काठमाडौँ।  अहिलेको समयमा सानै उमेरमा नै कपाल फुल्ने समस्या बढ्दै गएको छ। वास्तवमा, कपाल पहिले सेतो हुनु भनेको त्यो व्यक्तिको लामो आयु हो। तर, अहिले १३, १४ देखि १६ वर्षका किशोरकिशोरीहरूको पनि कपाल सेतो हुन थालेको छ। तर धेरैको ५० वर्षको उमेरसम्म पनि कपाल सेतो हुँदैन । आज हामी तपाईलाई यो समाचारमा बताउछौँ कि किन आजकल मानिसको कपाल सानै उमेरमा सेतो हुन थालेको छ ।

कपाल किन सेतो हुन्छ
लामो समयदेखि कपालको समस्यामा अनुसन्धान गरिरहेका अमेरिकाका केही छाला विशेषज्ञहरूले भने कि पिग्मेन्ट उत्पादन गर्ने कोशिकाले पिग्मेन्ट बनाउन बन्द गरेपछि कपाल सेतो हुन थाल्छ। यसबाहेक कहिलेकाहीँ प्राकृतिक हाइड्रोजन पेरोक्साइड पनि कपालमा जम्मा हुन थाल्छ, जसका कारण कपाल सेतो हुन्छ।

सामान्यतया ३५ वर्षको उमेरमा सेतो कपालको समस्या  सुरु हुन्छ। एसियाली मानिसहरूमा ३० वर्षपछि र अफ्रिकी-अमेरिकी मानिसहरूमा ४५ वर्षपछि कपाल फुल्ने समस्या सुरु हुन्छ। यी सबै क्षेत्रका करिब ५० प्रतिशत मानिसको कपाल ५० वर्षको उमेरमा धेरै हदसम्म सेतो हुन्छ। यदि सेतो मानिसको २५ देखि ३० वर्षको उमेरमा कपाल सेतो हुन थाल्छ भने, एसियाली मानिसको ३० देखि ३५ र अफ्रिकी-अमेरिकीमा ३५ देखि ३८ वर्षको उमेरमा कपाल सेतो हुन थाल्छ भने त्यसलाई समयपूर्व कपाल भनिन्छ।

अनुसन्धानले के भन्छ ?

यस अनुसन्धानमा सामान्य धारणाको विपरीत तनाव र सेतो कपाल बीचको सम्बन्ध फेला परेको छैन। यद्यपि वैज्ञानिकहरू आफैले व्याख्या गर्न सकेका छैनन् कि किन कसैको कपाल छिट्टै सेतो हुन्छ र कसैको हुँदैन। तर यसमा आनुवंशिकीको ठूलो योगदान रहेको उनको विश्वास छ। यसबाहेक, भिटामिन बी-१२ को कमी वा तपाईंको पिट्यूटरी वा थाइरोइड ग्रन्थीको रोगल पनि कपाल फुल्ने कारण हुन सक्छ। यो रोगको उपचारपछि कपाल फुल्ने समस्या निको पनि हुन सक्छ। यसका लागि हाम्रो प्रतिरक्षा प्रणाली पनि जिम्मेवार हुनसक्ने केही विज्ञहरू बताउँछन् । साथै, पोषणको कमी पनि कपाल फुल्नुको एउटा कारण हो।

कपाल कसरी बचाउने ?
अमला र मेथीको दानाले कपाल फुल्नबाट रोक्छ र पोषण पनि गर्छ। मेथीको दाना र शुद्ध अमलाको तेलले कपाललाई बलियो बनाउँछ र तिनीहरूलाई सेतो हुनबाट पनि रोक्न सक्छ। यसका साथै अमलालाई पनि आफ्नो आहारमा समावेश गर्न सकिन्छ । यसबाहेक डाक्टरको सल्लाहमा भिटामिन बी कम्प्लेक्स र भिटामिन सीको सेवनले पनि कपालको स्वास्थ्यका लागि फाइदाजनक हुन्छ।

नेचुरल हेयर कलर
नेचुरल हेयर कलर प्रयोग गर्नु कपालको लागि राम्रो मानिन्छ। मेहन्दी एक प्राकृतिक कपालको रंग हो। तपाईं केवल आफ्नो कपालमा हेन्ना लगाएर यसलाई राम्रो रंग दिन सकिन्छ। यसको साथमा तपाईले चाहानुहुन्छ भने अमला, भृङ्गराज, ब्राह्मी आदि जस्ता धेरै जडीबुटीहरु पनि प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ ।

करी पात र नरिवल तेल
करी पात र यसको तेलले पनि कपाल फुल्नबाट रोक्छ। विभिन्न भिटामिन र खनिजहरूको अतिरिक्त, यसमा शक्तिशाली एन्टिअक्सिडेन्टहरू छन् जसले कपाललाई बलियो बनाउँछ र सेतो हुनबाट रोक्छ। नरिवलको तेलले रंगको पिग्मेन्टलाई जोगाउन्छ। यि दुईलाई मिसाएर कपालमा लगाउने हो भने यसले तपाईको कपाललाई  स्वस्थ बनाउनुका साथै सेतो हुनबाट पनि बचाउँछ ।

सेतो कपाल कालो हुन सक्छ ?
तपाईको सेतो कपाल फेरि कालो हुन सक्दैन। यद्यपि तपाईं तिनीहरूमा डाई र कलर गर्न सक्नुहुन्छ। कपाल रंगाउनु आजकल सामान्य भइसकेको छ। तर रासायनिक रंग र रंगको अत्यधिक प्रयोगले कपाललाई नोक्सान पुर्‍याउँछ। यसको सट्टा, यदि तपाईंले आफ्नो सेतो कपाललाई प्राकृतिक रंग वा अर्ध-स्थायी तरिकाले रंगाउनुभयो भने, यसले तपाईंको कपाललाई हानि गर्दैन।

केमिकल बेस्ट प्रोडक्स 
यदि तपाइँ आफ्नो कपाल स्वस्थ राख्न चाहनुहुन्छ भने सकेसम्म केमिकल प्रोडक्सबाट टाढा रहनुहोस्। केमिकल हाम्रो कपालको जरामा गएर कपालको फोलिकल्सलाई कमजोर बनाउँछ, जसले गर्दा कपाल झर्ने मात्र होइन, समयभन्दा पहिले कपाल फुल्ने पनि हुन्छ। तिनीहरूले कपालको बनावट पनि बिगार्छन्। यसको सट्टा प्राकृतिक र रासायनिक मुक्त उत्पादनहरू प्रयोग गर्नुहोस्।

सेतो कपाललाई स्टाइल गर्नुस् र त्यस स्वतन्त्र रूपमा अँगाल्नुहोस् 

धेरै समयदेखि विश्वभर रंगीन कपालको चलन बढेको छ। एसियाली देशहरूमा अधिकांश मानिसहरूको कपाल कालो वा गाढा खैरो हुन्छ, उनीहरूले अमेरिकी र युरोपेली मानिसहरू जस्तै आफ्नो कपाल ब्लोन्ड और गोल्डन रंगमा रंगाउँछन्। त्यस्तै अमेरिका र युरोपका मानिसहरू आफ्नो कपाल कालो र खैरो बनाउँदैछन्। तर अहिलेको सबैभन्दा लोकप्रिय खैरो कपाल हो।

यदि तपाईंलाई आफ्नो सेतो कपाल मन पर्दैन भने, पक्कै पनि तपाईंले तिनीहरूलाई कालो बनाउन सक्नुहुन्छ। तर यतिबेला धेरैले जानाजानी आफ्नो कपाल सेतो गर्ने गरेका छन्। कपाललाई आधा सेतो र आधा कालो राख्दा उनीहरुको लुक केही खैरो रङको हुन्छ जुन अहिलेको फेसन रहेको छ । वास्तवमा, उमेर-सम्बन्धित कपाल सेतो हुने अवधारणा पुरानो भइसकेको छ र यसलाई डाईले लुकाउनुको सट्टा, तपाईंले तिनीहरूलाई स्टाइल दिएर आफूलाई फैशनेबल बनाउन सक्नुहुन्छ।