काठमाडौं । हरेक आमाबाबुको चाहना हुन्छ कि तिनीहरूका बच्चाहरू स्वस्थ, फुर्तिला र अग्ला होऊन्। उचाइले बच्चाको शारीरिक आकर्षणलाई मात्र बढाउँदैन, बल्कि उनीहरूको आत्मविश्वास र व्यक्तित्व विकासमा पनि महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ।

बच्चाहरूको उचाइ धेरै हदसम्म तिनीहरूका आमाबाबुको जीनमा निर्भर गर्दछ। वैज्ञानिक अनुसन्धानहरूका अनुसार बच्चाको उचाइ निर्धारणमा आनुवंशिक गुणको हिस्सा लगभग ८० प्रतिशत हुन्छ। तर, बाँकी २० प्रतिशत हिस्सा भने बाह्य वातावरण, उचित पोषण, सन्तुलित आहार र शारीरिक गतिविधिमा निर्भर गर्दछ। यसको अर्थ, यदि आमाबाबुको उचाइ कम छ भने पनि उचित पोषण र सही जीवनशैलीको मद्दतले बच्चालाई उसको सम्भावित अधिकतम उचाइसम्म पुर्‍याउन मद्दत गर्न सकिन्छ।

उचित पोषणले बच्चाको हाडजोर्नी र मांसपेशीहरूको विकासलाई तीव्र बनाउँछ। त्यसकारण, यदि तपाईं पनि आफ्नो बच्चाको उचाइ बढाउन चाहनुहुन्छ भने, आजैबाट उनीहरूको दैनिक आहारमा यी पौष्टिक चीजहरू समावेश गर्न सुरु गर्नुहोस्:

१. दूध र दुग्धजन्य पदार्थ:

हड्डीको विकास र मजबुतीका लागि क्याल्सियम सबैभन्दा आवश्यक तत्व हो। दूध, दही र पनिरमा प्रचुर मात्रामा क्याल्सियम, प्रोटिन र भिटामिन ‘डी’ पाइन्छ। भिटामिन ‘डी’ ले शरीरलाई क्याल्सियम सोस्न मद्दत गर्दछ। त्यसैले बच्चालाई दैनिक कम्तीमा एक देखि दुई ग्लास दूध खुवाउने बानी बसाल्नुहोस्।

२. अण्डा र कुखुराको मासु:

हड्डीको संरचना निर्माण गर्न र मांसपेशीको विकासका लागि प्रोटिन अनिवार्य हुन्छ। अण्डा र कुखुराको मासु उच्च गुणस्तरको प्रोटिनका उत्कृष्ट स्रोत हुन्। कुखुराको मासुमा भिटामिन बी-१२ र टोरिन नामक अमिनो एसिड पाइन्छ, जसले हड्डीको वृद्धिलाई बढावा दिन्छ।

३. हरियो सागपात:

पालुङ्गो, ब्रोकाउली, र रायोको साग जस्ता हरियो सागपातमा भिटामिन ‘के’ , क्याल्सियम र आइरन प्रशस्त मात्रामा पाइन्छ। भिटामिन ‘के’ ले हड्डीको घनत्व बढाउन र उचाइ बढाउन प्रत्यक्ष सहयोग पुर्‍याउँछ।

४. गेडागुडी र दाल:

शाकाहारी बच्चाहरूका लागि गेडागुडी (विशेषगरी भटमास, चना र राजमा) प्रोटिनको पावरहाउस हुन्। यसमा प्रोटिनका साथै आइरन, जिंक र भिटामिन ‘बी’ पाइन्छ, जसले शरीरमा रक्तअल्पता (Anemia) हुन दिँदैन र बच्चाको वृद्धि हर्मोन (Growth Hormones) लाई सक्रिय बनाउँछ।

५. ओट्स र होल ग्रेन्स:

ब्राउन राइस, गहुँको रोटी र ओट्स जस्ता सम्पूर्ण अन्नहरूमा फाइबर, म्याग्नेसियम र क्रोमियम पाइन्छ। यसले बच्चाहरूलाई दिनभरि ऊर्जा दिने मात्र होइन, उनीहरूको पाचन प्रणाली सुधारेर खाएको कुरा शरीरमा राम्ररी लाग्न मद्दत गर्दछ।

“बच्चाको उचाइ बढाउन केवल खानपान मात्र पर्याप्त हुँदैन। यसका साथै दैनिक कम्तीमा ८ देखि १० घण्टाको गहिरो निन्द्रा आवश्यक पर्छ, किनकि सुतिरहेकै समयमा शरीरले ‘ह्युमन ग्रोथ हर्मोन’ (HGH) बढी मात्रामा उत्पादन गर्छ। साथै, साइक्लिङ, पौडी खेल्ने, डोरी नाघ्ने (Skipping) वा झुण्डिने जस्ता शारीरिक व्यायामले हड्डीलाई लम्बिन मद्दत गर्छन्।”

आफ्नो बच्चाको उचाइ र समग्र स्वास्थ्यलाई ध्यानमा राख्दै बजारका पत्रु खाना (Junk Food) र अत्यधिक गुलियो पेय पदार्थबाट टाढै राख्नुहोस् र आजैबाट यी प्राकृतिक र सन्तुलित आहार दिन सुरु गर्नुहोस्।