काठमाडौं । हालैको एक टिभी अन्तर्वार्तामा अमेरिकाको पेन्सिलभेनिया विश्वविद्यालयकी एक प्राध्यापकले भारतको बारेमा केही टिप्पणी गरेकी छिन्, जसले हंगामा मच्चाएको छ ।

प्रोफेसर एमी वाक्सले भर्खरै एक टिभी अन्तर्वार्तामा भारतविरुद्ध अपमानजनक शब्द प्रयोग गरेकी थिइन् । यससँगै उनले दक्षिण एसियाबाट अमेरिका पुगेका ब्राह्मण महिलालाई समेत आपत्तिजनक शब्द प्रयोग गरेकी छिन् ।

यो अन्तर्वार्ताको क्लिप सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भएको छ र अमेरिकामा बसोबास गर्ने भारतीय तथा भारतीय मूलका मानिसले उनको बयानको निन्दा गरिरहेका छन् ।

एमी वाक्सले ८ अप्रिलमा अमेरिकी टिभी च्यानल फक्स न्यूजका एन्कर टकर कार्लसनलाई दिएको अन्तर्वार्तामा भारतीय आप्रवासीहरूको आलोचना गरेकी छन् ।

उनले उक्त अन्तर्वार्तामा ‘पश्चिमी जनताको ठूलो उपलब्धि र ठूलो योगदानका कारण उनीहरुप्रति गैरपश्चिमी जनतामा ठूलो आक्रोश र लज्जा छ’ भनेकी थिइन् ।

एसिया, दक्षिण एसिया र भारतीय जनतालाई खिल्ली उडाउँदै उनले यहाँ ठूलो शिक्षा र अवसर पाउँछन् तर बदलामा अमेरिकाको आलोचना गर्ने बताइन् ।

प्रोफेसर एमी वाक्सले भनिन्, “यो अनौठो छ कि एसियाली, दक्षिण एसियाली र भारतीय डाक्टरहरूले पेन्सिलभेनियाको चिकित्सा सेवामा काम गर्छन्। म त्यहाँका मानिसहरूलाई चिन्छु र त्यहाँ के भइरहेको छ मलाई थाहा छ। उनीहरू जातिवादको विरुद्धमा छन्। तिनीहरू अमेरिकालाई दोष दिन्छन् जस्तो कि अमेरिका एक दुष्ट जातिवादी ठाउँ हो।”

यसपछि उनले भारतीय ब्राह्मण महिलामाथि पनि टिप्पणी गर्दै आलोचना गरिन् ।

उनले भनिन्, “भारतबाट आएका महिलाहरू सफलताको सिँढी चढ्छन्। उनीहरूले उत्कृष्ट शिक्षा पाउँछन्। हामीले उनीहरूलाई उत्कृष्ट अवसरहरू दिन्छौं। र उनीहरूले हामीलाई जातीवादी, नराम्रो देश हो जसलाई सुधारको खाँचो छ भन्ने आरोप लगाउँछन्। हाम्रो चिकित्सा प्रणालीमा सुधार आवश्यक छ भन्छन्। समस्या यो हो कि उनीहरूलाई अरूभन्दा राम्रो भनेर सिकाइएको छ किनभने उनीहरू ब्राह्मण कुलीन (परिवारबाट) हुन्।”

यसो भनिसकेपछि उनले भारतको सन्दर्भमा केही यस्ता शब्द प्रयोग गरिन् जुन अपमानजनक मानिन्छ ।

एमी वाक्सको यो बयान सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भएपछि विभिन्न किसिमका प्रतिक्रियाहरु आइरहेका छन् ।

धेरैले उनको आलोचना गरिरहेका छन् भने अर्कातिर भारतमा शोषित र पीडितको आवाज बनेकाहरी वाक्सको यो भनाइप्रति सहमत भइरहेका छन् ।

भारतको दलित राजनीतिमा लेख्ने वरिष्ठ पत्रकार दिलीप मण्डलले लेखेका छन्, “भारतमा शोषण गर्ने जातिहरू चलाखीपूर्वक अमेरिकामा अश्वेतहरू बन्छन् (र आफूलाई पीडितको रूपमा प्रस्तुत गर्छन्)। अश्वेत, मूल निवासी अमेरिकी मानिसहरू र एक हदसम्म, हिस्पैनिकहरूले उनीहरूको लागि लडेका छन्। माथिल्लो जातका हिन्दूहरूले ती पदहरू कब्जा गरिरहेका छन् जुन वास्तवमा कालो मानिसहरू, हिस्पैनिक वा मूल अमेरिकीहरूका लागि जानुपर्छ।”

यसै क्रममा यस विषयमा लेखक तथा पत्रकार सदानन्द ढुमेले अर्कै ट्विट गरेका छन् ।

उनले लेखेका छन्, “केही भारतीय आप्रवासीहरू अमेरिकाको आलोचना गरिरहने एमी वाक्सको व्याख्यामा फिट बस्छन्। उनीहरूलाई यो देश यति नराम्रो छ भन्ने लाग्छ भने उनीहरू किन यहाँ आएका छन् भनेर सोध्नु उचित हुन्छ? तर मेरो अनुभवमा त्यस्ता मानिसहरू थोरै छन्। अधिकांश मानिसहरू अमेरिकाले उनीहरूलाई दिएको अवसरका लागि कृतज्ञ छन्।”

युनिभर्सिटी अफ पेन्सिल्भेनियाका प्राध्यापक असीम शुक्लाले ट्वीट गरे, “एमी वाक्स, हामीमध्ये केही भारतीय अमेरिकी डाक्टरहरूले अमेरिकाको स्वास्थ्य सेवा प्रणालीलाई सुदृढ पार्न योगदान पुर्‍याउँछौं। यस्तो अवस्थामा हामीसँग आलोचना गर्ने अधिकार पनि छ।”

पेन्सिल्भेनिया कानून विभागका लेक्चरर नील माखिजाले पनि एमीको आलोचना गर्दै ट्वीट गरे।

उनले भनेका छन् कि प्रोफेसर एमी पेनले औषधिमा ब्राउनको अनुहार हेर्छिन् र उनीहरू यहाँ किन आएका भनेर सोध्न चाहन्छिन् । जबकि अधिकांश अमेरिकामा जन्मेका थिए र आफ्नो सम्पूर्ण जीवन अमेरिकामा बिताएका थिए। र अस्पतालमा भर्ना भएमा सायद यिनै मानिसले उनको उपचार पनि गर्नेछन् ।

एमी वाक्स पेन्सिलभेनिया विश्वविद्यालयको कानून विभागमा प्रोफेसरको रूपमा काम गर्ने एक प्रसिद्ध वकिल हुन्।

न्यूयोर्कको एक यहूदी परिवारमा जन्मेकी एमी वाक्सका आमाबाबु पूर्वी युरोपबाट अमेरिका सरेका थिए । उनले आफ्नो एक अन्तर्वार्तामा यो तथ्य साझा गरिन्।

यससँगै एमी वाक्सले एक अन्तर्वार्तामा बताइन् कि उनका बुबा सुरुका दिनमा कपडा कारखानामा काम गर्थे । र उनकी आमा एक शिक्षक थिइन्।

यो अन्तर्वार्तामा उनले आफूलाई मजदुर वर्गकी महिला अर्थात् मध्यमवर्गीय समाजकी महिलाको रुपमा व्याख्या गरिन् ।

अमेरिकाको प्रतिष्ठित येल विश्वविद्यालयबाट बायो-फिजिक्स र बायोकेमिस्ट्रीमा स्नातक गरेकी एमी वाक्सले अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयमा दर्शनशास्त्र पनि पढेकी छिन्। यसपछि उनले हार्वर्ड ल स्कूलमा कानून पढिन्।

अमेरिकाको बुस र रेगन प्रशासनमा काम गरिसकेकी एमी बाक्स यसअघि नै आफ्नो विवादास्पद बयानका कारण चर्चामा आइसकेकी छिन् ।

यसअघि उनी अमेरिकामा एसियाली नागरिकको उपस्थिति र एसियाली आप्रवासीबारे दिएको विवादास्पद वक्तव्यका कारण चर्चामा आएकी थिइन् ।

उनले एसियाली आप्रवासीको अमेरिका आगमन कम भएमा अमेरिकाका लागि राम्रो हुने बताएकी थिइन् ।