काठमाडौं । टर्कीमा, पुरातत्वविद्हरूले पुरातन किल्लाको उत्खननमा एउटा मन्दिर फेला पारेका छन्। यस मन्दिरको सम्बन्ध राजा मेनुवासँग रहेको बताइएको छ । यो मन्दिर पाइने पुरानो किल्ला पूर्वी टर्कीको भान जिल्लामा पर्छ। यद्यपि, पुरातत्वविद्हरूले फेला पारेको राजा मेनुवासँग सम्बन्धित यो पहिलो मन्दिर होइन। यसअघि पनि मन्दिर फेला परेको छ ।

पुरातत्वविद्हरूले उत्खनन गरिरहेको प्राचीन किल्लाको आधुनिक टर्की नाम ‘कोरजुत’ हो, जुन ईसापूर्व आठौं शताब्दीमा बनेको थियो। यो किल्ला राजा मिनुवाले निर्माण गरेका थिए।

भान म्युजियमले किल्लामा उत्खनन गर्दा धेरै महत्त्वपूर्ण खोजहरू भएका छन्। टर्कीको संस्कृति तथा पर्यटन मन्त्रालयको अनुमतिपछि किल्लामा उत्खनन कार्य सुरु भएको थियो, जुन अहिले पनि जारी छ ।

यस पुरातात्विक उत्खननका लागि टर्की सरकारले रकम पनि दिइरहेको छ । किल्लामा यो उत्खनन भान युजुन्कु यिल विश्वविद्यालयको पुरातत्व विभागका प्रोफेसर सबहाटिन अर्दोआनको नेतृत्वमा भइरहेको छ।

विशेष कुरा यो हो कि किल्ला भित्र पाइने यो मन्दिर कोर्बेलिङ प्रविधिबाट बनाइएको थियो, जसमा भाँडाका टुक्रा र धातुका कलाकृतिहरू पनि भेटिएका छन्।

यस पुरातात्विक उत्खननका लागि टर्की सरकारले रकम पनि दिइरहेको छ । किल्लामा यो उत्खनन भान युजुन्कु यिल विश्वविद्यालयको पुरातत्व विभागका प्रोफेसर सबहाटिन अर्दोआनको नेतृत्वमा भइरहेको छ।

यस विषयमा टोलीले किल्लाका अवशेषहरू रहेको सम्पूर्ण क्षेत्रबाट धेरै महत्त्वपूर्ण कुराहरू फेला पारेको जुन यस क्षेत्रको इतिहाससँग सम्बन्धित रहेको अर्दोआनले बताए। अर्दोआनले केही समयअघि पहिलो मन्दिर भेटिएको र अहिले राजा मिनुवाको दोस्रो मन्दिर पनि फेला पारेको बताए ।

अहिले जाडोलाई ध्यानमा राख्दै उनीहरुले उक्त स्थानमा उत्खनन कार्य रोकेका छन् । जाडो कम हुनासाथ पुनः उत्खननको काम सुरु गरिने छ ।

अर्दोआनले भने, “उत्खननको क्रममा हामीले अर्को मन्दिर फेला पार्यौं, जुन हामीलाई राजा मिनुवाले बनाएको हो भन्ने लाग्छ। हामीले मन्दिर नजिकै एउटा चिहान पनि फेला पारेका छौं। यस क्षेत्रबाट ठूलो संख्यामा प्राचीन समयका भाँडाकुँडाहरू पनि भेटिएका छन्। यो उत्खनन को लागी एक महत्वपूर्ण स्थान हो। भेटिएका भाँडाकुँडाहरु मध्ययुगका हुन् । यससँगै किल्ला बाहिर एउटा चिहान पनि भेटिएको छ, जसको भेटघाटलाई निकै महत्वपूर्ण मानिन्छ ।”