काठमाडौं । इजिप्टकी चर्चित टेलिभिजन प्रस्तोता सारा खलिफा र अन्य ११ जनालाई लागुऔषधसँग सम्बन्धित मुद्दामा दोषी ठहर गर्दै मृत्युदण्डको सजाय सुनाइएको छ।

सरकारी पत्रिका ‘अल-अहराम’ का अनुसार यी सबै जना एक आपराधिक गिरोहका सदस्य थिए।

उक्त गिरोहमाथि लागुऔषध बनाउन प्रयोग हुने कच्चा पदार्थ विदेशबाट पैठारी (आयात) गर्ने र त्यसको प्रयोग गरी नशालु पदार्थ तयार पारेर बिक्री वितरण गर्ने गरेको आरोप थियो।

उनीहरूको कब्जाबाट अवैध हातहतियार र गोलाबारुदसमेत बरामद गरिएको थियो। ३९ वर्षीया सारा खलिफा आफ्नो लोकप्रिय टेलिभिजन कार्यक्रम ‘मिशन इम्पसिबल’ का लागि परिचित छिन्।

उक्त कार्यक्रममा अपराधसँग सम्बन्धित घटनाहरू देखाइने गरिन्थ्यो। खलिफाले भने आफूमाथि लगाइएका सबै आरोपहरूको खण्डन गरेकी छन्।

यस मुद्दामा अदालतले पहिलो पटक गत महिना फैसला सुनाएको थियो।

यद्यपि, इजिप्टका ग्रान्ड मुफ्तीबाट धार्मिक परामर्श लिनुपर्ने भएकाले एक महिनापछि मात्र यसलाई औपचारिक रूपमा अन्तिम रूप दिइएको हो।

इजिप्टमा मृत्युदण्डको सजाय दिइने मुद्दाहरूमा ग्रान्ड मुफ्तीको राय लिनु अनिवार्य कानुनी प्रक्रियाको हिस्सा मानिन्छ।

यस फैसलाविरुद्ध पुनरावेदन (अपील) गर्न सकिनेछ।

मुद्दाको सुनुवाइका क्रममा अधिकारीहरूले ७५० किलोग्रामभन्दा बढी नशालु पदार्थ र ती बनाउन विदेशबाट मगाइएको कच्चा पदार्थ जफत गरिएको अदालतलाई जानकारी गराएका थिए।

‘अल-अहराम’ का अनुसार अभियोजन पक्षका तर्फबाट २० जना साक्षीहरूले बयान दिएका थिए।

यसका अलावा अडियो कुराकानी र भिडियो क्लिपहरू लगायतका इलेक्ट्रोनिक प्रमाणहरूसमेत पेस गरिएको थियो।

सरकारी पत्रिका ‘अल-यौम’ का अनुसार गत वर्ष सेप्टेम्बरमा अदालतमा उपस्थित गराइँदा न्यायाधीशले घटनामा उनको कथित भूमिकाबारे सोधेका थिए। जवाफमा सारा खलिफाले आफूले यसअघि कहिल्यै लागुऔषध नदेखेको बताएकी थिइन्।

लागुऔषध नियन्त्रण एजेन्सीको कार्यालयमा ती पदार्थहरूसँगै तस्बिर खिच्ने क्रममा मात्र आफूले पहिलो पटक लागुऔषध देखेको उनको भनाइ थियो।

एम्नेस्टी इन्टरनेसनलको सन् २०२५ को एक प्रतिवेदन अनुसार सो वर्ष ४९२ जनालाई मृत्युदण्डको सजाय सुनाइएको थियो, जसमध्ये २३ जनालाई फाँसी दिइएको थियो।

प्रतिवेदनमा ती अभियुक्तहरू लागुऔषध तस्करी र बलात्कारको मुद्दामा दोषी ठहर भएको उल्लेख छ।

तर ती अपराधहरू ‘जानीजानी गरिएको हत्या’ को श्रेणीमा पर्दैनथे।

अन्तर्राष्ट्रिय कानुन र मापदण्डहरू अनुसार मृत्युदण्डको सजाय केवल ‘जानीजानी गरिएको हत्या’ जस्ता जघन्य अपराधहरूमा मात्र सीमित हुनुपर्छ।

मृत्युदण्डको सजाय सुनाइए तापनि सारा खलिफा र अन्य दोषीहरूका लागि कानुनी विकल्पहरू अझै समाप्त भएका छैनन्। यस फैसलाविरुद्ध पुनरावेदन गर्ने बाटो खुला छ।

यो मुद्दा इजिप्टको सर्वोच्च पुनरावेदन अदालत (कोर्ट अफ क्यासेसन) सम्म पुग्न सक्छ। त्यहाँ प्रतिवादी पक्षले तल्लो अदालतको फैसला र त्यसको कानुनी आधारलाई चुनौती दिन सक्नेछन्।

यस मामलामा अदालतले फैसला सुनाउनुअघि इजिप्टका ग्रान्ड मुफ्तीको राय मागेको थियो। मृत्युदण्डका मुद्दाहरूमा यो एक अनिवार्य प्रक्रिया हो, यद्यपि ग्रान्ड मुफ्तीको राय अदालतका लागि बाध्यकारी भने हुँदैन।

यसको अर्थ अदालतको वर्तमान फैसला मृत्युदण्ड भए पनि यसलाई अन्तिम रूपमा कार्यान्वयन गर्न बाँकी छ। पुनरावेदनको प्रक्रियापछि सजाय यथावत् रहने, परिवर्तन हुने वा मुद्दामा पुनः सुनुवाइको बाटो खुल्न सक्नेछ।