काठमाडौं। जनावर प्रवेश गर्नेदेखि लिएर एक डलरभन्दा कम मूल्यको कम्प्युटर चिप बिग्रिने जस्ता गल्ती त्यो लामो सूचीमा समावेश छन् जसका कारण परमाणु युद्ध सुरु हुने खतरा उत्पन्न भइसकेको छ । विश्वस गर्न भलै कठिन छ तर यस्तो भएको छ जतिबेला सामान्य गल्तीका कारण परमाणु युद्ध सुरु हुने संकट उत्पन्न भएको थियो ।

२५ अक्टोबर १९६२ को मध्यरात थियो र भिसकन्सिनमा एउटा ट्रक रनवेमा विमान रोक्नको लागि दौडिरहेको थियो । एक उडान रोक्नको लागि केही पल मात्र समय उपलब्ध थियो । यसको केही मिनेट पहिले दुलुथ सेक्टर डाइरेक्सन सेन्टरका एक गार्डले सेन्टरको बारमा चढ्ने प्रयास गरिरहेको एक आकृतिलाई देखेर गोली चलाए र अलर्ट घोषित गरिदिए । उनलाई डर थियो कि यो सोभियत संघ–क्युबाको संयुक्त मिसाइल आक्रमण हुन सक्छ ।

यस्तो लाग्यो कि त्यो एक आक्रमण नै थियो । इलाकाका सबै हवाइ अड्डामा अलार्म बजिरहेका थिए । नजिकैको भोल्क फिल्ड एयरबेसमा कसैले गलत बटन दबाइदिए जसका कारण स्ट्याण्डर्ड सेक्युरिटी वार्निङको सट्टा पाइलटहरुले आपतकालीन साइरनको आवाज सुन्न थाले मानौं उनीहरुलाई युद्धको लागि तयार हुन निर्देशन दिइएको होस् । तत्कालै उनीहरु आ–आफ्ना विमानमा थिए र परमाणु हतियार जडित विमान उडाउन तत्पर भइसकेका थिए ।

यो त्यो समय थियो जतिबेला जो कोही सतर्क थिए । यसको ठिक ११ दिन पहिले एक खुफिया विमानले क्युबामा गोपनीय ढंगले राखिएका लञ्चर, मिसाइल र ट्रकको तस्वीर खिचेको थियो । यसबाट आशंका हुन लाग्यो कि सोभियत संघ अमेरिकामा आक्रमणको तयारी गरिरहेको छ । विश्वभरका देशहरुलाई थाहा थियो कि यी दुई देशबीच एउटा गोलीले पनि स्थिति बिग्रिन सक्छ ।

तर, गार्डले जुन आकृति देखेका थिए त्यो मानिस थिएन । त्यो एउटा ठूलो कालो भालु थियो र त्यसलाई चिन्ने काममा गार्डबाट गल्ती भइसकेको थियो । तर, भोल्क फिल्डमा स्क्वाड्रन यो स्थितिबाट अञ्जान थिए । उनीहरुलाई बताइएको थियो कि यो कुनै अभ्यास ड्रिल होइन । जतिबेला उनीहरु आफ्ना विमानमा चढेका थिए त्यतिबेला उनीहरु पूर्ण रुपमा आश्वस्त भइसकेका थिए कि तेस्रो विश्वयुद्ध सुरु भइसकेको छ ।

यद्यपि बेस कमाण्डरले थाहा पाए कि के भएको थियो । भाइलटहरुलाई उडान भर्नबाट रोक्नको लागि एक अधिकारीले रोके जसले रनवेमा इन्जिन अन गरिसकेका विमानहरुलाई रोक्नको लागि रावेमा ट्रक दौडाइदिए । अहिले मानिसहरु १०६० को दशकको परमाणु युद्धको यो चिन्तालाई बिर्सिइसकेका छन् । तर, अहिले भइरहेको युद्धले परमाणु आक्रमणको खतरा बढाएको छ र पुरानो घटना सम्झाइदिएको छ ।