काठमाडौं । इरानका विदेश मन्त्री सैयद अब्बास अरागचीले बिहीबार नयाँ दिल्लीमा आयोजित ब्रिक्स देशका विदेश मन्त्रीहरूको बैठकका क्रममा संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) माथि आफ्नो देश विरुद्धको सैन्य अभियानमा सीधा संलग्न भएको आरोप लगाएका छन्।

एक दिनअघि मात्र इजरायलले आफ्ना प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले इरानसँगको युद्धका बीच यूएईको गोप्य भ्रमण गरेको दाबी गरेको थियो। यद्यपि यूएईले इजरायलको उक्त दाबीलाई खारेज गरेको थियो। यो सबै घटनाक्रम भइरहँदा इरानी विदेश मन्त्री नयाँ दिल्लीमै थिए र उनले इजरायलसँगको ‘मिलेमतोको हिसाब’ लिइने बताएका छन्।

ब्रिक्स गुटका सदस्य इरान र यूएई दुवै हुन्। दुवै देशका प्रतिनिधिहरू नयाँ दिल्लीमा थिए र बैठकका क्रममा दुई देशबीचको तिक्तता स्पष्ट रूपमा देखिएको थियो।

इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमका अनुसार अरागचीले बिहीबार यूएईका प्रतिनिधिको टिप्पणीको जवाफ दिँदै भनेका छन्, “मैले ब्रिक्समा एकता कायम राख्न आफ्नो बयानमा यूएईको नाम लिइनँ। तर वास्तविकता यो हो कि यूएई इरान विरुद्धको आक्रमणमा सीधा संलग्न थियो। जब इरानमाथि हमला सुरु भयो, तब उनीहरूले त्यसको निन्दासम्म गरेनन्।”

भारतस्थित इरानी दूतावासको आधिकारिक ‘एक्स’ अकाउन्टबाट यस घटनाको विस्तृत जानकारी दिइएको छ। इरानी दूतावासले भनेको छ, “ब्रिक्स देशका विदेश मन्त्रीहरूको बैठकको दोस्रो सत्रमा इरानका कानुन तथा अन्तर्राष्ट्रिय मामिला सम्बन्धी उप-विदेश मन्त्री डा. काजेम गरिबाबादीले यूएईकी विदेश राज्यमन्त्रीको आरोपको कडा जवाफ दिएका छन्। ती राज्यमन्त्रीले इरानले यूएईमाथि हमला गरेको आरोप लगाएकी थिइन्।”

काजेम गरिबाबादीले भनेका छन्, “यूएईले इरान विरुद्धको सैन्य आक्रमणलाई समर्थन र सुविधा दिन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्यो। त्यसैले जो तनाव पैदा गर्न र त्यसलाई बढाउनमा संलग्न छ, उसलाई इरान विरुद्ध राजनीतिक आरोप लगाउने वा दाबी गर्ने कुनै नैतिक वा कानुनी अधिकार छैन। हामी एक शक्तिशाली र महान् देश हौँ। हामी चुपचाप यो हेर्न सक्दैनथ्यौँ कि आक्रमणकारीले हाम्रा जनता र पूर्वाधारलाई निशाना बनाउन्, खासगरी जब हाम्रा छिमेकी देशहरूमध्ये एक यूएईको यसमा भागीदारी छ।”

गरिबाबादीले अगाडि भनेका छन्, “हामीसँग यूएईमा रहेका अमेरिकी सैन्य अखडाका सबै सुविधाहरू वा ती प्रतिष्ठानहरूलाई निशाना बनाउनु बाहेक अर्को विकल्प थिएन जसमा अमेरिकाको भूमिका वा भागीदारी थियो। यो एउटा युद्ध थियो र त्यस युद्धमा हामीले आफ्नो देशको रक्षा गर्‍यौँ। यूएई एक आक्रमणकारी हो। तपाईं झुटा र खोक्रा आरोपहरूको पछाडि लुक्न सक्नुहुन्न। अन्तर्राष्ट्रिय कानुन अन्तर्गत जवाफदेहिता निभाउने जिम्मेवारी केवल यूएईको हो।”

इरानले चेतावनी दिँदै भनेको छ, “म तपाईंलाई सम्झाउन चाहन्छु कि आक्रमण सुरु हुनुभन्दा धेरै दिनअघि यूएईलाई आधिकारिक सन्देश पठाइएको थियो। हामीले चेतावनी दिएका थियौँ कि यदि आक्रमणकारीहरूलाई मद्दत गरे र आफ्नो जमिन उपलब्ध गराएमा इरानसँग आत्मरक्षाको अधिकार प्रयोग गर्दै ती सुविधाहरूलाई निशाना बनाउनु बाहेक अर्को विकल्प हुनेछैन।”

इरानले थप भनेको छ, “अब तपाईं झुटा दाबी र वास्तविकताभन्दा फरक कथाहरूको पछाडि लुक्न सक्नुहुन्न। तपाईं आक्रमणकारी हो, त्यसैले इरानमाथि आक्रमणको आरोप लगाउन सक्नुहुन्न। हामीले यूएईबाट उडान भर्ने हरेक फाइटर जेटको रेकर्ड तयार गरेका छौँ, जसमा सटीक समय, मिति र रुट सामेल छन्।”

फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि हमला सुरु गरेका थिए र त्यसपछि धेरै हप्तासम्म यो युद्ध चलेको थियो। इजरायल र अमेरिकाको हमलाको जवाफमा इरानले खाडी देशहरूमा रहेका अमेरिकी सैन्य अखडाहरू र अन्य ठेगानाहरूमा मिसाइल र ड्रोनबाट हमला गरेको थियो।

अमेरिकी अखबार ‘वाल स्ट्रिट जर्नल’ ले सोमबार एउटा रिपोर्ट प्रकाशित गरेको थियो, जसमा यूएईले अप्रिलको सुरुमा इरान विरुद्ध सैन्य अभियान चलाएको उल्लेख गरिएको थियो। पश्चिमी र इरानी अधिकारीहरूका अनुसार साउदी अरबले पनि इरान विरुद्ध धेरै त्यस्ता हमलाहरू गरेको छ जुन सार्वजनिक गरिएको छैन।

इरानी सञ्चारमाध्यमले भारतमा आयोजित ब्रिक्स बैठकमा इरान र यूएईबीचको मतभेदका कारण कुनै साझा बयान जारी गर्न मुस्किल हुने आशङ्का गरेका छन्। इजरायलले आफ्नो प्रधानमन्त्रीको कथित गोप्य भ्रमणको दाबी गरेपछि इरान झनै आक्रामक देखिएको छ।

यस पूरै मामिलामा यूएई असहज देखिएको छ र उसले इजरायलको दाबीलाई खारेज गरेको छ। विशेषज्ञहरूका अनुसार इजरायलले यस्ता सम्बन्धहरू सार्वजनिक गर्दा उसलाई फाइदा हुन सक्छ, तर यसले यूएईलाई भने मुस्किलमा पारेको छ। ‘अब्राहम एकोर्ड’ का कारण यूएई रणनीतिक रूपमा फसेको र इरानसँगको छिमेकी सम्बन्धमा तनाव उत्पन्न भएको विश्लेषण समेत गरिएको छ।