वासिङ्टन डीसी। इरानी आक्रमणका कारण खाडी राष्ट्रहरूमा भएको भौतिक क्षतिको पुनर्निर्माणका लागि अमेरिकाले आफ्नो नियन्त्रणमा रहेको रोक्का इरानी सम्पत्ति प्रयोग गर्नेबारे गम्भीर गृहकार्य सुरु गरेको छ।

अमेरिकाद्वारा सुरु भएको युद्धका कारण खाडी क्षेत्रका आफ्ना मित्र राष्ट्रहरूमा परेको नकारात्मक असरलाई न्यूनीकरण गर्न र उनीहरूको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न वासिङ्टनले यस्तो रणनीति अख्तियार गर्न लागेको प्रख्यात सञ्चारमाध्यम फाइनान्सियल टाइम्स ले उल्लेख गरेको छ।

गत फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इसराइलले संयुक्त रूपमा इरानमाथि सैन्य आक्रमण सुरु गरेपछि मध्यपूर्वको भू-राजनीतिक संकट एकाएक चुलिएको थियो।

उक्त आक्रमणको जवाफमा इरानले अमेरिकी गठबन्धनमा रहेका साउदी अरेबिया, संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई), कुवेत र बहराइन लगायतका खाडी राष्ट्रहरूका रणनीतिक एवं आर्थिक प्रतिष्ठानहरूलाई निसाना बनाउँदै कडा जवाफी हमला गरेको थियो।

इरानको सोही हमलाबाट खाडी क्षेत्रमा ठूलो धनजनको क्षति हुन पुग्यो, जसको भरपाइ र पुनर्निर्माणका लागि अमेरिकी अर्थमन्त्री स्कट बेसेन्टले रोक्का गरिएको इरानी कोषको उपयोग गर्नेबारे विचार गरिरहेका छन्।

फाइनान्सियल टाइम्सले अमेरिकी अर्थ मन्त्रालयका एक वरिष्ठ अधिकारीलाई उद्धृत गर्दै लेखेको छ, ‘इरानद्वारा भविष्यमा पुर्‍याइने कुनै पनि क्षतिको मर्मत र पुनर्निर्माणमा हाम्रा खाडी सहयोगीहरूलाई सहयोग गर्न इरानी सम्पत्ति उपलब्ध गराउन मन्त्रालयले आफ्ना उपलब्ध सबै संयन्त्रहरू प्रयोग गर्नेछ।’

अमेरिका र इरानबीच गत अप्रिल ७ मा औपचारिक युद्धविरामको सहमति भए तापनि जमिनमा भने पूर्ण रूपमा शान्ति बहाल हुन सकेको छैन। दुई देशबीच अझै पनि छिटपुट आक्रमण र प्रतिआक्रमणको शृङ्खला चलिरहेको छ, जसको चपेटामा खाडी राष्ट्रहरू परिरहेका छन्।

आफ्नै सुरक्षा चासोका कारण सुरु भएको युद्धले गर्दा भरपर्दो साझेदार मानिने खाडी देशहरूसँग अमेरिकाको सम्बन्धमा समेत पछिल्लो समय गम्भीर तनाव उत्पन्न भएको छ।

भू-राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार अमेरिका र उसका सहयोगी राष्ट्रहरूका विभिन्न वित्तीय संस्थाहरूमा इरानको लगभग एक खर्ब (१०० अर्ब) अमेरिकी डलर बराबरको सम्पत्ति लामो समयदेखि रोक्का अवस्थामा छ।

हाल यो विनाशकारी युद्धलाई पूर्ण रूपमा अन्त्य गर्नका लागि ब्याक-च्यानल कूटनीतिक वार्ताहरू तीव्र पारिएका छन्, जहाँ इरानले आफ्नो सोही रोक्का सम्पत्तिको केही हिस्सा फुकुवा गर्नुपर्ने सर्त मुख्य रूपमा उठाएको छ।

यद्यपि, अमेरिकी रक्षा र कूटनीतिक संयन्त्रले यस सम्पत्तिलाई इरानविरुद्ध बलियो ‘बार्गेनिङ टुल’ (अस्त्र) का रूपमा प्रयोग गरिरहेको देखिन्छ। यदि इरानले तत्काल स्थायी शान्ति सम्झौतामा हस्ताक्षर नगरेर छिमेकी खाडी राष्ट्रहरूमाथि ड्रोन तथा मिसाइल हमला जारी राखेमा, रोक्का भएको उक्त अर्बौँ डलरको कोष सिधै पीडित राष्ट्रहरूलाई हस्तान्तरण गरिदिने चेतावनी अमेरिकाले दिएको छ।

अमेरिकाको यो पछिल्लो कदमले इरानलाई तत्काल युद्ध रोक्न र वार्ताको टेबलमा आउन ठूलो आर्थिक तथा राजनीतिक दबाब सिर्जना गरेको छ, जसले मध्यपूर्वको आगामी भविष्य र विश्वव्यापी तेल बजारको स्थिरतालाई समेत निर्धारण गर्ने देखिन्छ।