काठमाडौँ। पुरातत्वविद्हरूको अनुसन्धान टोलीले इङ्ल्यान्डको नर्थह्याम्प्टन नजिकैको एउटा पुरानो ठाउँमा जे फेला पारेको थियो, त्यो देखेर सबै छक्क परे। पुरातत्वविद्को टोलीले उत्खननका क्रममा यस स्थानमा पुरातन मन्दिर वा प्रार्थनास्थलको अवशेष फेला पारेका छन्। यी अवशेषहरू प्राचीन सभ्यतासँग सम्बन्धित रहेको बताइएको छ। यस मन्दिरको अवशेष ४ हजार वर्ष पुरानो हुन सक्ने बताइएको छ। पुरातत्वविद्हरू भन्छन् कि यो साइट इतिहासको हिसाबले धेरै महत्त्वपूर्ण छ र यहाँ धेरै ठूला खोजहरू गर्न सकिन्छ।

लन्डन पुरातत्व संग्रहालय (MOLA) का पुरातत्वविद्हरूको टोली नर्थह्याम्प्टन नजिकैको ओभरस्टोनमा यस साइटको उत्खनन गर्दैछ। विशेष कुरा के छ भने उत्खनन कार्य भइरहेको ठाउँमा आवास निर्माण गरिनेछ । यो ठाउँ इतिहाससँग जोडिएको हुनाले यसअघिका अनुसन्धानकर्ताहरूले उत्खनन गरिरहेका छन् ।

विज्ञहरूका अनुसार यो ठाउँ २ हजार वर्षभन्दा बढी समयदेखि प्रयोग हुँदै आएको छ। उनले यस स्थलमा अहिलेसम्म कांस्य युग र रोमन सभ्यतासँग सम्बन्धित धेरै कुराहरु पत्ता लागेको बताए ।

यसै क्रममा पुरातत्वविद्को टोलीले रोमन सभ्यतासँग सम्बन्धित पुरानो संरचना फेला पारेको छ । यो संरचनाबारे विज्ञहरू यहाँ दुईवटा कोठा भएको हुनसक्ने बताउँछन् । कोठाबाट सिँढीहरू पनि माथि जान्थे।

पुरातत्वविद्हरूका अनुसार यो ठाउँ पूजा वा प्रार्थना गर्ने ठाउँ हुनुपर्छ। यो कुनै पनि दैनिक कामको लागि प्रयोग गरिने छैन। बेलायतमा एउटा मात्रै होइन यस्ता धेरै ठाउँहरू छन्, जहाँ रोमन साम्राज्यको समयमा मन्दिरहरू बनाइएका छन्।

लन्डन पुरातत्व संग्रहालय (MOLA) ले यस साइटमा आफ्नो काम जारी रहने बताएको छ। पुरातत्वविद्हरूले साइट नजिकै झरनाका कारण थप महत्त्वपूर्ण चीजहरू पत्ता लगाउन सक्ने विश्वास गर्छन्।

विज्ञहरूका अनुसार यस प्राचीन स्थलबाट सबैभन्दा पुरानो खोज एउटा मकबराको थियो, जुन १५०० देखि २००० ईसापूर्वको बीचमा निर्माण भएको थियो। पुरातत्वविद्को टोलीले यस समाधिस्थलमा कांस्य युगका पाँचवटा अन्तिम संस्कारका कलशहरू पनि फेला पारेका थिए। तर, अहिलेसम्म उक्त स्थानमा कुनै मानव चिहान वा अवशेष फेला परेको छैन ।

लन्डन पुरातत्व संग्राहलयका पुरातत्वविद् साइमन मार्कसले बीबीसीलाई भने, “यो ठाउँ प्राचीन समयमा स्थानीय समुदायका लागि ठूलो महत्त्वको हुनुपर्छ।” समाधि मुनि कुनै पनि मानव अवशेष नभएको मतलब यो ठाउँमा मानिसहरू बसोबास गर्दैनन्, बरु यसलाई पूजा गर्ने ठाउँ वा प्रार्थना गर्ने ठाउँ जस्ता चीजहरूको लागि प्रयोग गरिएको हुन सक्छ।

केही दिनअघि इरानका पुरातत्वविद्हरूले ऐतिहासिक स्थलमा उत्खनन गर्दा पुरातन मन्दिरको अवशेष फेला पारेका थिए। यो मन्दिर प्राचीन इरानसँग सम्बन्धित छ। यो मन्दिर प्राचीन इरानको सबैभन्दा शक्तिशाली साम्राज्य मध्ये एक ‘सासानिद’ को बारेमा भनिएको छ।