काठमाडौं । अस्ट्रेलियाका गृहमन्त्री टोनी बर्कद्वारा भोलि सार्वजनिक गर्न लागिएको अध्यागमन प्रणालीको बहुप्रतिक्षित परिमार्जनअन्तर्गत अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीहरूलाई आफ्ना परिवारका सदस्यहरू अस्ट्रेलिया ल्याउन पूर्ण रूपमा प्रतिबन्ध लगाइने भएको छ।

‘अध्यागमन कार्यक्रम व्यवस्थापनको कार्य: को आउँछन्, को बस्छन्, को बाहिरिन्छन्’ शीर्षकको भाषणमा मन्त्री बर्कले सन् २०२८ सम्ममा खुद वैदेशिक अध्यागमन ३ लाखबाट घटाएर २ लाख २५ हजार मा झार्ने सरकारको लक्ष्य पूरा गर्ने रणनीतिहरू प्रस्तुत गर्नेछन्।

मन्त्री बर्कले यो नीति छ हप्ताअघि नै सार्वजनिक गर्ने योजना बनाएका थिए, तर मन्त्रीहरूबीच प्रतिस्पर्धात्मक प्राथमिकताहरूका विषयमा असहमति भएपछि नेसनल प्रेस क्लबको सम्बोधन अचानक स्थगित गर्नुपरेको थियो।

अस्ट्रेलियाको सरकारी मिडिया एबीसीका अनुसार परिमार्जित योजनालाई बिहीबारको पुनर्तालिकीकृत एनपीसी सम्बोधनअघि यसै हप्ता मन्त्रिपरिषद्को व्यय समीक्षा समितिले स्वीकृत गरेको छ।

सरकारले हाल ३० लाख पुगिसकेको अस्थायी भिसाको सङ्ख्या कटौती गर्ने, भिसाको म्याद सकिएपछि आप्रवासीहरू अस्ट्रेलियाबाट बाहिरिने कुरा सुनिश्चित गरी तथाकथित “भिसा हपिङ” (भिसा फेर्दै बसिरहने प्रवृत्ति) रोक्ने र संरक्षण (शरणार्थी) दाबी गर्ने उनीहरूको क्षमतामा अंकुश लगाउने योजना बनाएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीहरूको सङ्ख्यालाई यथावत् राखिने अपेक्षा गरिए पनि, यो कडा कदमअन्तर्गत उनीहरूले आफ्ना परिवारलाई अस्ट्रेलिया ल्याउने सुविधा गुमाउने जानकारी एबीसीलाई दिइएको छ।

गत आर्थिक वर्षमा ३,३७,४२७ विद्यार्थी भिसा स्वीकृत भएका थिए, जसमध्ये ४५,९९१ भिसा द्वितीय आवेदक अर्थात् आश्रित वा परिवारका सदस्यका रूपमा वर्गीकृत थिए।

लेबर पार्टीको यो योजना यसै हप्ता सार्वजनिक भएको ‘वन नेसन’ को अध्यागमन नीतिसँग केही हदसम्म मिल्दोजुल्दो छ, जसमा विद्यार्थी र दक्ष आप्रवासी दुवैका लागि पारिवारीक भिसामा कडाइ गर्ने कुरा समावेश थियो।

सरकारले दक्ष आप्रवासीका परिवारलाई पनि निशाना बनाउँछ या बनाउँदैन भन्ने स्पष्ट भइसकेको छैन, तर मन्त्री बर्कले हालै आफ्नो अधिकार प्रयोग गरी विदेशबाट आवेदन दिइएका दक्ष र पारिवारीक भिसाहरूको प्रक्रियालाई निकै सुस्त बनाइदिएका छन्।

बिहीबारको घोषणाअघि संसद्को प्रश्नोत्तर कालमा बोल्दै मन्त्री बर्कले लेबरको योजनाबद्ध परिमार्जनलाई कानुन निर्माणमार्फत लागू गर्न चाहेको तर संसदीय समर्थन नपाए अन्य “उपायहरू” अपनाउने बताएका थिए।

“हक र हावर्डको कार्यकालदेखि नै हाम्रो अध्यागमन प्रणालीको ठूलो हिस्सा मागमा आधारित रहँदै आएको छ, र हाल हामीसँग उपलब्ध विकल्प भनेको योजनाको स्तर र प्रशोधनको गति मात्र हो,” मन्त्री बर्कले आज प्रश्नोत्तर कालमा भने।

“यदि हामीले सहमति जुटाउन सक्यौँ भने सबैभन्दा उत्तम परिणाम कानुनी विकल्प नै हुनेछ। यसको अभावमा पनि सरकारले प्रयोग गर्न सक्ने अन्य धेरै उपायहरू बाँकी नै छन्, र म भोलि तिनै घोषणाहरू गर्नेछु।”

ब्रिजिङ भिसाको बढ्दो चापलाई सम्बोधन गर्न सरकारले गृहमन्त्रालयद्वारा संरक्षण दाबी अस्वीकृत भएका अस्थायी आप्रवासीहरूको काम गर्ने अधिकार खोस्ने विषयमा पनि विचार गरिरहेको छ।

अस्ट्रेलियाभित्रैबाट प्रतिमहिना औसत १,५८० वटा संरक्षण दाबीहरू दर्ता भइरहेका छन्, जसमा अधिकांश विद्यार्थी वा भिजिटर भिसामा अस्ट्रेलिया आएका चीन, भारत र मलेसियाका नागरिकहरू रहेका छन्।

तीमध्ये करिब ९० प्रतिशत दाबीहरू अस्वीकृत हुन्छन्, तर आवेदकहरूलाई प्रशासनिक समीक्षा न्यायाधिकरण र सङ्घीय अदालतमा पुनरावेदन गर्ने अधिकार हुन्छ— जुन प्रक्रिया टुङ्गिन नियमित रूपमा आठ वर्षसम्म लाग्ने गर्छ।

त्यस अवधिमा व्यक्तिलाई समुदायमा बस्न र काम गर्न अनुमति दिने ब्रिजिङ भिसामा राखिन्छ, जसले गर्दा केही मानिसहरूले “प्रणालीको दुरुपयोग” गरिरहेको चिन्ता सरकारले व्यक्त गरेको छ।

प्रधानमन्त्रीले हस्तक्षेप गर्दै दुई देशबीचको स्वतन्त्र व्यापार सम्झौता उल्लङ्घन हुन सक्ने कुनै पनि कदमलाई खारेज गर्नुअघि, लेबर पार्टीले ब्रिटिस ब्याकप्याकरहरूलाई दिइँदै आएको अनुकूल सुविधामा परिवर्तन गरी यो योजनालाई कम आकर्षक बनाउने विषयमा पनि विचार गरिरहेको थियो।

वैदेशिक आगमन घटाउने दबाबका बीच मन्त्री बर्कले अध्यागमन प्रणालीमा व्यापक परिवर्तन गरिसकेका छन्। उनले गत जुलाईमा ‘वर्किङ होलिडे मेकर’ भिसाको प्रशोधन रोकेका वा सुस्त बनाएका थिए भने दक्ष भिसाको प्रशोधनलाई पुनः प्राथमिकतामा राखेका थिए।

मन्त्रीस्तरीय निर्देशिका ११९ अन्तर्गत भएका यी परिवर्तनहरूको अर्थ विदेशबाट दक्ष भिसाका लागि आवेदन दिने जुनसुकै कामदार अब लामको अन्त्यमा पुगेका छन्, जसका कारण भिसा पर्खाइको समय केही दिनबाट बढेर केही अवस्थामा एक वर्षभन्दा बढी पुगेको छ।