काठमाडौं । विश्वको सबैभन्दा ठूलो तेल निर्यातकर्ता साउदी अरेबियाले एसियाली क्रेताहरूका लागि कच्चा तेलको मूल्य अपेक्षाभन्दा बढी बढाएको छ। जुलाई महिनाको लागि कच्चा तेलको मूल्यमा यो वृद्धि गर्मीमा तेलको उच्च मागलाई ध्यानमा राखेर गरिएको हो।

साउदी अरेबियाको यो निर्णयले नेपाललाई पनि ठूलो झट्का लाग्नेछ किनकि नेपालले भारतबाट प्रशोधित तेल किन्छ र भारतले साउदी अरेबियाबाट ठूलो मात्रामा कच्चा तेल आयात गर्छ। स्रोतमै भारी मूल्यवृद्धिपछि नेपालले किन्ने तेलको मूल्य पनि बढ्ने निश्चित छ ।

जुलाईमा एसियाली देशहरूका लागि अरब लाइट कच्चा तेलको आधिकारिक बिक्री मूल्य (ओएसपी) जुनको तुलनामा प्रति ब्यारेल २.१ डलरले बढेको छ। यो वृद्धि अधिकांश बजार विश्लेषकहरूको अनुमानभन्दा धेरै हो।

अधिकांश विश्लेषकहरूले कच्चा तेलको मूल्य करिब १.५ डलरले बढ्ने अनुमान गरेका थिए । रोयटर्सको सर्वेक्षणमा ६ मध्ये एक विश्लेषकले मात्र कच्चा तेलको मूल्यमा २ डलर उछाल हुने भविष्यवाणी गरेका थिए।

एशियाका एक तेल व्यापारीले कच्चा तेलको भाउ खासगरी अरब लाइट क्रुडको मूल्य बढ्ने अनुमान नगरिएको बताउँदै भने ‘यो निर्णयबाट हामी स्तब्ध भएका छौं ।’

विश्वको सबैभन्दा ठूलो तेल कम्पनी साउदी आरामकोले यो वृद्धि गरेको हो । यो निर्णय जुलाईमा प्रति दिन ६ लाख ४८ हजार ब्यारेलले तेल उत्पादन बढाउने ओपेक प्लस देशहरू बीचको सम्झौताको बावजुद आएको हो।

यद्यपि ओपेक प्लस सदस्य राष्ट्रहरू रसिया, अंगोला र नाइजेरियालाई तेल उत्पादनको लक्ष्य पूरा गर्न गाह्रो देखिएको छ । ओपेक प्लस देशहरूले जुलाई र अगस्टमा तेल उत्पादन लक्ष्यमा पुग्न समस्या सामना गर्न सक्छन्।

विश्वको सबैभन्दा ठूलो तेल आयातकर्ता चीनले पनि सांघाईलगायतका केही सहरहरू खोल्दैछ। कोभिड–१९ का कारण बन्दाबन्दीपछि यी सहरहरूमा फेरि गतिविधि सुरु भएको छ ।

अर्का एसियाली व्यापारीले अहिले कच्चा तेलको माग निकै उच्च रहेको बताए । साउदी अरेबियाले कच्चा तेलको मूल्य वृद्धिलाई वहन गर्न सक्छ।

तर, यसबीचमा भारत र चीनले लगातार रुसी तेल खरिद गरिरहेका छन् । यी देशहरूले युक्रेनमाथिको आक्रमणको लागि रुसमाथि कुनै प्रतिबन्ध लगाउन अस्वीकार गरेका छन् । भारत र चीनले रुसी तेल ठूलो छुटमा खरिद गरिरहेका छन् ।

साउदी आरामकोले आइतबार राति युरोपेली र भूमध्यसागरीय देशहरूको लागि कच्चा तेलको मूल्य बढाएको छ। अमेरिकाको लागि कच्चा तेलको मूल्यमा कुनै परिवर्तन भएको छैन।

ओपेक प्लस देशहरूको समूहको गत हप्ता बैठक बसेको थियो। यस बैठकपछि ओपेक राष्ट्रहरूले रुसको तेलको क्षतिपूर्ति दिन तेल उत्पादन बढाउने बताएका थिए।

वास्तवमा रुसले युक्रेनमा गरेको आक्रमणका कारण पश्चिमी देशले प्रतिबन्ध लगाएका थिए । तर, ओपेकको निर्णय लगत्तै साउदी अरेबियाले एसिया र युरोपका आफ्ना ग्राहकका लागि जुलाईमा कच्चा तेलको मूल्य बढाउने घोषणा गरेको थियो ।

तेल बजारको लागि समस्या यो हो कि ओपेक प्लस देशहरूको विश्वसनीयता नराम्ररी प्रभावित भइरहेको छ। वास्तवमा, ओपेक प्लस देशहरूले उनीहरूले भनेजस्तो तेल उत्पादन गरिरहेका छैनन्।