काठमाडौं । रुस–युक्रेन युद्धको बीचमा चीनले शुक्रबार युद्धमा कुनै पनि पक्षलाई हतियार नदिने घोषणा गरेको छ । चीनका विदेशमन्त्री किन गाङले युद्धबारे चीन तटस्थ रहने बताएका छन् । तर, यस समयमा उनले रुससँगको मैत्रीपूर्ण सम्बन्ध कायम राख्नेछन् । वास्तवमा अमेरिकाले लगातार रुसलाई चीनले हतियार आपूर्ति गर्न सक्ने आशंका व्यक्त गर्दै आएको छ ।

अर्कोतर्फ अमेरिकाको लिक भएका कागजातमा चीनले रुसलाई युद्धका लागि हतियार पठाउने निर्णयलाई स्वीकृत गरेको दाबी गरिएको छ । साथै, उसले आपूर्ति जानकारी गोप्य राख्न चाहन्छ। वाशिंगटन पोस्टका अनुसार, फेब्रुअरी २३ को एक गुप्तचर रिपोर्टमा भनिएको छ कि चीनले नागरिकको प्रयोगसँग सम्बन्धित सामानको बहानामा रसियालाई हतियार दिन लागेको छ।

चिनियाँ विदेशमन्त्रीले आफ्नो विज्ञप्तिमा रसियामा पठाइने ती सामानमा पनि प्रतिबन्ध लगाइने बताएका छन्, जुन सर्वसाधारण नागरिक र सेना दुवैका लागि प्रयोग गर्न सकिन्छ । चीनले सैन्य सामग्री र हतियारको निर्यातमा जिम्मेवार दृष्टिकोण अपनाउने बताए । चीनले युद्धमा कुनै पनि पक्षलाई हतियार उपलब्ध गराउने छैन र दोहोरो प्रयोगका सामानको निर्यातमा पनि प्रतिबन्ध लगाइनेछ ।

चीनका विदेशमन्त्रीले भने– चीन युद्ध जतिसक्दो चाँडो अन्त्य होस् भन्ने चाहन्छ । हामी यसको शान्तिपूर्ण समाधान खोज्न मद्दत गर्न तयार छौं। यस क्रममा उनले ताइवानले क्षेत्रमा तनाव बढाएको आरोप लगाए। ताइवानका राष्ट्रपतिको अमेरिकी भ्रमणपछि चीनले उत्तरी ताइवानमा १७२ वटा लडाकु विमानसँग सैन्य अभ्यास गरेको थियो।

चीनको भनाइप्रति अमेरिकाको प्रतिक्रिया पनि आएको छ । शुक्रबार, ह्वाइट हाउसले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै भनेको छ- हामी चीनको निर्णयलाई स्वागत गर्दछौं। रुसलाई सहयोग गर्नु चीनको हितमा नभएको अमेरिकाले पहिलेदेखि नै भन्दै आएको छ । हामी सम्पूर्ण मामिलामा हाम्रो नजर राखिरहेका छौं।

वाशिंगटन पोस्टका अनुसार लीक भएको कागजातको खुलासालाई पनि सही मानिएको छ किनभने यसमा फेब्रुअरी मिति लेखिएको छ । फेब्रुअरी महिनामा नै अमेरिकी विदेशमन्त्री एन्टोनी ब्लिन्केनले चीनले रुसलाई हतियार र गोलाबारुद दिने विचार गरिरहेको कुरा अमेरिकासँग खुफिया जानकारी रहेको बयान दिएका थिए । यदि चीनले त्यसो गर्यो भने त्यसको नतिजा सही हुनेछैन।

यसअघि मार्च १९ मा चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङ २ दिने भ्रमणका लागि रुस पुगेका थिए । त्यहाँ उनले राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँग भेट गरे। भेटका क्रममा दुवै नेताले आणविक युद्ध कहिल्यै नहुने कुरामा सहमति जनाएका थिए । पुटिनले चीनको शान्ति योजनालाई युद्ध अन्त्य गर्ने आधारका रूपमा प्रयोग गर्न सकिने बताएका थिए । चीनको १२ बुँदे शान्ति योजनामा ​​युक्रेनबाट रुसी सेना फिर्ता गर्ने बारे कुनै उल्लेख छैन। यसले वार्ता गर्ने र राष्ट्रिय सार्वभौमसत्ताको सम्मान गर्ने कुरा मात्र गर्छ ।