मस्को। रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले लामो समयदेखि जारी युक्रेन द्वन्द्व अब अन्त्यको नजिक पुगेको महसुस आफूले गरेको बताएका छन्। द्वितीय विश्वयुद्धमा नाजी जर्मनीमाथि प्राप्त विजयको सम्झनामा आयोजित ‘विजय दिवस’ पछि क्रेम्लिनमा सञ्चारकर्मीहरूसँग कुरा गर्दै उनले शान्तिको आशा व्यक्त गरेका हुन्।

यद्यपि, उनले आफ्ना युक्रेनी समकक्षी भोलोदिमिर जेलेन्स्कीसँगको भेटवार्ताका लागि एउटा कडा सर्त राखेका छन्। पुटिनका अनुसार दुई नेताबीचको भेट तब मात्र सम्भव हुनेछ, जब पहिले नै एउटा स्थायी शान्ति सम्झौतामा पूर्ण सहमति जुट्नेछ।

सन् २०२६ को यो विजय दिवस परेड विगतका वर्षहरूको तुलनामा निकै फरक र सीमित देखिएको छ। सामान्यतया रुसले आफ्नो सैन्य सामर्थ्य प्रदर्शन गर्न ट्यांक र अत्याधुनिक सैन्य उपकरणहरूको लस्कर निकाल्ने गरेको भए पनि यस पटक रेड स्क्वायरमा त्यस्तो शक्ति प्रदर्शन देखिएन।

परेडमा उपस्थित बीबीसी संवाददाताका अनुसार कार्यक्रममा विदेशी सञ्चारमाध्यम र पत्रकारहरूको उपस्थिति पनि अत्यन्त न्यून थियो। रुसी सञ्चारमाध्यमले विदेशी पत्रकारको उपस्थितिलाई उदारताको रूपमा चित्रण गर्न खोजे पनि धेरै अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमलाई कार्यक्रममा सहभागी हुन अनुमति नै दिइएको थिएन, जसले रुसभित्रको कडा नियन्त्रणलाई पुनः उजागर गरेको छ।

युद्धकै बीचमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पको मध्यस्थतामा रुस र युक्रेनबीच तीन दिने युद्धविरामको घोषणा गरिएको थियो। यस अवधिमा दुवै देशले एक/एक हजार युद्धबन्दीहरू साटासाट गर्ने योजना समेत बनाइएको छ।

तर, युद्धविरामको पहिलो दिनदेखि नै दुवै पक्षले एकअर्कामाथि सम्झौता उल्लंघन गरेको आरोप लगाइरहेका छन्। रुसी गणतन्त्र चेचेन्या र अन्य क्षेत्रमा युक्रेनी ड्रोन हमलाबाट केही मानिस घाइते भएका छन् भने युक्रेनी क्षेत्रमा पनि रुसी आक्रमणबाट मानवीय क्षति भएको विवरणहरू सार्वजनिक भएका छन्।

अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिमा अमेरिकाले अझै पनि मध्यस्थताको प्रयास जारी राखेको छ। अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबिओले रुस र युक्रेनबीच वार्ता गराउन वाशिङ्टन तयार रहेको बताएका छन् तर उनले वार्तामा कुनै ठोस प्रगति नहुने अवस्थामा अमेरिकाले आफ्नो समय खेर नफाल्ने स्पष्ट चेतावनी समेत दिएका छन् ।

अहिले अमेरिकाको ध्यान मध्यपूर्वको तनावतर्फ पनि मोडिएको बेला युक्रेन सङ्कट समाधानका लागि निर्णायक पहलको प्रतीक्षा भइरहेको छ। रुसको पूर्णस्तरको अतिक्रमणले लाखौँको ज्यान जानुका साथै दुवै देशको अर्थतन्त्र र पूर्वाधारमा गम्भीर क्षति पुर्‍याएको सन्दर्भमा पुटिनको यो पछिल्लो अभिव्यक्तिलाई अर्थपूर्ण रूपमा हेरिएको छ।