सुर्खेत। हुम्लास्थित चीनसँगको सीमा जोड्ने रणनीतिक महत्त्वको सिमकोट-हिल्सा सडकखण्डमा बाक्लो गरी जमेको हिउँ पन्छाउने कार्य सुरु गरिएको छ।

नाम्खा गाउँपालिका-५ मा पर्ने नारा लेक क्षेत्रमा ठूला डोजर तथा जेसीबी मेसिन परिचालन गरी सडकमा थुप्रिएको हिउँ हटाउन थालिएको हो। असोज १० गतेदेखि परेको भारी हिमपातका कारण अवरुद्ध बनेको यो सडकखण्ड आगामी दुईदेखि तीन दिनभित्र सञ्चालनयोग्य बनाउने लक्ष्य राखिएको छ।

कर्णाली करिडोरअन्तर्गत यारी-नारा लेक हुँदै चीनको सीमा हिल्सासम्म पुग्ने सडकको करिब १० किलोमिटर क्षेत्रमा हिउँ जमेर आवतजावत ठप्प बनेको छ। लामो समयदेखि यातायात सेवा अवरुद्ध हुँदा हिल्सा नाका क्षेत्रमा रहेका स्थानीय बासिन्दा, होटल व्यवसायी तथा सरकारी कार्यालयका कर्मचारीहरूको दैनिकी निकै प्रभावित बनेको छ।

सडक खुलाउने कार्य प्रारम्भ भएपछि चीनको ताक्लाकोट क्षेत्रमा रहेका हुम्ली नागरिकहरूलाई दसैँ तथा तिहारजस्ता ठूला चाडपर्वका बेला स्वदेश फर्किन सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ।

हिल्सा–सिमकोट सडक योजनाका प्रमुख बेलबहादुर नेपालीका अनुसार नारा लेक क्षेत्रको ठाडो ढुङ्गामा जमेको हिउँ हटाउने काम बुधबार बिहानदेखि निरन्तर चलिरहेको छ। अहिले यारी क्षेत्रबाट नारा लेकतर्फ हिउँ पन्छाउने कार्य जारी रहेको र नारा लेक पार गरेर हिल्सातर्फ जाने ओरालो सडकमा जमेको हिउँ हटाउन तीव्र रूपमा टोली खटाइने छ।

सडकको सामान्य भागमा करिब तीन फिटसम्म हिउँ जमेको भए पनि नारा लेकको हिल्सातर्फ पर्ने ओरालोको खाल्डो परेको क्षेत्रमा भने करिब चार मिटर (करिब १३ फिट) सम्म हिउँ थुप्रिएको छ। अत्यधिक परिमाणमा हिउँ जमेका कारण उक्त खाल्डो क्षेत्रको हिउँ पन्छाएर बाटो खोल्न बढी समय लाग्ने अनुमान गरिएको छ।

“अहिले यारीबाट नारा लेकतर्फ हिउँ पन्छाउने काम सुरु भएको छ। हिउँ धेरै जमेकाले सडक सञ्चालनयोग्य बनाउन कम्तीमा दुईदेखि तीन दिन लाग्ने अनुमान गरेका छौँ,” योजना प्रमुख नेपालीले भने।

चार हजार ६७० मिटर उचाइमा हिउँको कडा अवरोध

समुद्री सतहदेखि चार हजार ६७० मिटरको उच्च उचाइमा रहेको नारा लेकमा यसपटक अस्वाभाविक र भारी हिमपात भएपछि सडक यातायात पूर्ण रूपमा प्रभावित बनेको हो। उच्च हिमाली भूगोलमा पर्ने उक्त सडकखण्डमा हिउँ बाक्लो गरी जम्दा साना-ठूला कुनै पनि सवारीसाधन आवतजावत गर्न सकेका छैनन्।

सडक योजनाका प्रमुख नेपालीका अनुसार हिउँ पन्छाउने कार्यलाई बिनाअवरोध निरन्तरता दिन जेसीबी तथा मेसिनहरूका लागि आवश्यक थप इन्धनको जोहो गरिएको छ। बुधबार सिमकोटबाट हिउँ पन्छाउने स्थल नारा लेकतर्फ थप इन्धन पठाइएको जानकारी दिइएको छ।

जेसीबीमार्फत बिहानैदेखि साँझ साढे ५ बजेसम्म निरन्तर हिउँ हटाउने काम भइरहेको छ। प्रतिकूल मौसमले थप चुनौती नस्रिजे र काममा अन्य प्राविधिक अवरोध नआए अबको दुईदेखि तीन दिनभित्र सडकमा गाडी चलाउन सकिने योजनाको लक्ष्य छ।

नारा लेकमा हिउँ थुप्रिँदा जिल्ला सदरमुकाम सिमकोटदेखि हिल्सासम्मको सोझो सडक सम्पर्क टुटेको छ। हिल्सा चीनको व्यापारिक केन्द्र ताक्लाकोट जाने प्रमुख सीमा नाका भएकाले यो सडक अवरुद्ध हुँदा सीमावर्ती क्षेत्रमा आवतजावत गर्ने सर्वसाधारण नागरिक, व्यापारी र उद्योगी-व्यवसायीहरूलाई ठूलो समस्या परेको छ।

हिल्सामा रोकिए स्थानीय, व्यापारी र सुरक्षाकर्मी

अचानक परेको हिउँका कारण यातायात सेवा अवरुद्ध भएपछि हिल्सामा रोकिई बसेका स्थानीयवासी तथा व्यवसायीको दैनिकी कष्टकर बनेको छ। हिल्सास्थित मानसरोवर होटलकी सञ्चालक पेमा लामाले सडकमा जमेको हिउँ पन्छाउने काम सुरु भएकामा खुसी व्यक्त गरिन्। उनले हिउँ छिट्टै हटेर पुनः यातायात सेवा सञ्चालनमा आउने र आफूहरूको व्यापार-व्यवसाय सुचारु हुने विश्वास व्यक्त गरिन्।

हाल हिल्सा क्षेत्रमा सीमा सुरक्षामा खटिएको सशस्त्र प्रहरी बल, नेपाल प्रहरी, यारी नाका भन्सार कार्यालय र अध्यागमन कार्यालयका कर्मचारीहरूसँगै होटल व्यवसायी तथा केही स्थानीय व्यापारीहरू बसोबास गर्दै आएका छन्। सडक ठप्प हुँदा उनीहरूको खाद्यसामग्री आपूर्ति र आवतजावतमा कठिनाइ भइरहेको छ।

विशेष गरी दसैँ-तिहार नजिकिँदै गर्दा छिमेकी मुलुक चीनको ताक्लाकोट क्षेत्रमा व्यापार, रोजगारी तथा अन्य कामका सिलसिलामा पुगेका हुम्लाका नागरिकहरू घर फर्किनका लागि सडक खुल्ने पर्खाइमा छन्। सडक सञ्चालनमा आएपछि उनीहरूलाई चाडपर्व मनाउन घर आउजाउ गर्न निकै सहज हुनेछ।

१५ वर्षयताकै असोजमा पहिलोपटक भारी हिमपात

स्थानीय ज्येष्ठ नागरिकहरूका अनुसार यस वर्ष हिल्सा र नारा लेक क्षेत्रमा असोज १० गतेदेखि विगत १५ वर्षयताकै पहिलोपटक यति भारी र बाक्लो हिमपात भएको हो। विगतका वर्षहरूमा कात्तिक महिना लागेपछि मात्रै यसरी हिउँ पर्ने र बाटो बन्द हुने गरेको भए पनि यस वर्ष मौसममा आएको तीव्र परिवर्तनका कारण असोजमै भारी हिमपात भएको उनीहरूको भनाइ छ।

असमयमै परेको भारी हिमपातले उच्च हिमाली क्षेत्रको जनजीवन कष्टकर बनाउनुका साथै यातायात र व्यापार व्यवसायमा समेत गम्भीर असर पारेको छ। हिमपातपछि नारा लेकमा जमेको हिउँ पन्छाउन ढिलाइ हुँदा सिमकोट-हिल्सा सडक लामो समयदेखि निरन्तर अवरुद्ध रहँदै आएको छ।

अहिले नारा लेकमा हिउँ हटाउने काम तीव्र पारिए पनि सिमकोट-हिल्सा सडकखण्डमै पर्ने अर्को उच्च हिमाली क्षेत्र न्यालु लेकमा जमेको हिउँ पन्छाउने काम भने अझै सुरु हुन सकेको छैन। त्यसैले नारा लेकको हिउँ हटाइए पनि न्यालु लेकको हिउँ नपन्छाएसम्म सम्पूर्ण सडकखण्ड सहज रूपमा सञ्चालनमा आउने विषय अझै अनिश्चित नै देखिन्छ।