काठमाडौं । यो धेरै दुर्लभ छ कि एक व्यक्ति सुतिरहेको बेला ओछ्यानबाट खसेको होस् । सानो ओछ्यानमा सुत्दा पनि तपाई ओछ्यानबाट खस्नु हुन्न, तपाईको रात जतिसुकै खराब किन नहोस् ?

राती सुत्दा हामी घुर्छौं, निद्रामा कुरा गर्छौं, हाँस्छौं, कराउँछौं, लात, मुक्का हान्छौं र ओच्छ्यानया यताउता कोल्टो फेर्छौं तर ओछ्यानबाट लड्दैनौं।

अक्सफोर्ड युनिभर्सिटीका प्रोफेसर रसेल फोस्टरले बीबीसीलाई भने: “यो चाखलाग्दो छ किनभने हामी सुत्दा हामी हाम्रो वरपरको संसारबाट पूर्णतया विच्छेदित छौं भन्ने सोच्दछौं, तर त्यस्तो होइन। यदि कसैले नजिकैबाट चिच्यायो भने हामी उठ्छौं।”

“हाम्रो शरीरले रिसेप्टरहरूको मद्दतले जानकारी सङ्कलन गर्न जारी राख्छ र त्यहाँ निश्चित रूपमा एउटा भावना हुन्छ जो कुनै पनि बेला सुत्दैन,” उनले भने।

प्रोफेसर रसेलले भने, “यो छैठौं इन्द्रियजस्तै हो। हामी बच्चा हुँदा यसले राम्रोसँग काम गर्दैन। त्यसैले हामी बच्चा हुँदा ओछ्यानबाट लड्छौं। यो उमेर बढ्दै जाँदा राम्रो हुँदै जान्छ।”

उनले भने कि जब हामी सुत्छौं, हामी पूर्ण रूपमा ब्ल्याक आउट गर्दैनौं। लोकप्रिय संस्कृतिमा, छैटौं इन्द्रिय दूरदर्शिता, अन्तर्ज्ञान, वा स्वर्गदूतहरूले बसोबास गरेको संसारसँग सञ्चारको विचारसँग सम्बन्धित छ।

अमेरिकाको पेन्सिलभेनिया स्टेट युनिभर्सिटीमा किनेसियोलोजी र न्यूरोलोजीका प्रोफेसर डाके रोबर्ट सानबर्ग पनि यसको पछाडि ‘प्रोप्रियोसेप्शन’ लाई कारण मान्छन्।

उनी भन्छन्, “हाम्रो शरीरको ग्लोबल पोजिसनिङ सिस्टमको मुख्य भाग प्रोप्रियोसेप्शन, हामीलाई दैनिक जीवनमा चाहिने कुरा हो।”

सरल भाषामा बुझ्नको लागि, प्रोप्रियोसेप्शन भनेको हामीसँग हाम्रो शरीरको प्रत्येक भाग कहाँ छ भन्ने बुझाइ छ।

हाम्रो मांसपेशी, जोर्नी र छालामा रिसेप्टरहरूले न्यूरो-फिजियोलोजिकल संकेतहरू प्राप्त गर्छन् जसले प्रोप्रियोसेप्शन सम्भव बनाउँदछ।

उदाहरणका लागि, यदि तपाईंलाई दाहिने हातको औंलाले बायाँ हातको कुहिनो छुन भनियो भने।

हेर्नुहोस्, तपाईंले यो नहेरी गर्नुभयो, किनभने तपाईंको दिमागलाई थाहा छ तपाईंको देब्रे हातको कुहिनो कहाँ छ।