न्यूयाेर्क। मध्यपूर्वमा जारी तीव्र तनाव र इरानसँगको लम्बिएको द्वन्द्वका कारण अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य निरन्तर बढेपछि विश्वभरका प्रमुख शेयर बजारहरूमा शुक्रबार ठूलो गिरावट आएको छ।

विश्वकै सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण तेल आपूर्ति मार्ग मानिने हर्मुज जलडमरूमध्य बन्द हुँदा तेल ट्यांकरहरूको आवतजावत ठप्प भई आपूर्ति शृङ्खला नराम्ररी प्रभावित भएको छ। यसले विश्वभर मुद्रास्फीति (महँगी) को दबाब थप बढाउने र विश्व अर्थतन्त्रमा अनिश्चितता निम्त्याउने चिन्ताका कारण लगानीकर्ताहरूमाझ त्रास फैलिएको छ, जसको प्रत्यक्ष असर शेयर बजारमा देखिएको हो।

विशेषगरी पछिल्ला महिनाहरूमा कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) प्रविधिको उत्साहका कारण तीव्र रूपमा उकालो लागेका प्रविधि कम्पनीहरूको शेयरमा अचानक ठूलो गिरावट आएपछि बजार थप अस्थिर बनेको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।

अमेरिकाको प्रतिष्ठित एस एन्ड पी ५०० सूचकांक अघिल्लो दिन बनाएको ऐतिहासिक उच्च बिन्दुबाट करिब १ दशमलव २ प्रतिशतले घटेको छ। त्यसैगरी, डाउ जोन्स औद्योगिक सूचकांक ५ सय ३७ अंकले ओरालो लागेको छ भने प्रविधि केन्द्रित नास्डाक सूचकांकमा पनि करिब १ दशमलव ५ प्रतिशतको गिरावट आएको छ।

एआई क्षेत्रको नेतृत्वदायी भूमिकामा रहेको प्रमुख कम्पनी एनभिडियाको शेयर मूल्य मात्रै ४ दशमलव ४ प्रतिशतले घटेको छ, यद्यपि यो कम्पनीको शेयर चालु वर्षमा मात्रै २६ प्रतिशतभन्दा बढीले वृद्धि भइसकेको थियो।

त्यस्तै, माइक्रोन टेक्नोलोजीको शेयरमा ६ दशमलव ६ प्रतिशतको तीव्र गिरावट आएको छ, तर यस वर्ष कम्पनीको शेयर मूल्य अझै पनि समग्र रूपमा करिब १ सय ५४ प्रतिशतले माथि नै रहेको छ। बजार विश्लेषकहरूका अनुसार शेयर बजार लामो समयदेखि अत्यधिक बढेको (Overbought) अवस्थामा पुगेकाले यो केही समयको संकुचन वा गिरावट स्वाभाविक हो।

बलियो अमेरिकी अर्थतन्त्र र प्रमुख कम्पनीहरूको राम्रो आम्दानीका कारण बजारले यसअघि उच्च विन्दुहरू चुमेको भए पनि आगामी दिनहरू चुनौतीपूर्ण हुनसक्ने चेतावनी विज्ञहरूले दिएका छन्।

मध्यपूर्वको भू-राजनीतिक संकट नसच्चिएसम्म र तेल आपूर्ति सहज नभएसम्म ऊर्जाको मूल्यले उत्पादन लागत बढाउने र केन्द्रीय बैंकहरूलाई ब्याजदर घटाउन मुस्किल पार्ने देखिन्छ। इन्धनको मूल्य वृद्धिले उपभोक्ताको क्रयशक्ति घटाउने र अन्ततः कर्पोरेट नाफामा समेत असर पार्ने भएकाले विश्व बजारमा अझै केही समय अस्थिरता कायम रहने अनुमान गरिएको छ।