काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँग व्यापारिक सम्बन्ध कायम राख्ने कुनै पनि देशमाथि २५ प्रतिशत भन्सार शुल्क लगाउने घोषणा गरेका छन् । ट्रम्को यस्तो घोषणापछि विश्व व्यापारमा अनिश्चितता बढ्ने देखिएको छ ।

ट्रम्पको यस निर्णयको अप्रत्यक्ष तर स्पष्ट असर भारत लगायतका मुलुकको कृषि निर्यात क्षेत्र, विशेषगरी बास्मती चामल निर्यातमा पर्न सक्ने सरोकारवालाहरूले बताएका छन्।

इरान भारतबाट निर्यात हुने बास्मती चामलको प्रमुख गन्तव्य मुलुकमध्ये एक हो । तर इरानसँग व्यापार गर्ने तेस्रो देशलाई समेत दण्डित गर्ने ट्रम्पको प्रस्तावित नीतिले भुक्तानी प्रक्रिया जटिल बनाउने, कारोबार जोखिम बढाउने र खरिदकर्ताको विश्वास कमजोर पार्ने सम्भावना रहेको बताइएको छ । बजार पहिले नै दबाबमा रहेकाले यो निर्णयले थप चुनौती सिर्जना गर्न सक्ने उद्योग पक्षको चिन्ता छ।

ट्रम्पको भन्सार शुल्क घोषणाले अन्तर्राष्ट्रिय बैंकिङ च्यानल र बीमा कम्पनीहरूलाई इरानसँग जोडिएका कारोबारबाट टाढा राख्न सक्ने र खाद्यान्नजस्ता अत्यावश्यक वस्तुको व्यापारसमेत प्रभावित हुने आशंका गरिएको छ । यसले निर्यातकर्तालाई असुरक्षित वा ढिला भुक्तानीमा आधारित ढुवानी पुनः मूल्याङ्कन गर्न बाध्य बनाउन सक्छ।

आईआरईएफले निर्यातकर्तालाई सुरक्षित भुक्तानी प्रणाली अपनाउन र सम्भावित जोखिम न्यूनिकरणका लागि पश्चिम एसिया, अफ्रिका तथा युरोपका वैकल्पिक बजारतर्फ विविधीकरण गर्न सुझाव दिएको छ । लामो समयसम्मको अनिश्चितताले किसानको ढोकामूल्यमा दबाब र भण्डारण लागत बढ्न सक्ने भएकाले समयमै वैकल्पिक बजार सक्रिय गर्नु आवश्यक रहेको महासंघको निष्कर्ष छ। एएनआई