गर्मीमा दैनिक शैम्पू गर्दै हुनुहुन्छ? बढ्न सक्छ कपाल झर्ने र रुखो हुने समस्या

डिसी नेपाल

८ जेठ २०८३ १३:०३

काठमाडौँ। गर्मीयाम सुरु भएसँगै चर्को घाम, खलखली आउने पसिना र वायुमण्डलमा हुने धूलोका कारण टाउको चिपचिप हुनु स्वाभाविकै हो। गर्मीको यो चिपचिपाहट र फोहोरबाट छुटकारा पाउन धेरैजसोले दैनिक रूपमा शैम्पू गर्ने गर्छन्। तर, विज्ञहरूका अनुसार दैनिक शैम्पू गर्ने यो बानीले कपाललाई फाइदा भन्दा बढी नोक्सान पुर्‍याइरहेको हुन्छ।

हाम्रो टाउकोको छालामा हुने प्राकृतिक तेल (Sebum) ले कपाललाई आवश्यक पोषण र सुरक्षा दिइरहेको हुन्छ। बारम्बार वा दैनिक रूपमा केमिकल मिसाइएको शैम्पू प्रयोग गरेर कपाल धुँदा यो प्राकृतिक तेल पूर्ण रूपमा नष्ट हुन्छ। नतिजास्वरूप, कपाल झनै रुखो, निर्जीव र कमजोर भएर झर्न थाल्छ।

आफ्नो कपाल अनुसार तय गर्नुहोस् धुने तालिका

छला रोग तथा कपाल विशेषज्ञहरूका अनुसार पुरुष र महिला दुवैले आफ्नो कपालको प्रकार र जीवनशैली हेरेर हप्तामा कति पटक धुने भन्ने तय गर्नुपर्छ। सबैको कपाल एकै नासको नहुने भएकाले हेरचाहको तरिका पनि फरक हुनुपर्छ।

कपालको प्रकार र आवश्यकता अनुसार विज्ञहरूले सुझाएको तालिका यसप्रकार छ:

कपालको प्रकार र धुनुपर्ने आवृत्ति (Frequency)

कपालको प्रकार / अवस्था	हप्तामा कति पटक धुने?	किन र कसरी?
तैलीय (Oily) कपाल	हप्तामा ३ देखि ४ पटक (वा एक दिन बिराएर)	यस्तो कपालमा तेल चाँडै जम्छ। तर दैनिक धुँदा टाउको सुख्खा भएर झन् बढी तेल उत्पादन हुन सक्छ, त्यसैले एक दिन बिराएर धुनु राम्रो हुन्छ।
सामान्य (Normal) कपाल	हप्तामा २ देखि ३ पटक	न त धेरै सुख्खा, न त धेरै तैलीय हुने भएकाले हप्ताको दुई-तीन पटकको सफाइ कपाललाई स्वस्थ राख्न पर्याप्त हुन्छ।
सुख्खा वा घुम्रिएको (Dry/Curly) कपाल	हप्तामा १ देखि २ पटक मात्र	घुम्रिएको र सुख्खा कपालमा प्राकृतिक तेल तलसम्म पुग्न समय लाग्छ। धेरै धुँदा कपाल झनै कडा, रुखो र हाँगा पलाउने (Split ends) हुन सक्छ।
धेरै पसिना आउने / वर्कआउट गर्नेहरू	आवश्यकता अनुसार (हप्तामा ४ पटकसम्म)	यदि तपाईं दैनिक जिम जानुहुन्छ वा धेरै पसिना आउने काम गर्नुहुन्छ भने, पसिना जमेर इन्फेक्सन नहोस् भन्नका लागि धुनुपर्छ। तर हरेक पटक शैम्पू प्रयोग गर्नुको साटो कहिलेकाहीँ सादा पानीले मात्र पनि पसिना पखाल्न सकिन्छ।

गर्मीमा कपालको हेरचाहका लागि केही महत्त्वपूर्ण टिप्स:

मन्द (Mild) शैम्पूको प्रयोग: गर्मीमा बारम्बार धुनुपर्ने भएमा सल्फेट र प्याराबेन नभएको (Sulphate-free) हल्का वा हर्बल शैम्पू प्रयोग गर्नुहोस्।
कन्डिसनर अनिवार्य: शैम्पू गरिसकेपछि कपालको लम्बाइमा (टाउकोको छालामा होइन) कन्डिसनर लगाउनुहोस्। यसले घाम र पसिनाले गुमेको चिस्यान फर्काउन मद्दत गर्छ।
सादा वा चिसो पानीको प्रयोग: कपाल धुँदा कहिल्यै पनि तातो पानी प्रयोग नगर्नुहोस्। यसले टाउकोलाई झन् सुख्खा बनाउँछ। सामान्य वा हल्का चिसो पानी उत्तम हुन्छ।
घामबाट बचाउनुहोस्: बाहिर निस्कँदा कपाललाई प्रत्यक्ष चर्को घामबाट जोगाउन टोपी लगाउने वा छाता ओढ्ने बानी बसाल्नुहोस्।

पुरुषहरूको कपाल छोटो हुने भएकाले उनीहरू दैनिक शैम्पू गर्ने गल्ती बढी गर्छन्। कपाल जति नै छोटो भए पनि दैनिक केमिकल प्रयोग गर्दा टाउकोको छाला (Scalp) लाई नोक्सान पुग्छ। त्यसैले, कपाल फोहोर महसुस हुँदा शैम्पू बिना सादा पानीले मात्र पखाल्ने विकल्प पनि रोज्न सकिन्छ।