काठमाडौं। रणनीतिक रूपमा निकै संवेदनशील मानिने स्ट्रेट अफ होर्मुज (होर्मुज जलडमरूमध्ये) मा अमेरिकी नौसैनिक नाकाबन्दी अभियान अन्तर्गत एक व्यापारिक जहाजमाथि सैन्य आक्रमण भएको छ।

अमेरिकी केन्द्रीय कमाण्ड (सेन्टकम) का अनुसार इरानतर्फ जाँदै गरेको बोत्सवानाको झण्डावाहक खाली तेल ट्यांकर ‘एम/टी लेक्सी’ माथि अमेरिकी युद्धविमानले क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेका हुन्।

सेन्टकमले मंगलबार जारी गरेको विज्ञप्ति र भिडियो फुटेजअनुसार अन्तर्राष्ट्रिय जलक्षेत्र हुँदै इरानको प्रमुख तेल निर्यात केन्द्र ‘खार्ग टापु’तर्फ अघि बढेको उक्त जहाजलाई अमेरिकी सेनाले रोक्ने प्रयास गरेको थियो।

चालक दलले २४ घण्टाको अवधिमा पटक-पटक दिइएका निर्देशन र चेतावनीहरूलाई पूर्ण रूपमा बेवास्ता गरेपछि अमेरिकी विमानले ट्यांकरको इन्जिन कक्षलाई लक्षित गरी क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको हो। आक्रमणबाट जहाजको सञ्चालन प्रणाली ठप्प भए पनि मानवीय क्षतिको विवरण भने सार्वजनिक गरिएको छैन।

अमेरिकी सेनाले गत अप्रिल १३ देखि इरानी बन्दरगाहहरूमा प्रवेश गर्ने र त्यहाँबाट बाहिरिने सबै प्रकारका व्यावसायिक जहाजहरूमाथि कडा नौसैनिक नाकाबन्दी लागू गरेको छ। वासिङ्टन र तेहरानबीच बढ्दो कूटनीतिक तथा सैन्य टकरावका बीच अमेरिकाले यो कदम चालेको हो।

सेन्टकमको पछिल्लो तथ्यांकअनुसार अप्रिल १३ यता नाकाबन्दी उल्लंघन गर्न खोज्ने ६ वटा व्यावसायिक जहाजहरूलाई सैन्य बल प्रयोग गरी सञ्चालन गर्न नसक्ने अवस्थामा पुर्‍याइएको छ। यसैगरी, अमेरिकी चेतावनीपछि सम्भावित कारबाहीबाट बच्न १२२ वटा अन्य जहाजहरूले आफ्नो पूर्वनिर्धारित मार्ग र गन्तव्य परिवर्तन गरेका छन्।

यस गम्भीर सैन्य घटनालाई लिएर इरान सरकार वा त्यहाँको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्सले हालसम्म कुनै आधिकारिक वा सार्वजनिक प्रतिक्रिया जनाएका छैनन्। तर, विश्वको कुल तेल आपूर्तिको झण्डै पाँचौ भाग ओगट्ने स्ट्रेट अफ होर्मुजमा अमेरिकाले सुरु गरेको यो नाकाबन्दी र पछिल्लो आक्रमणले मध्यपूर्वमा ठूलो सैन्य द्वन्द्व निम्त्याउने खतरा बढाएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा विश्लेषकहरूका अनुसार खार्ग टापु इरानको कच्चा तेल निर्यातको मुख्य मेरुदण्ड भएकाले यस क्षेत्रमा हुने कुनै पनि अवरोधले विश्वव्यापी ऊर्जा बजार र तेलको मूल्यमा प्रत्यक्ष तथा गम्भीर असर पार्ने निश्चित छ।