काठमाडौं । इरानको नयाँ सर्वोच्च नेताका रूपमा चयन गरिएका मोज्तबा खामेनी लामो समयदेखि सार्वजनिक रूपमा नदेखिएको विषयलाई लिएर हाल अन्तर्राष्ट्रिय वृत्तमा ठूलो चर्चा सुरु भएको छ।

वाल स्ट्रिट जर्नलको पछिल्लो रिपोर्टले मोज्तबाको अवस्था हाल अज्ञात रहेको र उनी आफ?नै देशको सरकारको समेत सम्पर्कभन्दा बाहिर रहेको दाबी गरेको छ।

गत फेब्रुअरीमा अमेरिकी र इजरायली सैन्य कारबाहीका क्रममा उनका पिता अयातोल्लाह अली खामेनीको हत्या भएयता मोज्तबालाई कतै पनि सार्वजनिक रूपमा देखिएको छैन, जसले इरानको भावी नेतृत्व र सत्ता संरचनामा ठूलो अन्योल पैदा गरेको छ।

पछिल्लो समय सार्वजनिक भएका रिपोर्टहरूले मोज्तबाको अवस्थालाई लिएर दुईवटा मुख्य आशंकाहरू अघि सारेका छन्।

पहिलो आशंकाअनुसार, फेब्रुअरीमा भएको सोही सैन्य आक्रमणमा मोज्तबा गम्भीर रूपमा घाइते भएका थिए र उनको अनुहार वा शरीरका अन्य अंगमा गहिरो चोट लागेका कारण उनलाई गोप्य रूपमा उपचार गरिँदैछ।

यद्यपि, लामो समयसम्म उनको कुनै पनि भिडियो वा अडियो सन्देश सार्वजनिक नहुनुले उनी जीवितै छन् भन्ने कुरामा समेत संशय पैदा गरेको छ।

कतिपय विश्लेषकहरूले मोज्तबाको मृत्यु भइसकेको हुन सक्ने र इरानी शासनले आन्तरिक विद्रोह वा सेनाभित्रको शक्ति संघर्षलाई रोक्न सो तथ्य लुकाएको हुन सक्ने अनुमान गरेका छन्।

इरानको आन्तरिक राजनीतिक स्थिति झन् जटिल बन्दै गएको संकेतहरू पनि देखिएका छन्। राष्ट्रपति मसूद पेजेस्कियानले सर्वोच्च नेतासँग भेटका लागि गरेका पटक-पटकका प्रयासहरू असफल भएको बताइएको छ, जसले नेतृत्वको तहमा रिक्तता रहेको पुष्टि गर्दछ।

अर्कोतर्फ, इरानको शक्तिशाली सैन्य दस्ता ‘इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्स’ (आइआरजीसी) ले हाल प्रशासनमा आफ्नो पकड बलियो बनाउँदै लगेको छ।

यदि मोज्तबाको मृत्यु भएको पुष्टि भएमा इरानमा दशकौँपछिको सबैभन्दा ठूलो राजनीतिक संकट आउन सक्ने र उत्तराधिकारीका लागि विभिन्न समूहहरूबीच सशस्त्र संघर्ष हुन सक्ने खतराप्रति सुरक्षा विज्ञहरूले सचेत गराएका छन्।

इरानी सरकारी अधिकारीहरूले भने मोज्तबा “पूर्ण स्वस्थ” रहेको र सुरक्षा संवेदनशीलताका कारण मात्र उनी सार्वजनिक नभएको दाबी गर्दै आएका छन्।

तर, पछिल्लो समय इरानी टेलिभिजनमा देखाइएका केही फुटेजहरू ‘एआई’ द्वारा निर्मित भएको आशंका गरिएपछि सरकारी दाबीमाथि थप प्रश्न चिन्ह खडा भएको छ।

हालसम्म उनको वास्तविक अवस्थाबारे कुनै स्वतन्त्र पुष्टि हुन सकेको छैन, तर मोज्तबाको यो लामो “रहस्यमयी अनुपस्थिति” ले इरानको भविष्यलाई लिएर विश्वभर कौतुहलता र त्रास दुवै बढाएको छ।