काठमाडौं । टर्कीले खराब भन्दै भारतमा फिर्ता गरेको गहुँ अहिले इजिप्ट पठाइएको छ । रुस र युक्रेनबीचको युद्धका कारण इजिप्टमा ब्रेडको अभाव भएको छ । गहुँको सबैभन्दा ठूलो आयातकर्ता इजिप्टले भारतलगायत अन्य मुलुकबाट सस्तो मूल्यमा गहुँ किन्न चाहन्छ ।

अङ्ग्रेजी पत्रिका ‘लाइभ मिन्ट’लाई स्रोतले टर्कीले खराब गुणस्तरको भन्दै लिन अस्वीकार गरेको गहुँ इजिप्ट पठाइएको बताएको छ । भारतले मे १३ मा गहुँ निकासीमा प्रतिबन्ध लगाएको थियो । यसअघि भारतले टर्कीलाई ५६ हजार टन गहुँ पठाउन स्वीकृति दिएको थियो ।

खाद्य सचिव सुधांशु पाण्डेले बिहीबार भारतबाट गहुँ पठाउनुअघि क्वारेन्टाइन र अन्य आवश्यक प्रक्रिया पूरा भएको जानकारी दिए । टर्कीका अधिकारीहरूले गहुँको खेप लिन अस्वीकार गरेको विषयमा बोल्न नचाहेको उनले बताए।

गहुँको यो खेप भारतीय कम्पनी आईटीसी लिमिटेडको रहेको पाण्डेले बताए । मलाई यस सम्झौताको आर्थिक लेनदेन पूरा भएको भनिएको थियो। भारतीय कम्पनीले यो गहुँ विदेशी कम्पनीलाई बेचेको थियो, जहाँबाट यो गहुँ टर्कीको कम्पनीमा पुगेको थियो ।

भारतको गहुँमा पाइने रुबेला भाइरसका कारण फिर्ता भएको एसएण्डपी ग्लोबल कमोडिटी इनसाइट्सको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । आईटीसीका प्रवक्ताले भने, आईटीसीले यो गहुँ नेदरल्याण्डको एउटा कम्पनीलाई बेचेको थियो । यो खेप गहुँ परीक्षण र सबै प्रकारको स्वीकृति पछि मात्र पठाइएको थियो।

यसबारे सोध्दा टर्की र इजिप्टका दूतावासहरूले कुनै प्रतिक्रिया दिएनन्। गहुँ निकासीमा प्रतिबन्ध लगाएपछि पाँच देशले औपचारिक रूपमा भारतसँग गहुँ मागेको सरकारी अधिकारीहरूले बिहीबार बताएका थिए । सरकारले अबदेखि निजी कम्पनीलाई नभई सरकारलाई गहुँ बिक्री गरिने जनाएको छ ।

गहुँको ढुवानी करिब दुई सातामा टर्कीमा पुगेको यसबारे सचेत निर्यातकर्ताहरूले बताएका छन् । यस अवधिमा तापक्रम र आर्द्रतामा आएको परिवर्तनले गहुँ बिग्रिएको हुनसक्छ । तर, गहुँमा भाइरसको सम्भावना नरहेको विज्ञहरू बताउँछन् ।

रुबेला भाइरस बीउ वा माटोमा संक्रमणका कारण हुने गरेको उनले बताए । यो गहुँ जहाजमा लोड गर्नु अघि पत्ता लगाउन सकिन्छ। यो लापरवाही को मामला हुन सक्छ।

भारतको गहुँमा भाइरसको बारम्बार मिलको गुनासो आएकोमा विज्ञहरूले चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । यस वर्षको सुरुमा इन्डोनेसियाले गुणस्तरको कारण भारतको कृषि उत्पादन अस्वीकार गरेको थियो।