काठमाडौं । सोच्नुहोस्, तपाईँ हिमाल आरोहणमा जानुभएको छ र कुनै दुर्घटनाका कारण आफ्नो झोला हिमताल (ग्लेशियर) को खोँच मा छाडेर फर्किनुहुन्छ। तपाईँलाई लाग्न सक्छ कि त्यो सामान सधैँका लागि गुम्यो।

तर अस्ट्रियाका एक ८६ वर्षीय वृद्धको जीवनमा भने कुनै चलचित्रको कथाभन्दा कम नहुने घटना घटेको छ। करिब ६३ वर्षअघि हिमनदीमा छुटेको उनको ब्याकप्याक (झोला) हिउँ पग्लेपछि फेला परेको छ र अहिले उनले त्यो फिर्ता पाएका छन्।

यो घटना अस्ट्रियाको पश्चिमी टायरोल क्षेत्रस्थित एक हिमनदीको हो। गएको महिना करिब ३,००० मिटरको उचाइमा एक पदयात्री (हाइकर) ले हिमनदीमा एउटा पुरानो ब्याकप्याक फेला पारेका थिए। झोला निकै पुरानो भए पनि त्यसभित्र राखिएका धेरै सामानहरू दशकौँसम्म हिउँभित्र सुरक्षित रहेका थिए।

झोला खोलेर हेर्दा त्यसमा पर्वतारोहणसँग सम्बन्धित सामग्रीहरू भेटिएका थिए। जसमा एउटा आइस एक्स (हिउँ काट्ने बन्चरो), क्यामेरा, सिट्टी र पुराना कागजातहरू राखिएको फोल्डर समावेश थियो। सामान देखेर प्रहरीलाई यो कुनै पुरानो पर्वतारोहण दुर्घटनासँग सम्बन्धित हुन सक्ने आशङ्का लाग्यो।

प्रहरीले झोलाको अनुसन्धान सुरु गर्यो। भित्र राखिएका कागजातमा एउटा नाम देखियो। यही सुरागका आधारमा प्रहरी झोलाका धनीसम्म पुग्न सफल भयो। अनुसन्धानका क्रममा यो झोला अगस्ट १९६३ मा हिमनदी आरोहणका लागि गएका एक पर्वतारोहीको भएको खुल्यो।

सन् १९६३ मा उनी आफ्ना केही साथीहरूसँग हिमनदी पार गर्दै थिए। सोही क्रममा उनी हिउँको एक गहिरो खोँच (क्रेभास) मा खसे। उनी आफ्ना साथीहरूसँग डोरीले बाँधिएका थिए। साथीहरूले मिलेर उनलाई कसै गरी बाहिर ताने।

तर आफ्नो ज्यान जोगाउन उनले शरीरको तौल घटाउनुपर्ने भयो। त्यसैले उनले आफ्नो ब्याकप्याक त्यहीँ छाडिदिए। त्यसपछि उनी फर्किए र त्यो झोला हिमनदीको हिउँमा कतै दबिएर रह्यो। त्यस समय यो सामान कहिल्यै फिर्ता पाइएला भनेर सायद कसैले सोचेका पनि थिएनन्।

समय बित्दै गयो र हिमनदीको हिउँ पग्लिरह्यो। अन्ततः करिब ६३ वर्षपछि हिउँले त्यो पुरानो झोला पुनः बाहिर ल्याइदियो। गएको महिना एक पदयात्रीको नजर त्यसमा पर्यो। उनले यसबारे जानकारी गराएपछि प्रहरीले सामानको अनुसन्धान गरी त्यसका धनीको पत्ता लगाएको हो।

८६ वर्षीय पर्वतारोहीका लागि यो पुरानो दिनको सम्झना फर्किएजस्तै थियो। यद्यपि, खराब स्वास्थ्यका कारण उनी स्वयं गएर आफ्नो सामान ल्याउन सकेनन्। त्यसैले प्रहरीले उक्त सामान उनका छोरालाई बुझाएको छ। प्रहरीको विज्ञप्ति अनुसार वृद्धका छोराले झोला र त्यसभित्र भेटिएका सामानहरू फिर्ता पाएकोमा आभार व्यक्त गरेका छन्।

यो घटनाले अर्को एउटा रोचक तथ्यतर्फ पनि सङ्केत गर्दछ। हिमनदीहरूभित्र दशकौँ वा शताब्दीऔँ पुराना वस्तुहरू हिउँमा थिचिएर रहन सक्छन्। तर पृथ्वीको तापक्रम बढ्दै जाँदा र हिमनदीहरू तीव्र गतिमा पग्लिँदै जाँदा यी वस्तुहरू बिस्तारै सतहमा आउन थालेका छन्।

गत वर्ष प्रकाशित एक अध्ययन अनुसार यदि मानवजातिले यसरी नै जलवायु प्रदूषण बढाउँदै लगेमा शताब्दीको मध्यसम्ममा प्रतिवर्ष ४,००० सम्म हिमनदीहरू लोप हुने जोखिम रहन सक्छ।

हिमनदीबाट पुराना वस्तुहरू भेटिएको यो पहिलो घटना भने होइन। सन् १९९१ मा इटालीको अल्प्स पर्वतमा पदयात्रीहरूले ‘ओत्जी द आइसम्यान’ को शव फेला पारेका थिए। वैज्ञानिकहरूका अनुसार ओत्जीको मृत्यु करिब ५,३०० वर्षअघि भएको थियो र उनको शरीर हजारौँ वर्षसम्म हिउँमा सुरक्षित रहेको थियो।

अर्थात्, हिमनदीहरूले कहिलेकाहीँ आफ्ना भित्र लुकेका यस्ता वस्तुहरू पनि फिर्ता गरिदिन्छन्, जुन मानिसले दशकौँ वा हजारौँ वर्षअघि गुमाइसकेका हुन्छन्। अस्ट्रियाका यी ८६ वर्षीय पर्वतारोहीको झोला पनि ६ दशकभन्दा बढी समयपछि आफ्ना धनीकहाँ फर्किएर एउटा ‘टाइम क्याप्सुल’ (समयको अवशेष) बनेको छ।