काठमाडौं । एकातिर जाडोमा माछा खाने चलन बढ्दै गएको बेला अर्कोतर्फ घरघरको खाने टेबलमा माछा खाएपछि दुध पिउँदा भिटिलिगो हुन्छ वा मोतियाबिन्दु हुन्छ भन्ने बहस फेरि सुरु हुन्छ ।

भिटिलिगोमा छालामा सेतो दाग देखिन्छन्। ट्विटरमा उजैर रिजवी नामका एक प्रयोगकर्ताले लेखेकी छन्, ‘मेरी आमा माछा खाएपछि दूध पिउन नर्भस हुन्छिन् ।’ उनले सोधिन् कि यस्तो हुने भारत र पाकिस्तानमा मात्रै हो कि अन्यत्र पनि आमाहरू डराउँछन् ?

यस प्रश्नको जवाफ जान्न बीबीसी उर्दूले छाला विशेषज्ञ डा उर्मिला जावेदसँग कुरा गरेको छ। उनले यो परिकल्पना भएको बताइन् । माछा र दूध एकसाथ खाँदा कुनै हानि हुँदैन र यी दुईबीच कुनै सम्बन्ध हुँदैन ।

भिटिलिगोको बारेमा डा. उर्मिलाले भनिन्, “यो एक अटोइम्यून रोग हो, जसको अर्थ तपाईको प्रतिरक्षा प्रणालीले मेलानिन (छालालाई रङ दिने कोशिकाहरू) विरुद्ध एन्टिबडी बनाउन थाल्छ।”

“यसले ती एन्टिबडीहरूले आक्रमण गर्ने विशिष्ट क्षेत्रमा मेलानिनको हानि निम्त्याउँछ, त्यसैले तिनीहरू हाम्रो छालामा स्पष्ट रूपमा देखिन्छन्।”

यो प्रश्नको जवाफमा पोषणविद् डा जैनाबले भनिन्, “यो हाम्रो विश्वास हो तर यसको कुनै वैज्ञानिक आधार छैन।” उनले भनिन्, ‘दुवै चिज सँगै खाँदा छालामा सेतो दाग बन्दैन ।”