काठमाडौं । युरोपेली संघले यस वर्षको अन्त्यसम्ममा रुसबाट तेल आयातमा ९० प्रतिशत कटौती गर्ने निर्णय गरेको छ । यस्तो अवस्थामा रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनका लागि भारत र चीनको आवश्यकता झनै बढ्ने बताइएको छ ।

ब्लुमबर्गको रिपोर्ट अनुसार रुसले एसियामा तेलको आपूर्ति बढाउन प्रयास गरिरहेको छ । एसियामा चीन, भारत र जापान तीनवटा ठूलो तेल खरिद गर्ने देश हुन्। जापान अमेरिकाको नजिकको सहयोगी हो र उसले रुसबाट तेल आयातमा प्रतिबन्ध लगाएको छ।

चीन र भारत दुवै रुससँग नजिक छन् । दुवैले आफ्नो तेलको आवश्यकताको ठूलो हिस्सा आयात गर्छन्। दुवै देशले रुसबाट तेल खरिद गरिरहेका छन् । रुसबाट तेल नकिन्न भारत दबाबमा छ तर भारतले झुक्न अस्वीकार गरेको छ ।

रुसले तेलको मूल्यमा छुट दिइरहेको छ भने भारतले यो सम्झौतालाई मन पराएको छ । तर भारतले अझै पनि रुसबाट आफ्नो आवश्यकताको दुईदेखि तीन प्रतिशत मात्र तेल आयात गर्छ। यस्तो अवस्थामा पुटिनले चीन र भारतले युरोपको अभाव पूरा गरुन् भन्ने चाहन्छन् ।

एसियामा रुसलाई तेल बेच्न पनि धेरै कठिनाइहरू छन्। श्रीलंका, इन्डोनेसिया जस्ता देशमा रिफाइनरी प्लान्ट नभएको व्यापारीहरू बताउँछन् । यस्तो अवस्थामा रुसका लागि निकै कठिन छ । ब्लुमबर्गको रिपोर्टका अनुसार रुसी तेल कम्पनी युराल्सको कच्चा तेललाई प्रयोगयोग्य बनाउन भारत र चीनका रिफाइनरी प्लान्टहरू प्रभावकारी साबित हुन सक्छन्।

रुसबाट भारतको तेल आयात निरन्तर बढिरहेको छ । अर्कोतर्फ पश्चिमा राष्ट्रहरूले रुसमाथिको नाकाबन्दीलाई निरन्तरता दिइरहेका छन् । वित्तीय बजार र पूर्वाधारसँग सम्बन्धित डाटा उपलब्ध गराउने अमेरिकी-ब्रिटिश प्रदायक रेफिनिटिवको अनुमानअनुसार मे महिनामा रुसबाट भारतको कच्चा तेल आयात ३०.३६ लाख मेट्रिक टन पुग्ने छ।

यो गत वर्ष रुसबाट भारत आएको मासिक औसत ३८२,५०० मेट्रिक टन कच्चा तेलभन्दा नौ गुणा बढी हो। युक्रेनमा भएको आक्रमणपछि भारतले रुसबाट ४०.८ लाख मेट्रिक टन तेल लिएको रेफिनिटिभले जनाएको छ । रुसको युराल्स आयलले हाल करिब ९५ डलर प्रति ब्यारेलमा तेल बिक्री गरिरहेको छ । अर्कोतर्फ अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेलको मूल्य प्रतिब्यारेल ११९ डलर रहेको छ ।