काठमाडौं । आँक गर्मी ठाउँहरूमा हुर्कने १ देखि ३ मिटर सम्म अग्लो हुने हाँगाबिगायुक्त सदाबहार बुट्यान हो। यसको पात तथा काण्डलाई चुडाउँदा दुध जस्तो सेतो चोप निस्कन्छ। यस वनस्पतिको काण्डको बोक्रा र पातहरू टाढैबाट खरानी जस्तो सेतो फुस्रो देखिन्छ।

वोट परिपक्व हुनु भन्दा अघिको उमेरमा सेतो भुवादार झुसहरूले यसको काण्डलाई ढाकेको हुन्छ। आँकका पातहरू ठूला, नरम तथा बाक्ला र एकअर्काको आमुन्ने सामुन्ने आएका हुन्छ्न्। पातको फेदपट्टिको भाग टुप्पोतिरको भन्दा बढी फराकिलो लगभग अण्डाकार र चौडाई भन्दा लम्बाईपट्टिको भाग बढी लामो हुन्छ। माथिल्लो भागको तुलनामा पातको तल्लो भाग अपेक्षाकृत बढी सेतो र भुवादार झुसहरूले ढाकिएका हुन्छन्।

आयुर्वेद र घरेलु औषधिमध्येको एक विशेष बिरुवा हो आँक । आँकको बिरुवा मधुमेह रोगीहरुका लागि निकै फाइदाजनक हुन्छ । यसमा एन्टी डिस्ट्रिक्ट, एन्टी सिफिलिटिक, एन्टि–र्युमेटिक, एन्टिफङ्गल जस्ता तत्वहरू प्रशस्त मात्रामा पाइन्छ। मधुमेह बाहेक, यसलाई कब्जियत, पखाला, जोर्नी दुख्ने, दाँतको समस्या र शरीरको दुखाइको उपचारमा पनि प्रयोग गरिन्छ।

हामी तपाईलाई बताउछौं कि यो बिरुवा विषाक्त हुन्छ। तर यसको बावजूद पनि यो स्वास्थ्यका लागि निकै लाभदायक हुन्छ। आँकको फूल र पात मधुमेह नियन्त्रण गर्न प्रयोग गरिन्छ। आँकको पातले रगतमा चिनीको मात्रा नियन्त्रण गर्ने धेरै स्वास्थ्य विज्ञ र अनुसन्धानमा भनिएको छ । यो मधुमेहको उपचारमा प्रयोग गरिन्छ।

कसरी प्रयोग गर्ने?

सबैभन्दा पहिले आँक बिरुवाबाट ताजा पातहरू टिप्नुहोस्।

यी पातहरू राम्ररी धुनुहोस्।

अब राती सुत्दा यो पातको चिल्लो भाग खुट्टाको पैतालामा राख्नुहोस् र राम्रोसँग बाँध्नुहोस्।

तपाईं पातहरू बाँध्नेर मोजा लगाउन सक्नुहुन्छ।

यी पातहरू खुट्टामा बाँधेर रातभर छोड्नुहोस्।

त्यसपछि बिहान यी पातहरू खुट्टाको पैतालाबाट निकाल्नुहोस्।

यो प्रक्रिया लगभग एक हप्तासम्म गर्नुहोस्। तपाईंले फाइदा देख्न थाल्नुहुन्छ।

यी कुराहरूलाई ध्यानमा राख्नुहोस्:

आँकको बिरुवा विषाक्त हुने भएकाले यसको प्रयोग गर्दा केही सावधानी अपनाउनुपर्छ । यसलाई काँचो कहिल्यै नखानुहोस्। यसका साथै यसबाट निस्कने दूधलाई आँखाको सम्पर्कमा आउन नदिनुहोस्। साथै यसलाई साना बालबालिकाको पहुँचबाट टाढा राख्नुहोस्।