काठमाडौं । सोमबार बिहान टर्कीमा भीषण विनाश भएको छ । ७.८ म्याग्निच्युडको भूकम्पले धेरै क्षेत्रमा सबै ध्वस्त पारेको छ । ठूला-ठूला भवनहरूले प्रकृतिको यो प्रकोपलाई सहन सकेनन् र केही सेकेन्डमै तिनीहरू ध्वस्त भए। भूकम्पका कारण ५ सयभन्दा धेरैको मृत्यु भएको छ । हजारौं घाइते भएका छन्, जसलाई अस्पताल लगिएको छ।

अहिले धेरै मानिसहरु भवनको भग्नावशेषमा फसेका छन्, जसलाई उद्धार टोलीका सदस्यहरुले बाहिर निकाल्ने प्रयास गरिरहेका छन् । धेरैको उद्धार पनि गरिएको छ । टर्कीसँग जोडिएको सिरियामा पनि भूकम्पको शक्तिशाली धक्का महसुस गरिएको छ । यससँगै ग्रीस, जोर्डन, सिरिया, इराक, लेबनान र जर्जिया जस्ता धेरै देशहरूमा पनि शक्तिशाली भूकम्पको धक्का महसुस गरिएको थियो।

टर्कीमा भूकम्पको धक्काले ध्वस्त भएका भवनहरूको डरलाग्दो भिडियो पनि सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भइरहेको छ, जसलाई देखेर तपाई पनि छक्क पर्नुहुनेछ। भाइरल भिडियोमा टर्कीको दियारबाकिर शहरको एउटा डरलाग्दो भिडियो पनि समावेश छ, जसमा भूकम्पको धक्का लागेपछि अग्लो भवन कसरी भत्कियो भन्ने देख्न सकिन्छ। तलको भिडियो हेर्नुहोस्-

WATCH: Building collapses during earthquake in Diyarbakir, Turkey pic.twitter.com/GfQzglgDGK

— BNO News Live (@BNODesk) February 6, 2023

यसै क्रममा दक्षिण टर्कीको एउटा डरलाग्दो भिडियो पनि सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भइरहेको छ । यो भिडियो एक साइट को हो जहाँ भूकम्प पछि धेरै अपार्टमेन्ट भवनहरू भत्किएका थिए।

Multiple apartment buildings have collapsed after a powerful earthquake in southern Turkey pic.twitter.com/wydrBj94RL

— BNO News (@BNONews) February 6, 2023

सोही क्रममा सामाजिक सञ्जालमा अर्को भिडियो भाइरल भएको छ, जसमा भवनको भग्नावशेषबाट एक व्यक्तिलाई कसरी बाहिर निकालिएको छ भन्ने देख्न सकिन्छ ।

Survivor being pulled from #earthquake rubble in Turkey.pic.twitter.com/POliq0mBPt

— Scott McClellan (@ChaseTheWX) February 6, 2023

घरमा थुनिएकी महिलाको भिडियो सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भइरहेको छ । भिडियोमा महिलाले सहयोग मागेको देखिन्छ । यो भिडियो भूकम्पपछि महिलाले आफ्नो फोनबाट खिचेकी हुन् ।

Some people who are trapped in rubble after the quake in southern Turkey are taking to social media to ask for help pic.twitter.com/tQQdkkpF0H

— BNO News Live (@BNODesk) February 6, 2023

यो भिडियो एक सवारी साधनमा हिँडिरहेका व्यक्तिले बनाएको हो, जसमा भूकम्पपछिको विनाश प्रष्ट देख्न सकिन्छ । ठूला-ठूला भवनको भग्नावशेष जमिनमा छ ।

WATCH: Daylight reveals massive destruction in Kahramanmaraş, Turkey pic.twitter.com/YZD1J4iYfc

— BNO News Live (@BNODesk) February 6, 2023

टर्कीमा सोमबार बिहान करिब ४:१५ मिनेटमा भूकम्प गएको हो । भूकम्पको केन्द्रबिन्दु सिरियाको सिमानाबाट ९० किलोमिटर मात्र टाढा रहेको गाजियनटेप क्षेत्रमा थियो । भूकम्पले सिरियामा पनि ठूलो प्रभाव पारेको थियो । सिरियाका धेरै सहरमा भूकम्पको धक्का महसुस गरिएको छ । टर्की र सिरियामा ६ पटक शक्तिशाली भूकम्प गएको छ ।

??? #earthquake in #Turkey hundreds of people removing rubble in search of survivors.#Turkiye #nurdagi #Anayazi #Gaziantep #Syria pic.twitter.com/XkLZgtN6kt

— UZAIR SHAHID (@UZAIR_SHAHID) February 6, 2023

भूकम्पपछि टर्कीका राष्ट्रपति रेसेप तैयप अर्दोआनले ट्विट गर्दै भनेका छन्, ‘भूकम्प प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार कार्य भइरहेको छ । भूकम्पको समयमा कम्तिमा ६ पटक शक्तिशाली भूकम्प गएको थियो । कुनै पनि क्षतिग्रस्त भवनमा प्रवेश नगर्न सर्वसाधारणलाई अपिल गरिएको छ ।

मानिसहरु ठूलो संख्यामा घरबारविहीन भएका छन् । भूकम्प प्रभावित क्षेत्रमा मानिसको भीड लागेको छ । सडकमा हिड्ने ठाउँ पनि छैन । उद्धार टोलीलाई पनि उद्धारमा निकै कठिनाइ भइरहेको छ ।

स्थानीय प्रशासनका तर्फबाट अनावश्यक रुपमा सडकमा नआउन सर्वसाधारणलाई निरन्तर आग्रह गरिएको छ । मानिसहरूलाई घरमै बस्न आग्रह गरिएको छ। भूकम्पले घर ध्वस्त भएकाहरुका लागि मस्जिदका ढोका अस्थायी रुपमा खोलिएको छ ।

मध्यपूर्वको इस्लामिक देश टर्कीमा भूकम्प गएको यो पहिलो पटक भने होइन। यसअघि पनि टर्कीमा भूकम्पका कारण ठूलो संख्यामा मानिसले ज्यान गुमाएका छन् । सन् १९३९ मा पनि टर्कीमा ७.८ रेक्टर स्केलको भूकम्प गएको थियो । यस भूकम्पमा ३२ हजार ७०० जनाको मृत्यु भएको थियो ।

सन् १९७६ नोभेम्बर २४ मा गएको भूकम्पमा ५ हजार मानिसको ज्यान गएको थियो । त्यही समयमा, १७ अगस्त, १९९९ मा टर्कीमा ठूलो भूकम्प गएको थियो, जसको तीव्रता ७.६ मापन गरिएको थियो। यस भूकम्पमा १७ हजारभन्दा बढीको ज्यान गएको थियो ।

वास्तवमा, साढे आठ करोड जनसंख्या भएको टर्की चार टेक्टोनिक प्लेटहरूमा अवस्थित छ। यस्तो अवस्थामा एउटै प्लेटमा अलिकति पनि हलचल भयो भने यसले पुरै क्षेत्र हल्लाउँछ। टर्कीको अधिकांश भाग एनाटोलियन प्लेटमा अवस्थित छ। यसको अर्थ सानो एशिया पनि हो।

एनाटोलियन प्लेटको पूर्वमा पूर्वी एनाटोलियन फल्ट छ र बाँयामा ट्रान्सफर्म फल्ट छ, जुन अरबी प्लेटसँग जोडिएको छ। दक्षिण र दक्षिण पश्चिममा अफ्रिकी प्लेट छ। उत्तरमा यूरेशियन प्लेट छ। यो प्लेट नर्थ एनाटोलियन फल्टसँग पनि जोडिएको छ।