ भने नेपालमा करिब ८८६ प्रजातिका चरामध्ये ३९ प्रजाति लोपोन्मुख अवस्थामा रहेका छन्।