काठमाडौं । युक्रेन युद्धपछि रुसमाथिको आर्थिक प्रतिबन्धको सामना गरिरहेका रुसी अर्बपतिहरूको लागि दुबई स्वर्गको रूपमा उदाएको छ। रुसी अर्बपति र उद्यमीहरू संयुक्त अरब इमिरेट्समा ठूलो संख्यामा आइपुगेको व्यवसायिक व्यक्तित्वहरूले बीबीसीलाई बताएका छन्।

सन् २०२२ को पहिलो त्रैमासिकमा दुबईमा रुसी अर्बपतिहरूले सम्पत्ति खरिद गर्ने दरमा ६७ प्रतिशतले वृद्धि भएको एक प्रतिवेदनले देखाएको छ । युक्रेनमा भएको हमलाको लागि संयुक्त अरब इमिरेट्सले रुसको निन्दा गरेको छैन र रुसमाथि कुनै प्रतिबन्ध लगाएको छैन ।

संयुक्त अरब इमिरेट्सले ती रुसी नागरिकहरूलाई पनि भिसा दिइरहेको छ जसमाथि अहिलेसम्म प्रतिबन्ध लगाइएको छैन, जबकि धेरै पश्चिमी देशहरूले यसलाई पनि प्रतिबन्ध लगाएका छन्।

एक अनुमान अनुसार पछिल्ला दुई महिनामा लाखौं मानिसले रुस छोडेका छन् । तर, यस सम्बन्धमा यकिन तथ्यांक भने उपलब्ध छैन । एक रुसी अर्थशास्त्रीले युद्ध सुरु भएपछिको सुरुवाती दश दिनमा करिब २ लाख रुसीले देश छोडेको जानकारी दिएका छन् ।

दुबईमा आएका र आफ्नो गतिविधि सुरु गर्ने प्रक्रियामा रहेका कम्पनीहरूलाई सेवा उपलब्ध गराउने कम्पनी भर्चुजोनले पछिल्ला केही दिनहरूमा ठूलो मात्रामा रूसी ग्राहकहरू प्राप्त गरेको छ।

“हामीले युद्ध सुरु भएदेखि नै रूसी नागरिकहरूबाट पाँच गुणा बढी सोधपुछ पाइरहेका छौं,” भर्चुजोनका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत जर्ज होजेइज भन्छन्।

यसको कारण दिँदै, होजेइगे भन्छन्, “उनीहरू आउँदै गरेको आर्थिक मन्दीबाट चिन्तित छन्, त्यसैले तिनीहरू आफ्नो सम्पत्ति सुरक्षित गर्न यहाँ आउँदैछन्।”

रुसी नागरिकको आगमनका कारण दुबईमा विलासी बंगला र फ्ल्याटको माग बढेको छ । घरजग्गा एजेन्टहरूका अनुसार रुसीहरू घर खोज्दै दुबई आउने गरेका छन्, जसका कारण घरजग्गाको मूल्य ह्वात्तै बढेको छ ।

दुबईस्थित रियलस्टेट एजेन्सी बेटरहोम्सका अनुसार २०२२ को पहिलो त्रैमासिकमा रुसीहरूले सम्पत्ति खरिद गरेको कारण सम्पत्तिको मूल्य दुई तिहाइले बढेको छ।

अर्को घरजग्गा एजेन्ट मोडर्न लिभिङले बढ्दो माग पूरा गर्न रुसी भाषा बोल्ने एजेन्टहरू राखेको बीबीसीलाई बताए।

मुख्य कार्यकारी अधिकारी थियागो केल्डासले तुरुन्तै दुबई जान चाहने रूसी नागरिकहरूबाट धेरै फोनहरू आइरहेको बताउँछन्।

“दुबई आउने मानिसहरूले लगानीका रूपमा मात्रै सम्पत्तिहरू किनिरहेका छैनन्। तिनीहरू दुबईलाई आफ्नो दोस्रो गन्तव्य बनाउन खोजिरहेका छन्,” उनी भन्छन्।

धेरै बहुराष्ट्रिय र रुसी स्टार्ट-अप कम्पनीहरूले पनि आफ्ना कर्मचारीहरूलाई युएई पठाइरहेका छन्।

रुसी नागरिक फाद फतुलेभ रुस र युक्रेनमा कार्यालय भएको ब्लकचेन प्रविधि कम्पनीका सह-संस्थापक हुन्।

युद्ध सुरु भएपछि, उनी र उनका साथीहरूले आफ्ना सयौं कर्मचारीहरूलाई दुबईमा सारे।

“युद्धले हाम्रो गतिविधिमा असर पारेको छ। हामीले पहिले जस्तो काम गर्न सकेनौं किनभने हामीले युक्रेन र रुसबाट सयौं मानिसहरूलाई बाहिर सार्नुपर्‍यो,” उनी भन्छन्।

व्यवसाय सञ्चालन गर्न सुरक्षित आर्थिक र राजनीतिक वातावरण भएकाले आफ्ना कर्मचारीहरूलाई युएईमा सार्ने निर्णय गरेको पनि उनले बताए ।

फातुलेभ बताउँछन् कि रुसी व्यापारीहरू प्रतिबन्धका कारण काम गर्न गाह्रो हुँदै गएको कारणले देश छोड्दैछन्।

यस्तो अवस्थामा, अन्तर्राष्ट्रिय ग्राहक र ब्रान्डहरूसँग व्यापार गर्ने कम्पनीहरूको लागि चुनौती ठूलो थियो। किनभने अधिकांश पश्चिमी कम्पनीहरूले रूसमा रहेका कम्पनीहरूसँग सम्बन्ध तोडेका छन्।

गोल्डम्यान साक्स, जेपी मोर्गन र गुगल जस्ता विश्वव्यापी कम्पनीहरूले रसियामा आफ्ना कार्यालयहरू बन्द गरेका छन् र आफ्ना कर्मचारीहरूलाई दुबईमा सारिरहेका छन्।

फतुलेभ भन्छन्, “प्रतिभाको एलायन निश्चित रूपमा भइरहेको छ। अहिले व्यवसायमा धेरै प्रतिबन्धहरू भएकाले धेरै मानिसहरूले देश छाडिरहेका छन्।’

रुसको केन्द्रीय बैंकलाई विदेशी बैंकमा रहेको अर्बौं डलरको विदेशी सञ्चिति प्रयोग गर्न प्रतिबन्ध लगाइएको छ । यसैबीच, केही रूसी बैंकहरू वित्तीय सन्देश प्रणाली स्विफ्टबाट हटाइएका छन्।

यस्तो अवस्थामा रुसी सरकारले आफ्नो विदेशी मुद्रा कोषलाई सुरक्षित राख्न पूँजीसम्बन्धी प्रतिबन्ध लगाएको छ । यस दिशामा रुसले आफ्ना नागरिकलाई १० हजार डलरभन्दा बढीको विदेशी मुद्रासहित देश छाड्न प्रतिबन्ध लगाएको छ ।

तर नगद स्थानान्तरण समस्याहरूको सामना गरिरहेका मानिसहरूले क्रिप्टोकरेन्सीको सहारा लिएका छन्। रूसी खरीददारहरूले क्रिप्टोकरन्सीहरूमा भुक्तान गरिरहेका छन्।

मध्यस्थकर्ताहरूले पनि यस प्रक्रियामा भूमिका खेलिरहेका छन्, रूसी क्रेताहरूबाट क्रिप्टोकरन्सीहरूमा पैसा लिने र बिक्रेताहरूलाई परम्परागत मुद्राहरूमा नगद उपलब्ध गराउने।

संयुक्त अरब इमिरेट्स र साउदी अरेबिया जस्ता खाडी देशहरूले रुसमाथि प्रतिबन्ध लगाउने पश्चिमी देशहरूको मागलाई अस्वीकार गरेका छन्।

गत फेब्रुअरीमा, युक्रेनमा रुसी आक्रमणको निन्दा गर्ने संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद्को प्रस्तावमा मतदानबाट टाढा रहने चीन र भारत बाहेक संयुक्त अरब इमिरेट्स तीन देशहरू मध्ये एक थियो।

संयुक्त अरब इमिरेट्सले पनि अप्रिल ७ मा संयुक्त राष्ट्र मानव अधिकार परिषद्बाट रुसलाई बाहिर निकाल्नको लागि संयुक्त राष्ट्र संघको महासभामा मतदान गर्नबाट अलग रह्यो।

युएईलाई अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय अपराध निगरानी संस्था फाइनान्सियल एक्सन टास्क फोर्सले ग्रे लिस्टमा राखेको केही महिनापछि मात्रै युएईमा रुसी लगानीको बृद्धि देखिएको छ ।

यसको अर्थ यूएईले मनी लान्ड्रिङ र आतङ्कवादी गतिविधिलाई वित्तपोषण जस्ता गतिविधिहरू रोक्नको लागि चालेका कदमहरूलाई थप निगरानीको सामना गर्नुपर्नेछ।

संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई) सरकारले आउने लगानीको नियमनका लागि गम्भीर कदम चालेको दाबी गरेको छ ।

यससँगै सरकारले सुधार आवश्यक पर्ने क्षेत्रमा एफएटीएफसँग मिलेर काम गर्न प्रतिबद्ध रहेको बताएको छ ।