काठमाडौं। दक्षिण कोरियाको राजधानी सोलको एक अस्पतालको पछाडि कार पार्किङबाट आफ्नो कार बाहिर निकाल्ने बेला ४५ वर्षकी रशेल किमले सिा तल झाछिृन् अनि आफ्नो जिब्रो बाहिर निकाल्छिन् । उनी गत हप्ता डेगु गएकी थिइन् । डेगु दक्षिण कोरियाको त्यो क्षेत्र हो जो कोरोनाभाइरसको चपेटामा थियो । त्यहाँबाट फर्केपछि रशेललाई खोकी लागिरहेको छ र ज्वरो पनि आएको छ । अहिले विश्वभर कोरोनाभाइरस फैलिइरहेको छ र उनलाई पनि यो आशंकाले घेरेको छ कि कहीँ उनी पनि संक्रमित त भइनन् ?

उनले फैसला गरिसकेकी छिन् कि उनी आफ्नो टेस्ट गराउनेछिन् ताकि उनको डर स्पस्ट होस् । दक्षिण कोरियामा दर्जनौं यता केन्द्र बनाइएका छन् जहाँ तपाई गाडीमा बसी बसी टेस्ट गराउन सक्नुहुन्छ । यी केन्द्रमा शीरदेखि पाउसम्म सेतो कपडा लगाएका दुई स्वास्थ्यकर्मी उभिएका हुन्छन् । उनीहरुको हातमा उच्च गुणस्तरका पञ्जा हुन्छन्, आँखामा चस्मा र खुखमा सर्जिकल मास्क । सेन्टरमा उभिएका यी दुईमध्ये एक व्यक्तिले रशेललाई स्वाब स्टिक (जाँचमा प्रयोग हुने उपकरण) दिन्छन् । रशेल त्यसलाई आफ्नो मुखमा भित्रतर्फ लैजान्छिन् । त्यसपछि एउटा टेस्टट्युबमा सुरक्षित राख्दै त्यसलाई जाँचका लागि उभिएका अर्का व्यक्तिलाई दिन्छिन् ।

त्यसपछि एक मुश्किल जाँच । अर्को स्वाब उनी नाकभित्र लैजान्छिन् । यो थोरै पीडादायी छ किनकि उनको आँखामा आँसु आउँछन् । तर यो सबै प्रक्रिया एक देखि डेढ मिनेटमा पूरा हुन्छ । त्यसपछि उनी आफ्नो कारको सिसा माथि चढाउँछिन् र कार चलाउँदै पार्किङ एरियाबाट बाहिर निस्किन्छिन् । यदि उनको जाँचको नतिजा पोजेटिक निस्कियो भने उनलाई फोन गरेर यसको बारेमा सूचित गरिनेछ । यदि नतिजा नेगेटिभ निस्कियो भने त केवल एक म्यासेज ।

दक्षिण कोरियामा हरेक दिन करिब २० हजार जनाको जाँच भइरहेको छ । परीक्षणको यो आँकडा विश्वको कुनै पनि अर्को देशको भन्दा कैयौं धेरै हो । रशेल पार्किङबाट निस्किएको केही बेरमै उनको नमूना नजिकैको प्रयोगशालामा पठाइयो । दक्षिण कोरियामा कोरोनाभाइरस परीक्षणका लागि बनाइएका यी ल्याब सातै दिन चौबीसै घण्टा काम गर्छन् । कोरोनाभाइरसको बढ्दो संक्रमणलाई हेर्दै यस किसिमका कैयौं ल्याब तयार गरिएका छन् जो फ्रन्टलाईनमा यो महामारीलाई हराउन काम गरिरहेका छन् । दक्षिण कोरियाले कोरोनाभाइरको टेस्टको लागि ९६ पब्लिक र प्राइभेट ल्याब तयार गरेको छ ।

स्वास्थ्य अधिकारीहरु यसरी मानिसहरुको जीवन बचाउन सकिने मान्छन् । दक्षिण कोरियामा कोरोनाभाइरसबाट मृत्युको दर ०.७ प्रतिशत छ। यदि विश्वस्तरमा विश्व स्वास्थ्य संगठनले जारी गरेको दरको कुरा गर्ने हो भने यो ३.४ प्रतिशत छ । तर वैज्ञानिकहरु भने स्थिति योभन्दा खराब भएको मान्छन् किनकि हरेक केस दर्ता भएको छ भन्ने जरुरी छैन ।

म ग्रिन क्रस ल्याबतिर लागें जो सोलको बाहिरी इलाकामा स्थापना गरिएको छ । जब म त्यहाँ पुगें नमूनाको नयाँ स्टक भर्खरै आएको थियो । डा. ओह येजिंगले हामीलाई पूरै प्रयोगशाला देखाइन् तर एक ठाउँमा गएर उनी रोकिइन् । उनले हामीलाई त्यहाँ जान मनाही भएको बताइन् । उनले भलाई भनिन् ‘यो नेगेटिभ प्रेसर रुममा टेस्ट गरिन्छ ।’ त्यो कोठाभित्र २ डाक्६र थिए । उनीहरुले हल्का पहेंलो रंगको सुरक्षा कवच लगाएका थिए । उनहिरु त्यो कोठामा कहिले एउटा कुनामा जान्थे कहिले अर्को कुनामा । उनहिरु एउटा टेबलमा राखिएका टेस्ट ट्बुमहरु उठाएर अर्को टेबलमा राखिरहेका थिए ।

हामीले आफ्नो आसपास दर्जनौं मेसिनको आवाज सुनिरहेका थियौं । उनीहरु लगातार काम गरिरहेका थिए र नतिजा दिइरहेका थिए । यिनीहरु पिएरआर (पोलिमरेज चेन रिएक्सन) टेस्ट गरिरहेका थिए । यदि एकदम साधारण शब्दमा भन्ने हो भने यी मेसिनहरु यो कुराको जाँच गरिरहेका थिए कि कुन चाहीँ नमूना पोजेटिभ छ । टेस्ट ट्युबमा नमूना संकलन गर्नेदेखि टेस्टको परिणाम आउँदासम्म पाँच देखि ६ घण्टाको समय लाग्छ ।

प्रोफेसर गे चियोल कोन ल्याबोरेटरी मेडिसिन फाउण्डेशनका अध्यक्ष हुन् । उनका अनुसार यति छिटो यो सब गर्न सक्नु दक्षिण कोरियाली जीनको हिा हो । यसलाई उनी कोरियाली ‘बाली–बाली’ जीन भन्छन् । बाली एक कोरियाली शब्द हो जसको अर्थ हुन्छ – छिटो । उनी यस्तो यसकारण भन्छन् किनकि दक्षिण कोरिया टेस्टको तरिका खोज्न सफल रह्यो र उनीहरुले देशभर प्रयोगशालाको यस्तो नेटवर्क तयार गरे जो केवल १७ दिनभित्र नै सक्रिय रुपमा काम गर्न थाल्यो । तर यी सब द्रूत प्रक्रियाहरुको पछाडि एउटा तीतो अनुभव छ ।

चियोल कोन भन्छन् ‘हामीले कुनै पनि नयाँ संक्रमणसँग लड्न सिकेका छौं । यो २०१५ मा फैलिएको मिडिल इस्ट रेस्पिरेटरी सिन्ड्रोम (मर्स)को भागाइको नतिजा हो ।’ जुन समय मर्सको प्रकोप फैलिएको थियो, दक्षिण कोरियामा ३६ जनाको ज्यान गएको थियो । ३६ जनाको मृत्युले यो देशलाई संक्रमणसँग लड्न द्रूत र उपयोगी कदम उठाउनको लागि प्रेरित गर्यो । यसका साथै दक्षिण कोरिया आफ्नो दृष्टिकोणमा पनि परिवर्तन गर्नको लागि बाध्य भयो । दक्षिण कोरिया सेन्टर फर डिजिज कन्ट्रोलले त एक यस्तो विभागकै स्थापना गर्यो जो यस किसिमको खराबभन्दा खराब परिस्थितिसँग लड्न सधैं तयार रहोस् । र, अहिले जब कोरोनाभाइरसको संक्रमणले पूरै विश्वलाई सताएको छ, दक्षिण कोरियाको यही तयारीले उसलाई लाभ दिइरहेको छ ।

प्राध्यापक काोन भन्छन् ‘मलाई लाग्छ सुरुवाती संक्रमितहरुको पहिचान गरेर, उनहिरुको सही जाँच त्यसपछि उनीहरुलाई आइसोलेसनमा राखेर मृत्यु दरलाई रोक्न सकिन्छ र भाइरसको प्रसारलाई पनि नियन्त्रित गर्न सकिन्छ ।’ उनका अनुसार हरेक पुरानो अनुभवबाट सिक्नु जरुरी हुन्छ र पहिलेदेखि प्रणालीलाई तयार राख्नु आवश्यक हुन्छ । यस किसिमका कुनै पनि प्रकोपसँग लड्नको लागि यही सबैभन्दा प्रभावकारी उपाय हुन्छ ।