काठमाडौं । अभेलेनोसा डे मुन्यो एउटा खास रातको पर्खाइमा छ। यहाँ नगण्य मात्रामा मानिसहरू बस्छन्। कुनै रेस्टुरेन्ट छैन र यहाँ सायदै कोही घुम्न आउँछ। यो उत्तर स्पेनको बुर्गोस प्रान्तमा रहेको सानो गाउँ ‘अभेलेनोसा डे मुन्यो’को कथा हो।

यहाँ एउटा बार छ, जुन कहिल्यै खुल्दैन र एउटा मदिराको गोदाम (वाइन सेलर) छ, जुन अब कहिल्यै खुल्नेछैन। तर, यदि तपाईंले ध्यान दिएर सुन्नुभयो भने एउटा मधुर धुन गुञ्जिरहेको सुनिन्छ। चर्को घाममा सुकेका लाभेन्डरका झाडीवरपर भन्किरहेका मौरीहरूको सुस्त भुनभुनाइ सुनिन्छ।

तीमाथि ढुङ्गाका छानाहरूका बिच तीव्र गतिमा उडिरहेका काला-सेता भगेरा र गौँथली चराहरूको चिरबिर आवाज प्रायः सुनसान रहने सडकहरूमा गुञ्जिरहन्छ। घरबाहिर एक्लै चलिरहेको ट्र्याक्टरको आवाज नै प्रायः यहाँ मानवीय जीवनको एकमात्र अस्पष्ट सङ्केत हुन्छ।

हप्तामा एक पटक नजिकैको बेकरीबाट एउटा साधारण सेतो भ्यान यहाँका केही बासिन्दाहरूलाई पाउरोटी (ब्रेड) पुर्‍याउन आउँदा मात्र यो स्थिति बदलिन्छ। त्यसबेला गाउँको सुस्त र शान्त वातावरण केही बेरका लागि भङ्ग हुन्छ।

यहाँका थोरै मानिसहरूका लागि यही नै उनीहरूको जीवनको दैनिकी हो- एउटा यस्तो ठाउँ जहाँ धेरैजसो दिनहरूमा वास्तवमा केही पनि हुँदैन। प्रायः सुनसान र खालीपनका लागि चिनिने यो गाउँ यसै ग्रीष्मऋतुमा विश्वकै सबैभन्दा रोमाञ्चक ठाउँहरूमध्ये एक बन्दै छ।

आगामी १२ अगस्ट २०२६ मा एटलान्टिक महासागरको माथिबाट एउटा पूर्ण सूर्यग्रहण गुज्रिनेछ। सन् १९९९ पछि पहिलो पटक मुख्य युरोपबाट पूर्ण सूर्यग्रहण देखिनेछ।

म्याड्रिडकी भौतिकशास्त्री डा. मारिया तेरेसा लोपेज सान्चेजका अनुसार सन् १९१२ पछि मुख्य स्पेनबाट देखिन लागेको यो नै पहिलो पूर्ण सूर्यग्रहण हुनेछ।

पूर्ण सूर्यग्रहणको यो दुर्लभ दृश्य महाद्वीपको एउटा साँगुरो मार्गबाट मात्र देखिनेछ र ‘अभेलेनोसा डे मुन्यो’ गाउँ ठ्याक्कै त्यही मार्गमा पर्दछ।

यस सानो गाउँलाई हेर्नका लागि आकर्षक ठाउँ बनाउने अर्को कुरा यहाँको प्राकृतिक दृश्य हो— पश्चिमतर्फ फैलिएका सुनौला गहुँका खेतहरू र साना डाँडाहरू।

साथै, यहाँ धेरै कम भवनहरू र कृत्रिम बत्तीहरू छन्। प्रसिद्ध पर्यटकीय स्थलहरूमा हुने भीडभाड पनि यहाँ शून्यप्रायः छ।

ग्रहणको समयले यसलाई अझ खास बनाएको छ। किनकि यो सूर्य अस्त हुनुभन्दा ठीक अघि हुनेछ। त्यसैले यसबाट ‘डबल ट्विलाइट’ (दोहोरो गोधुली) जस्तो अद्भुत दृश्य देखिनेछ।

यसबारे डा. लोपेज भन्छिन्, “यो केही मिनेटभित्रै दुई पटक सूर्य अस्त भएको देखेजस्तै हुनेछ।”

त्यही रात ढिलो गरी ‘पर्सिड्स’ उल्कापिण्डको वर्षा पनि देखिनेछ। यसले खगोलीय घटनाहरूको एउटा दुर्लभ सङ्गम प्रस्तुत गर्नेछ।

त्यहाँकी स्थानीय बासिन्दा सारा अल्भारेज रोड्रिगेजलाई मानिसहरूलाई कहाँ जान भन्नेबारे कुनै दोधार छैन। उनी भन्छिन्, “गुफातिर माथि जानुहोस्, त्यहाँबाट तपाईंले सबै कुरा देख्न सक्नुहुनेछ।”

सन् १९३७ मा अभेलेनोसा डे मुन्डोमा जन्मिएकी अल्भारेज कहिल्यै अन्त कतै बसिनन्। यहाँ बिताएका आफ्ना करिब नौ दशकमा उनले गाउँ पूर्ण रूपमा परिवर्तन भएको देखेकी छन्।

उनी बताउँछिन् – सन् १९५० को दशकमा गाउँमा करिब २०० मानिसहरू बस्थे र धेरै साना-साना पसलहरू थिए। यहाँका माछा व्यापारीहरू साइकल चढेर वरपरका गाउँहरूमा जान्थे।

राउल ग्रान्ड रेभिलाको जन्म ७३ वर्षअघि यहीँ भएको थियो, तर बाल्यकालमै उनी म्याड्रिड सरेका थिए। उनलाई सम्झना छ- एक हुलाकी गधामा चढेर चिठी र पत्रपत्रिका पुर्‍याउन आउने गर्थे।

गधाको ढाडमा बसेर आधा निन्द्रामा रहँदा पनि हुलाकीलाई त्यो जनावरमाथि पूर्ण विश्वास हुन्थ्यो कि उसलाई कहाँ रोकिनुपर्छ, जसमा गाउँको अन्तिम छेउमा बनेको सानो हुलाक कार्यालय पनि पर्दथ्यो।

पुस्ताौँसम्म यो गाउँ सुख्खा जमिनको खेतीपाती, तरकारी बारी, अङ्गुर खेती र पशुपालनका भरमा चल्यो।

पछि खेतीपातीमा मेसिनको प्रयोग हुन थाल्यो। वरपर रोजगारीका धेरै अवसर नभएका कारण मानिसहरू म्याड्रिड, बिल्बाओ, बार्सिलोना र अन्य सहरहरूतर्फ सरे।

यस खगोलीय घटनाका लागि ग्रान्ड आफ्ना पार्टनर, छोरा, नातिनातिना र साथीहरूको ठूलो समूहका साथ गाउँ फर्कनेछन्। उनका भाइ पनि आफ्ना तीन छोराछोरी, नाति र बहिनीका साथ आउनेछन्। यसरी करिब २० जनाको समूह जम्मा हुनेछ र एक रातका लागि गाउँको जनसङ्ख्या दोब्बर हुनेछ।

कुरा यत्तिमा मात्र सीमित रहनेछैन। अल्भारेज बताउँछिन् – अन्य छिमेकीहरूले पनि आफ्ना साथीभाइ र आफन्तहरूलाई स्वागत गर्नेछन्, जो सिङ्गो स्पेनका साथै बेलायत, फ्रान्स र भेनेजुयलाबाट समेत आउनेछन्।

सान्तियागो डी कम्पोस्टेला विश्वविद्यालयको भूगोल विभागकी प्रोफेसर डा. लुकेजिया लोपेज भन्छिन् – ग्रहण जस्ता खास घटनाहरूले मानिसहरूलाई “कुनै यस्तो ठाउँलाई पुनः खोज्न प्रेरित गर्न सक्छ, जससँग उनीहरूको पहिलेदेखि नै कुनै नाता रहेको होस्।”

अभेलेनोसामा यो पुनर्खोज अब त्यहाँका पुराना बासिन्दा र उनीहरूका परिवारभन्दा बाहिर पनि फैलिरहेको छ।

‘ड्यूक अफ लेर्मा’ को पुरानो दरबारमा बनेको नजिकैको ‘प्याराडोर डी लेर्मा’ होटेलमा यस कार्यक्रमका लागि सन् २०२२ देखि नै बुकिङ भइसकेको छ।

क्यास्टिला वाई लियोनका पर्यटन बोर्डका अल्बर्टो बोस्के कोएलोका अनुसार सिङ्गो क्षेत्रमा यस्तै लहर देखिएको छ।

उनी भन्छन्, “हाम्रा यहाँ रहेका धेरैजसो बसोबासका ठाउँहरू पूर्ण रूपमा बुक भइसकेका छन्। वास्तवमा यिनीहरूको बुकिङ त निकै अघि नै भइसकेको थियो।”

ग्रहणका पारखीहरू “सबैभन्दा प्रसिद्ध ठाउँ होइन, सबैभन्दा राम्रो ठाउँ” को खोजीमा रहेको उनले बताए, किनकि उनीहरू ग्रहणलाई सबैभन्दा स्पष्ट रूपमा हेर्न चाहन्थे।

ग्रान्डले क्यालिफोर्नियाको एउटा परिवारका बारेमा बताए, जो ग्रहण हेर्न स्पेन जाने योजना बनाइरहेका छन्। उनीहरू चाहँदैनथे कि त्यो परिवारले म्याड्रिडमा पूर्ण ग्रहणको दृश्य हेर्नबाट चुकियोस्।

उनीहरू घर-घर गएर सोधिरहेका थिए कि के अभेलेनोसामा कसैले उनीहरूलाई बास दिन सक्छ, ताकि उनीहरूले ग्रहणलाई त्यस ठाउँबाट हेर्न सकून्, जसलाई ग्रान्ड स्पेनको सबैभन्दा उत्कृष्ट भ्यु-पोइन्ट मान्छन्।

करिब १० जना मात्र बस्ने गाउँका लागि अचानक चर्चाको केन्द्रमा आउनु कस्तो महसुस हुन्छ? भन्ने प्रश्नमा ग्रान्ड हाँस्छन् र टाउको हल्लाउँछन्। उनी भन्छन्, “बिल्कुलै अचम्मको कुरा हो।”

उनीहरूलाई आश्चर्य लाग्छ – उनीहरूको सानो गाउँ, केही समयका लागि भए पनि, संसारभरका मानिसहरूलाई आफूतिर आकर्षित गरिरहेको छ।

सिङ्गो बुर्गोस क्षेत्रमा समुदायहरू ग्रहण हेर्नका लागि खास ठाउँहरू र भेलाहरू तयारी गरिरहेका छन्। तर अभेलेनोसा डे मुन्डोमा स्थानीय मानिसहरू र बाहिरबाट आएका पर्यटकहरू गाउँमाथि बनेका गुफाहरूतिर जानेछन्।

पूर्ण सूर्यग्रहणका बेला सूर्य क्षितिजभन्दा मात्र आठ डिग्री माथि हुनेछ, त्यसैले पश्चिमतर्फको सफा दृश्य अति आवश्यक हुनेछ। यस्तो अवस्थामा उचाइमा बनेका यी गुफाहरू यस अनौठो खगोलीय दृश्य हेर्नका लागि सबैभन्दा उत्तम ठाउँ बन्नेछन्।

तर यी गुफाहरू दृश्य हेर्ने राम्रो ठाउँ मात्र होइनन्। पुस्ताौँदेखि घट्दो क्रममा रहेको यहाँको जनसङ्ख्या एकसाथ सूर्यास्त हेर्नका लागि यहीँ जम्मा हुने गर्थ्यो र यहाँका एक पूर्वबासिन्दाले त आफ्नो अस्तु (अस्थि) पनि यहीँ छर्कने इच्छा व्यक्त गरेका थिए। गाउँका मानिसहरूका लागि यो ठाउँ भावनात्मक रूपमा निकै महत्त्वपूर्ण छ।

अभेलेनोसा एउटा यस्तो ठाउँ हो, जसलाई अल्भारेजले कहिल्यै छाडिनन् र कहिल्यै छाड्ने पनि छैनन्। ग्रान्ड आफ्नो जीवनमा लगभग हरेक वर्ष यहाँ फर्कने गरेका छन्। हरेक ग्रीष्मऋतुमा अल्भारेजका छोरीहरू घर फर्कन्छन् र आफ्नी आमाको निधनपछि पनि उनीहरूले यस्तै गरिरहनेछन्।

ग्रान्ड अब आफ्ना छोराहरू, उनीहरूका छोराछोरी र आजकल आफ्ना साथीहरूलाई पनि साथमा ल्याउँछन्। उनलाई आशा छ कि उनीहरूले पनि त्यस्तै सामीप्य र लगाव महसुस गर्न सकून्, जस्तो उनले सानो छँदा महसुस गरेका थिए, ताकि एक दिन उनका नातिनातिनाहरू पनि यहाँ फर्कन प्रेरित होऊन्।

उनी भन्छन्, “मेरो लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा यो हो कि मेरा छोराछोरी र नातिनातिनाले पनि यो गाउँप्रति त्यस्तै आत्मीयता महसुस गरून् जस्तो म गर्छु।”

ग्रहणको दिन अभेलेनोसा डे मुन्डो एक पटक फेरि मानिसहरूको चहलपहल र कुराकानीले भरिनेछ।

पोलिएका ‘ल्याम्ब चप्स’ (भेडाको मासु) को धुवाँ ती ठाउँहरूमा फैलिनेछ, जहाँ कुनै समय रेस्टुरेन्टहरू हुने गर्थे र बालबालिकाको हाँसो त्यहाँ सुनिनेछ जहाँ कुनै समय विद्यालय हुने गर्दथ्यो।

त्यसपछि केही खास मिनेटका लागि दुई पटक अँध्यारो छाउनेछ। अनि भूगोलको एउटा अनौठो संयोगले स्पेनको सबैभन्दा ओझेलमा परेको गाउँहरूमध्ये एक केही समयका लागि विश्वको केन्द्र बन्नेछ।