काठमाडौं। बच्चा ६ महिना पूरा हुने बित्तिकै आमाहरूको मनमा धेरै नयाँ प्रश्नहरू उठ्छन्, के हामीले अहिले ठोस खाना सुरु गर्दा हुन्छ?, कुन फलफूल वा खाना दिने ? हरेक आमाले सोध्ने एउटा प्रश्न,’के म मेरो ६ महिनाको बच्चालाई दही खुवाउन सक्छु ?

के हामी ६ महिनाको बच्चालाई दही दिन सक्छौं? वरिष्ठ बाल रोग विशेषज्ञ डा. सन्दीप गुप्ताले यो प्रश्नको जवाफ दिएका छन्।

उनका अनुसार, ६ महिना पूरा भएपछि, तपाईं बच्चालाई दही दिन सुरु गर्न सक्नुहुन्छ (बाल रोग विशेषज्ञको बच्चालाई दही खुवाउने सल्लाह), तर केही कुराहरूको विशेष ख्याल राख्नु महत्त्वपूर्ण छ। दही कहिले (बच्चालाई दही दिने उत्तम समय), बच्चाको आहारमा कसरी र किन समावेश गर्नुपर्छ र के सावधानी अपनाउनुपर्छ भन्ने कुरा जानौं।

६ महिनाको बच्चालाई दही खुवाउनुका फाइदाहरू:

१.रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउँछ:

डा. सन्दीपले दही केवल चिसो दुग्धजन्य पदार्थ मात्र होइन, तर साना बच्चाहरूको लागि सुपरफूडको रूपमा काम गर्ने बताउँछन्। दहीमा पाइने राम्रो ब्याक्टेरिया (प्रोबायोटिक्स) ले बच्चाको आन्द्रालाई स्वस्थ राख्छ र उसको प्रतिरक्षा प्रणालीलाई बलियो बनाउँछ।

२. पाचनमा सहयोगी:

जब तपाईं पहिलो पटक बच्चालाई ठोस खाना दिन थाल्नुहुन्छ, उसको पाचन प्रणाली बिस्तारै समायोजन हुन्छ। दहीले पाचन सुधार गर्न मद्दत गर्छ र बच्चाहरूलाई पेटको धेरै समस्याहरूबाट बचाउँछ।

३. खुट्टाको चाल र चिसो र खोकीमा राहत:

बालरोग विशेषज्ञ डा. सन्दीप भन्छन्, यदि बच्चालाई खुट्टाको चाल भइरहेको छ वा बारम्बार चिसो र खोकीले सताएको छ भने, दहीले प्राकृतिक उपचारको रूपमा काम गर्छ। यसले उसलाई छिटो राहत दिन्छ।

४.दाँतको समयमा राहत:

जब बच्चाहरू दाँतआउन थाल्छ, तिनीहरू चिडचिडा र बेचैन हुन्छन्। यस्तो समयमा दहीले उनीहरूलाई शीतलता र आराम दिन्छ। यो उनीहरूका लागि धेरै तरिकाले फाइदाजनक छ। यसले दाँत निस्कने क्रममा हुने समस्याबाट पनि राहत दिन्छ।

बालबालिकालाई कस्तो प्रकारको दही दिनुपर्छ:

६ महिनादेखि १ वर्ष वा सोभन्दा माथिका बालबालिकालाई सधैं फुल क्रिम दूधबाट बनेको दही दिनुपर्छ, किनभने यसमा स्वस्थ बोसो हुन्छ, जुन बच्चाको तौल र मस्तिष्क विकासको लागि आवश्यक हुन्छ। घरमा बनेको ताजा दही सबैभन्दा राम्रो हो। बजारमा पाइने प्रशोधित वा स्वादयुक्त दही बच्चाहरूको लागि राम्रो हुँदैन।

बालबालिकाको दहीमा के थप्ने र के थप्ने हुँदैन:

डा.सन्दीप गुप्ता भन्छन्, ‘१ वर्षभन्दा कम उमेरका बच्चालाई दही दिँदा नुन, चिनी, गुड वा मह थप्नु हुँदैन। यदि तपाईं दहीलाई स्वादिष्ट र पौष्टिक बनाउन चाहनुहुन्छ भने, तपाईंले यी फलफूलहरूलाई पिसेर यसमा थप्न सक्नुहुन्छ, जस्तै पाकेको केरा वा पाकेको आँप। यी दुवै फलफूलले राम्रो पोषण, स्वाद प्रदान गर्दछ र बच्चाहरूको तौल बढाउन मद्दत गर्दछ। यसका साथै, दहीसँग मिसाउँदा बच्चाको पेटमा राम्रोसँग पचिन्छ।’

साना बच्चाहरूलाई कति मात्रामा र कति पटक दही दिनुपर्छ:

विज्ञहरू भन्छन्, सुरुमा दिनमा १-२ चम्चाको साथ बच्चाहरूलाई दही दिन सुरु गर्नुहोस्। त्यसपछि, बिस्तारै मात्रा बढाउनुहोस्, तर १ वर्षसम्म सीमित मात्रामा बच्चाहरूलाई दिनुहोस्। बच्चाहरूलाई सधैं कोठाको तापक्रममा दही खुवाउनुहोस्, फ्रिजबाट चिसो दही नदिनुहोस्।