काठमाडौँ। गर्मी मौसम सुरु भएसँगै बजारमा तरबुजा (खरबुजा) को माग ह्वात्तै बढेको छ। स्वादमा गुलियो र रसिलो हुनुका साथै यो फल स्वास्थ्यका लागि निकै फाइदाजनक मानिन्छ। गर्मीको समयमा शरीरलाई शीतल राख्न र सन्तुलित स्वास्थ्य कायम राख्न चिकित्सकहरूले तरबुजा खान सल्लाह दिने गर्छन्।

स्वास्थ्य सम्बन्धी प्रतिष्ठित अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चार माध्यम ‘हेल्थलाइन’ मा हालै प्रकाशित एक प्रतिवेदन अनुसार, तरबुजामा शरीरलाई आवश्यक पर्ने पोषक तत्वहरूलाई राम्रोसँग अवशोषित (Absorb) गर्न मद्दत गर्ने विशेष गुणहरू हुन्छन्। यसले गर्दा हामीले खाएका अन्य खानेकुराका पौष्टिक तत्वहरू पनि शरीरले सहजै ग्रहण गर्न सक्छ।

पोषक तत्वको भण्डार र उत्तम हाइड्रेसन:

तरबुजामा करिब ९२ प्रतिशत पानीको मात्रा हुन्छ, जसले गर्मी महिनामा शरीरमा हुन सक्ने पानीको कमी (डिहाइड्रेशन) लाई पूर्ण रूपमा पूर्ति गर्दछ। हेल्थलाइनको रिपोर्ट अनुसार, तरबुजा खाँदा मानव शरीरलाई निम्न लिखित पोषक तत्वहरू प्राप्त हुन्छन्:

• खनिज र भिटामिन: यसमा पर्याप्त मात्रामा फाइबर, म्याग्नेसियम, पोटासियम, भिटामिन ‘सी’, र भिटामिन ‘ए’ पाइन्छ।

• शक्तिशाली एन्टिअक्सिडेन्ट: तरबुजामा ‘लाइकोपीन’ (Lycopene) र ‘क्यारोटिनोइड्स’ जस्ता महत्वपूर्ण एन्टिअक्सिडेन्टहरू प्रचुर मात्रामा हुन्छन्।

आँखा, छाला र मुटुका लागि वरदान

प्रतिवेदनका अनुसार तरबुजामा पाइने क्यारोटिनोइड्सले आँखाको ज्योति बढाउन र बढ्दो उमेरसँगै आउने आँखाका समस्याहरूबाट जोगाउनुका साथै छालालाई चम्किलो र स्वस्थ राख्न मुख्य भूमिका खेल्छ।

यसबाहेक, यसमा पाइने पोटासियम र एन्टिअक्सिडेन्टले रक्तसञ्चारलाई दुरुस्त राख्दै उच्च रक्तचाप (Blood Pressure) लाई कम गर्न मद्दत गर्दछ। रक्तचाप नियन्त्रणमा आउने बित्तिकै हृदयघात (Heart Attack) र मुटु सम्बन्धी अन्य गम्भीर रोगहरूको जोखिम निकै कम हुने चिकित्सकहरू बताउँछन्।

बालबालिकादेखि वृद्धवृद्धासम्मलाई उपयोगी

तरबुजाको सेवन बालबालिका र वयस्क दुवै उमेर समूहका लागि समान रूपमा फाइदाजनक छ। बालबालिकाहरूमा यसले कमजोरी हटाउन र पाचन प्रणाली बलियो बनाउन सहयोग गर्छ भने वयस्कहरूमा उर्जा प्रदान गर्नुका साथै पुराना रोगहरू लाग्नबाट बचाउँछ।

तसर्थ, यो गर्मीमा कृत्रिम र गुलिया चिसो पेय पदार्थको सट्टा प्राकृतिक र पौष्टिक तत्वले भरिपूर्ण तरबुजालाई आफ्नो दैनिक आहारमा सामेल गर्नु स्वास्थ्यका लागि सर्वोत्तम विकल्प हुन सक्छ।