काठमाडौं । भुटानका राजकुमार जिग्मे नामग्याल वाङचुक देशको पहिलो ‘डिजिटल नागरिक’ बनेका छन् । भुटानले यसबारे जानकारी दिएको छ । जिग्मे नामग्याल वाङ्चुक मात्र ७ वर्षका छन् र उनी देशको पहिलो डिजिटल नागरिक हुन्।

जिग्मे नामग्याल भूटानका राजा जिग्मे खेसर नामग्याल वाङ्चुक र रानी जेट्सुन पेमाका उत्तराधिकारी र जेठा छोरा हुन्। समाचार एजेन्सीका अनुसार जिग्ने नेशनल डिजिटल आइडेन्टिटी (एनडीआई) मोबाइल वालेट पाउने पहिलो नागरिक हुन्।

भुटानले २०२१ मा राष्ट्रिय डिजिटल पहिचान परियोजना सुरु गर्यो। यसअन्तर्गत ८ वर्षभन्दा माथिका सबैको डाटा लिइएको छ । यो डाटा बायोमेट्रिक मार्फत पहुँच गर्न सकिन्छ।

गभटेक भुटानका कार्यकारी सचिव जिग्मे तेन्जिङले स्थानीय सञ्चारमाध्यमलाई भुटानको राष्ट्रिय डिजिटल परिचय स्व-सार्वभौम पहिचान मोडेलमा आधारित सार्वजनिक र निजी दुवै क्षेत्रमा सेवा प्रदान गर्ने तरिका परिवर्तन गर्ने दिशामा एक प्रमुख कदम भएको बताए।

राष्ट्रिय डिजिटल पहिचान भुटानको राष्ट्रिय डिजिटल पहिचान प्रणाली हो। यसबाट नागरिकहरूले एउटै डिजिटल पोर्टल पाउनेछन्, जहाँ विभिन्न सूचनाहरू भण्डारण र राख्न सकिन्छ।

यो प्रविधिले ‘सेल्फ सार्वभौम पहिचान’ मोडेलमा काम गर्छ, जसले नागरिकहरूलाई उनीहरूको जानकारी कसलाई र कुन हदसम्म साझा गर्न चाहन्छ भन्नेमा थप नियन्त्रण दिन्छ।

एनडिआइ वालेटमा नागरिकहरूको बायोमेट्रिक डाटा समावेश हुनेछ। यसका साथै स्वास्थ्य अभिलेख, कर दाखिला, बैंक कागजात, शिक्षा अभिलेख जस्ता सम्पूर्ण जानकारी पनि यसमा भण्डारण गरिनेछ ।

यसको सबैभन्दा ठूलो फाइदा नागरिकलाई सरकारी सेवा र सुविधा लिन अफिसमा जानु पर्दैन ।

भुटान सरकारले अक्टोबर २०२१ मा यो कार्यक्रम सुरु गरेको थियो तर कोभिडका कारण ढिला भएको थियो, जसअन्तर्गत ८ वर्ष वा सोभन्दा माथिका सबै नागरिकको डाटा राखिएको छ ।

बायोमेट्रिक डाटामा अनुहार पहिचान, फिंगरप्रिन्ट र पाम प्रिन्ट लिइन्छ। बायोमेट्रिक डाटा लिएपछि, सबैलाई एक अद्वितीय डिजिटल पहिचान दिइन्छ। बायोमेट्रिकको सहायताले सर्वसाधारणले अनलाइनबाट सरकारी सेवाको फाइदा लिन सक्नेछन् ।

जिग्मे नामग्याल वाङ्चुकको जन्म ५ फेब्रुअरी २०१६ मा भएको थियो। जन्मसँगै उनले युवराजको उपाधि पाए । उनको जन्मदिनमा भुटानमा १ लाख ८ हजार रुख रोपिएको थियो ।

सबैभन्दा कम उमेरमा युवराज बन्ने उनी पहिलो व्यक्ति हुन्। जिग्मे भुटानको छैटौं राजा हुनेछन् । उनका जिग्मे उग्येन वाङ्चुक नामका भाइ पनि छन् ।