काठमाडौं । चीन र भारत विश्वका दुई धेरै जनसंख्या भएका देश हुन्। हाल यस मामिलामा चीन पहिलो स्थानमा छ भने भारत त्यसको पछाडि दोस्रो स्थानमा छ। तर, यो अवस्था धेरै दिनसम्म रहने छैन । यस सम्बन्धमा संयुक्त राष्ट्रसंघले नयाँ प्रतिवेदन जारी गरेको छ । प्रतिवेदनका अनुसार अर्को वर्षसम्ममा भारतले चीनलाई उछिनेर सबैभन्दा बढी जनसंख्याको हिसाबले पहिलो स्थानमा पुग्ने छ ।

संयुक्त राष्ट्रसंघले सोमबार विश्व जनसंख्या दिवसको अवसरमा यो प्रतिवेदन सार्वजनिक गरेको हो । प्रतिवेदनका अनुसार नोभेम्बर २०२२ को मध्यसम्ममा विश्वको जनसंख्या ८ अर्ब हुने अनुमान गरिएको छ । महादेशलाई हेर्दा ४ अर्ब ७ करोड जनसंख्या भएको एसिया शीर्ष स्थानमा छ । एसिया मात्रै विश्वको जनसंख्याको ६१ प्रतिशत ओगटेको छ।

यसपछि १.३ बिलियन अर्थात १७ प्रतिशत जनसंख्या अफ्रिकामा बसोबास गर्छ । यी बाहेक युरोपमा ७५ करोड अर्थात् १० प्रतिशत, ल्याटिन अमेरिका र क्यारिबियनमा ६५ करोड अर्थात ८ प्रतिशत, उत्तर अमेरिकामा ३७० मिलियन र ओशिनियामा ४३ करोड मानिस बस्छन्।

वर्ल्ड पपुलेसन प्रोस्पेक्टस २०१९ को अनुसार, चीन हाल १.४४ बिलियन जनसंख्याको साथ पहिलो स्थानमा छ भने दोस्रो स्थानमा रहेको भारतको जनसंख्या १.३९ बिलियन छ। विश्वको जनसङ्ख्याको १९ प्रतिशत चीन र १८ प्रतिशत भारतको रहेको छ । रिपोर्टका अनुसार सन् २०२३ सम्ममा भारतको जनसङ्ख्या चीनको भन्दा बढी हुनेछ । सन् २०१९ देखि २०५० सम्ममा चीनको जनसंख्या ३१.४ मिलियन अर्थात करिब २.२ प्रतिशतले घट्ने प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।

संयुक्त राष्ट्र संघको आर्थिक तथा सामाजिक मामिला विभागको प्रक्षेपण अनुसार विश्वको जनसंख्या सन् १९५० पछिकै सुस्त गतिमा बढिरहेको छ । प्रक्षेपण अनुसार सन् २०३० सम्ममा विश्वको जनसंख्या ८ अर्ब ५ करोड पुग्ने छ । त्यसैगरी सन् २०५० सम्ममा विश्वको कुल जनसंख्या ९ अर्ब ७ करोड र २०८० को दशकमा करिब १० अर्ब ४ करोड पुग्नेछ । रिपोर्टका अनुसार यसपछि सन् २१०० सम्म विश्वको जनसंख्या यही स्तरमा रहनेछ ।

प्रतिवेदनमा धेरै विकासोन्मुख देशहरूमा जन्मदर घटेको उल्लेख गरिएको छ । तर, कतिपय देशमा यो दर बढिरहेको छ । प्रतिवेदन अनुसार जनसंख्या बृद्धिमा ८ देशले मात्रै ५० प्रतिशतभन्दा बढी योगदान दिनेछन् । संयोगवश, सबै आठ देशहरू एशिया वा अफ्रिकाका हुन्। संयुक्त राष्ट्रसङ्घको प्रतिवेदनअनुसार आगामी वर्षहरूमा जनसङ्ख्या तीव्र गतिमा वृद्धि हुने आठ मुलुकमा प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र कंगो, इजिप्ट, इथियोपिया, भारत, नाइजेरिया, पाकिस्तान (पाकिस्तान), फिलिपिन्स र तान्जानिया रहेका छन् ।