काठमाडौं । अफगानिस्तानमा तालिवानको पुन: उदय भएदेखि अफगानिस्तान र पाकिस्तानबीचको तनाव लगातार बढ्दै गएको छ । यसको मुख्य कारण पाकिस्तानमा तहरिक-ए-तालिबान पाकिस्तान (टीटीपी) को लगातार आतंकवादी हमला हो। पाकिस्तानमा लगातार भएको आतंकवादी हमलापछि पाकिस्तानका गृहमन्त्री राणा सनाउल्लाहले पाकिस्तानले टीटीपीका आधारमा सैन्य कारबाही चलाउन सक्ने चेतावनी दिएका छन् ।

यस विवादको बीचमा, पाकिस्तानको प्रमुख गुप्तचर एजेन्सी आईएसआईका पूर्व प्रमुख जावेद असरफ काजीले एक टिभी च्यानललाई दिएको अन्तर्वार्तामा किन टीटीपीले पाकिस्तानमा लगातार आक्रमण गरिरहेको छ भन्ने बारेमा बताए। उनले भने, ‘म बुझ्छु कि पाकिस्तानले अफगानिस्तानको तालिबान सरकारलाई मान्यता दिन अस्वीकार गरेको छ, त्यसैले अफगान तालिबानले टीटीपीलाई पाकिस्तानमाथि दबाब दिन मद्दत गरिरहेको छ ।’

तालिबान र टीटीपीबीच मैत्रीपूर्ण सम्बन्ध रहेको आरोप लगाउँदै पूर्व आईएसआई प्रमुखले अफगान सरकार आफैं स्थिर नभएको र यसमा धेरै समूहहरू रहेको बताए। उनले भने ‘जबकि टीटीपी एक व्यवस्थित समूह हो। त्यसैले तालिवान सरकार टीटीपीलाई असन्तुष्ट बनाउन चाहँदैन। किनकि यसो गरेमा आक्रोशित टीटीपीले अफगान सरकारविरुद्ध नै युद्ध लड्ने अवस्था आउन सक्छ ।’

असरफ काजीले अफगानिस्तानबाट अमेरिका फिर्ता गएपछि र तालिबानको सरकार आएपछि अब तालिबानले टीटीपीलाई नियन्त्रणमा राख्छ भन्ने आशा राखेको बताए । उनले भने ‘यसैलाई ध्यानमा राख्दै हामीले उनीहरूलाई स्पष्ट रूपमा भनेका थियौं कि हामी तालिबानले टीटीपीलाई पाकिस्तानमा आक्रमण गर्न नदेओस् भन्ने चाहन्छौं। यस सम्बन्धमा हामीले सिमानामा तारबार पनि लगायौं ।’

पाकिस्तानका आन्तरिक मन्त्री सनाउल्लाहको चेतावनीपछि तालिबान प्रमुख अहमद यासिरले पाकिस्तानलाई सन् १९७१ को युद्धको स्मरण गराउँदै पाकिस्तानले अफगानिस्तानमा आक्रमण गरे सन् १९७१ जस्तै परिणाम भोग्नुपर्ने चेतावनी दिएका छन् । अहमद यासिरले पूर्वी पाकिस्तान (वर्तमान बंगलादेश) को मार्शल ल एडमिनिस्ट्रेशन प्रमुख र पाकिस्तानी सेनाका कमाण्डरबीच आत्मसमर्पण कागजातमा हस्ताक्षर भएको तस्वीर ट्वीट गर्दै लेखेका छन् कि पाकिस्तानले अर्को युद्ध गुमाउनबाट बच्न अफगानिस्तानबाट टाढा रहनुपर्छ।

पाकिस्तानमा बढ्दो टीटीपी आक्रमण र यसलाई कसरी सामना गर्ने बारे जावेद असरफ काजीले भने कि हामीले नरम दृष्टिकोण अपनाएर वार्ता जारी राख्यौं। उनीहरुसँग सानातिना सम्झौता गरेका छौं । तर तालिबानले ती सम्झौताहरूलाई कहिल्यै सम्मान गरेनन्। तालिबानसँग व्यवहार गर्नु एक व्यर्थ अभ्यास हो किनभने तिनीहरूले यसलाई पालना गर्दैनन्। उनले भनेका छन्, ‘हाम्रा सिपाहीहरूले बन्नुमा के गरे, उनीहरूले मात्रै बुझेका छन् । अब हामीले टीटीपीको बारेमा कडा अडान लिनुपर्छ। जो सीमा पार गर्न चाहन्छ, त्यहीँ मारिनुपर्छ ।’

वास्तवमा, गत महिना टीटीपी आतंकवादीहरूले पाकिस्तानको खैबर पख्तुनख्वाको बन्नु क्यान्टोन्मेन्ट सेन्टरमा हमला गरे र धेरै मानिसहरूलाई बन्धक बनाए। करिब ५० घण्टासम्म चलेको कारबाहीपछि पाकिस्तानी सेनाले क्यान्टोनमेन्ट सेन्टरलाई पुनः कब्जामा लिएको थियो । यस कारबाहीमा ३३ आतंकवादी मारिएका थिए । सोही क्रममा दुई सैनिकको पनि मृत्यु भएको थियो ।

दुई देशबीचको तनावको मुख्य कारण डुरान्ड लाइनको मुद्दा हो। वास्तवमा यो रेखा अफगानिस्तान र पाकिस्तानबीच बेलायती शासनकालमा कोरिएको थियो । अफगानिस्तानले यसलाई स्वीकार गर्न अस्वीकार गर्यो। अघिल्लो अफगान सरकार जस्तै, तालिबानले पनि यो रेखालाई स्वीकार गर्न अस्वीकार गरेको छ। हालै पाकिस्तानले विवादित सीमामा तारबार लगाउने प्रयास गरेको थियो । त्यसयता दुई देशबीचको सम्बन्ध तनावपूर्ण बनेको छ ।

तहरिक-ए-तालिबान पाकिस्तान धेरै साना आतंकवादी संगठनहरू मिलेर बनेको अतिवादी संगठन हो। सन् २००७ मा साना आतंकवादी संगठनहरूले मिलेर टीटीपी बनाएका थिए। यसलाई बैतुल्लाह मसूदले अगाडि बढाएका थिए। टीटीपी पाकिस्तान र अफगानिस्तानको सीमा क्षेत्रमा सक्रिय एक अतिवादी संगठन हो। टीटीपीको आतंकवादी संगठन अल कायदासँग गहिरो सम्बन्ध रहेको मानिन्छ।

न्यूयोर्कको टाइम्स स्क्वायरमा भएको आतंकवादी हमलामा पनि यो संगठनको नाम आएको थियो । पाकिस्तानका गृहमन्त्रीका अनुसार सातदेखि १० हजार टीटीपी लडाकु अफगानिस्तानको सिमाना नजिकै छन् । टीटीपीले आदिवासी क्षेत्रबाट सेना फिर्ता गर्न र कब्जामा परेका लडाकुहरूलाई रिहा गर्न माग गर्दछ।