काठमाडौं। संयुक्त राज्य अमेरिका र इरानबीच तीव्र रूपमा सुरु भएको नयाँ चरणको सैन्य टकरावका कारण मध्यपूर्वमा तनाव उत्कर्षमा पुगेको छ।

सन् २०२६ को जुनमा भएको युद्धविराम सम्झौता (इस्लामावाद समझदारी) विपरीत इरानले होर्मुज जलघाँटीमा व्यापारिक जहाजहरूमाथि निरन्तर अवरोध र आक्रमण गरेपछि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले युद्धविराम भङ्ग भएको घोषणा गरेसँगै यो द्वन्द्व पुनः चर्किएको हो।

विगत २४ घण्टामा दुवै देशले एकअर्कामाथि घातक मिसाइल र हवाई आक्रमण गरेका छन्। अमेरिकी सेनाले इरानका ९० वटा रणनीतिक सैन्य लक्ष्यहरूलाई निशाना बनाएको दाबी गरेको छ, जसमा विश्वकै महत्वपूर्ण तेल मार्ग मानिने होर्मुज जलघाँटी नजिकका स्थानहरू र बुशेहर आणविक ऊर्जा केन्द्र वरपरका सैन्य अखडाहरू समेत सामेल छन्।

इरानी अधिकारीहरूका अनुसार यी अमेरिकी आक्रमणहरूमा परी पछिल्ला दुई दिनमा कम्तीमा १७ जनाको मृत्यु भएको छ, जसमध्ये इरानको स्वास्थ्य मन्त्रालयले १४ जना सर्वसाधारण रहेको दाबी गरेको छ। साथै, अमेरिकी स्ट्राइकका कारण तेहरान र मशहद जोड्ने मुख्य रेलमार्ग समेत अवरुद्ध भएको छ।

जवाफी कारबाहीस्वरूप इरानले कतार, कुवेत र बहराइनमा रहेका अमेरिकी सैन्य अड्डाहरूलाई लक्षित गरी क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको पुष्टि गरेको छ। इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमले आफ्ना सेनाले छिमेकी जोर्डन र इराकमा रहेका अमेरिकी रणनीतिक केन्द्रहरूमा समेत थप आक्रमण गरेको दाबी गरेका छन्।

यस तीव्र सैन्य टकरावका कारण होर्मुज जलघाँटी हुँदै आवतजावत गर्ने अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारिक जहाजहरूको सङ्ख्या ठुलो मात्रामा घटेको छ, जसले गर्दा विश्वव्यापी तेल आपूर्ति र शेयर बजारमा समेत गम्भीर धक्का पुगेको पर्यवेक्षकहरूले बताएका छन्।

यसैबीच, इरानका दिवंगत सर्वोच्च नेता आयातोल्लाह अली खामेनीको शवलाई उत्तरपूर्वी इरानको पवित्र शहर मशहदस्थित इमाम रजा मन्दिर मा अन्तिम संस्कार गरिएको छ। गत फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि गरेको संयुक्त अप्रेशन ‘एपिक फ्युरी’  अन्तर्गतको भीषण हवाई आक्रमणमा खामेनीको मृत्यु भएको थियो।

झन्डै एक साता लामो देशव्यापी शोक र शवयात्रा पश्चात् बिहीबार भएको अन्तिम संस्कारमा लाखौँ इरानी नागरिकहरू राष्ट्रिय झण्डा र खामेनीको तस्बिर बोकेर सडकमा उत्रिएका थिए।

प्रदर्शनकारीहरूले यस क्रममा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प विरुद्ध चर्को नाराबाजी गर्दै बदला लिने चेतावनी दिएका छन्। इरानमा एकातिर खामेनीको राजकीय बिदाइ भइरहँदा अर्कोतिर अमेरिका र क्षेत्रीय मित्रराष्ट्रहरू बीचको युद्धले भयानक रूप लिँदै गएको छ।