काठमाडौं । गाउँ भन्नासाथ कच्चा घर, झुपडी, कच्चा सडक आदिको तस्बिर आउँछ । परिस्थितिमा धेरै परिवर्तन भए पनि अधिकांश गाउँको अवस्था अझै राम्रो छैन । यस्तो अवस्थामा जब कसैले भन्छ कि एउटा यस्तो गाउँ छ जहाँको आम्दानी लाखौंमा छ र सबै विलासी घरमा बस्छन्, तब पत्याउनै गाह्रो हुन्छ । यति मात्र होइन, यो गाउँले धेरै ठूला मेट्रो सिटीहरूलाई पनि पछाडि छोडेको छ ।

वास्तवमा हामी चीनको जियाङसु प्रान्तमा रहेको हुआक्सी गाउँको कुरा गर्दैछौँ। हालसम्म यो गाउँलाई चीनको धनी गाउँ भनिन्थ्यो। यसको पछाडिको कारण हुआक्सी गाउँमा प्रशस्त सुविधाहरू छन्। यो गाउँको अगाडि सबैभन्दा ठूलो सहर पनि फिक्का पर्न थाल्छ। अर्कोतर्फ यहाँका जनताको तलब/आम्दानीको कुरा गर्ने हो भने जो कोही पनि अचम्ममा पर्न सक्छन् ।

‘डेली मेल’ को रिपोर्ट अनुसार यस गाउँका दुई हजार बासिन्दा प्रत्येकको बैंकमा १० लाख युआन (एक करोड ८५ लाख रुपैयाँ) रकम रहेको छ । यहाँ सबैजना विलामा बस्छन् र लक्जरी कारको मालिक छन्।

हुआक्सी गाउँलाई कुनै समय ‘समाजवादी अर्थतन्त्र’ को उत्कृष्ट उदाहरणका रूपमा चित्रण गरिएको थियो। ‘विकासको मोडल’ सधैँ विवादमा रहे पनि समृद्धि र विलासिताका कारण यो गाउँ ‘चीनकै धनी गाउँ’ भनेर चिनिन्थ्यो ।

यस गाउँमा बसोबास गर्ने लगभग हरेक व्यक्तिको वार्षिक आम्दानी लगभग २५ लाख रुपैयाँ थियो, जुन चीनको किसानको औसत आम्दानीको ४० गुणा हो। आफ्नो आर्थिक शक्ति देखाउन, गाउँले २०११ मा आफ्नो गगनचुम्बी भवन निर्माण गर्न तीन अर्ब युआन खर्च गर्यो। यहाँ बनेको ७२ तले भवनलाई हुआक्सीको ह्याङ्गिङ गाउँ भनिन्छ। यस गाउँमा दर्जनौं गगनचुम्बी भवनहरू छन्।

हुआक्सी एक कृषि गाउँ हो। तर यहाँका किसानहरूले यस्तो विचार अपनाए, जसका कारण यो गाउँ पनि ‘विश्वको धनी गाउँ’ मा पर्न थाल्यो। चिनियाँ सञ्चारमाध्यमका अनुसार ६० को दशकमा जब गाउँ बसाइयो, त्यति विकसित थिएन । तर पछि कम्युनिष्ट पार्टीका नेता वु रेनवाओले यस गाउँको मुहार नै परिवर्तन गरे ।

यहाँका हरेक किसानले टुक्राको सट्टा समूहमा खेती गर्न थाले । सामुहिक खेतीबाट जनताले ठूलै लाभ पाएका छन् । थप रूपमा हुआक्सी गाउँले आफ्नो फलाम र इस्पात उद्योगको विकास गर्‍यो। २१ औं शताब्दीको सुरुमा, हुआक्सीका फलाम, इस्पात र सुर्ती व्यवसायमा संलग्न कम्पनीहरू सहित १०० भन्दा बढी कम्पनीहरू थिए।

तर, २००८ पछि यहाँको स्टिल उद्योगमा ह्रास आयो र अत्यधिक उत्पादन समस्या भयो । विस्तारै यो समस्या बढ्दै गयो । गत वर्षको जनवरीमा आएको एक रिपोर्ट अनुसार हुआक्सी गाउँ ४६५ करोड ऋणमा थियो ।

२०१३ मा हुआक्सी का निर्माता वु रेनबाओ को मृत्यु पछि, उनका छोरा वु जियान ले हुआक्सी ग्रुपको सीइओको पदभार ग्रहण गरे। वु परिवारका अन्य सदस्यहरू पनि यस गाउँमा महत्त्वपूर्ण पदमा छन्। आलोचकहरू भन्छन् कि यो गाउँ अहिले ‘एउटै परिवारद्वारा शासित सामन्ती संसार’ बनेको छ।

हाल हुआक्सी भिलेज ग्रुपलाई आर्थिक सहयोगका लागि सरकारी सहयोग दिइँदै आएकोले यो कति दिन टिक्ने भन्नेमा शंका छ । सामूहिक कोषको शंकास्पद अव्यवस्था र कमजोर लगानी निर्णयहरू पछि गाउँ दिवालियापनको कगारमा छ।