शून्यको चिरनिद्राबाट ब्युँझिएको यो मौन क्यानभास

कुनै निर्वस्त्र देहजस्तै निष्कलंक, तटस्थ र मौन छ,

जहाँ अस्तित्वको पहिलो कम्पन जन्माउन

एउटा आदिम तृष्णा सुस्तरी छटपटाइरहेछ।

यो सेतोपन- एउटा दमित अवचेतन हो,

जसले पर्खिरहेछ आफ्नो निष्पट्ट छातीमा

उद्वेलित रङहरूको हिंस्रक र कोमल सम्भोग,

जहाँ सामाजिक मुखुण्डोहरू पग्लिएर

देह र चेतनाको आदिम रूप प्रकट हुन सकोस्।

पहिलो थोपा रातो रङ जब खस्छ त्यहाँ,

त्यो केवल कुनै रङको उपस्थिति रहँदैन,

त्यो त बन्छ स्नायुहरूमा उम्लिएको आदिम ‘इरोस’,

कामुकताको विन्दुबाट फुटेको आलो रगत,

र शरीरको गहिराइमा सल्किरहेको काम-ऊर्जा।

यसले उधिन्छ चेतनाको सिमाना,

र भत्काइदिन्छ नैतिक पर्खालहरूको कृत्रिम सन्तुलन;

यो रातो-

छालाले खोजेको पहिचान हो,

र भोगको उन्मादमा बलेको पहिलो चेतना।

त्यसलगत्तै पोखिन्छ कालो रङ,

अवसादको गर्भबाट निस्किएर फैलन्छ एउटा गहिरो छाया,

जहाँ फ्रायडका अतृप्त प्रेतहरू र थ्यानाटोसको पदचाप सुनिन्छ।

यो कालो- कुनै पापको सामाजिक परिभाषा होइन,

बरु सेतोले आफूभित्र लुकाएको अन्धकारको मौन स्वीकारोक्ति हो;

किनकि प्रकाशको भ्रम मेट्न

अन्धाकारको मांसल स्पर्श अनिवार्य भइदिन्छ।

बिस्तारै फैलिन्छ त्यहाँ नीलो तरङ्ग,

जस्तै सम्भोगपछिको चिसो, स्निग्ध मौनता,

वा तृप्तिको चरम विन्दुमा आइपुग्ने रहस्यमय रिक्तता।

यो नीलो- विवेक र उन्मादबीचको बौद्धिक द्वन्द्व हो,

जहाँ कामुकता केवल मांसल स्पर्शबाट उम्किएर

एक्लोपनको दार्शनिक गहिराइमा रूपान्तरित हुन्छ,

शरीरको सीमा पार गरेपछि भेटिने

एउटा अतल शून्यताको उदात्त रङ।

फेरि कतै छचल्किन्छ पहेंलो र बैजनी आभा,

भय, संकोच र तीव्र आकर्षणको अनौठो सङ्गम बनेर।

यो त्यो मनोविज्ञान हो,

जहाँ इच्छा लजाउँछ र लजाएरै अझ उत्तेजित बन्छ;

यो मांसपेशीहरूको सूक्ष्म कम्पन हो,

जहाँ आत्मसमर्पण र विद्रोह एकैसाथ सास फेर्छन्।

क्यानभास अब केवल निष्क्रिय धरातल रहेन,

यो त बनिगयो मन, देह र अस्तित्वको युद्धभूमि।

रङहरू रगडिन्छन् एकअर्कामा,

तरल रङहरूले खोतल्छन् एकअर्काको अस्तित्व,

र जन्मिन्छ एउटा अव्यक्त, जटिल विम्ब—

जहाँ न कुनै रङ पूर्णतः शुद्ध छ,

न कुनै रङ पूर्णतः कलुषित।

सेतोपनको यो निर्मम छातीमा

जब रङहरूको सम्भोग समाप्त हुन्छ,

क्यानभास निथ्रुक्क भिज्छ आफ्नो नयाँ यथार्थसँग।

त्यो अब निर्दोष रहेन, तर त्यो अब जीवित छ;

किनकि सृष्टि-

सधैँ रङहरूको यस्तै उत्तेजक, विद्रोही र दार्शनिक घर्षणबाट मात्र सम्भव हुन्छ।