काठमाडौँ। व्यस्त आधुनिक जीवनशैलीका कारण कलेजोमा बोसो जम्ने (फ्याटी लिभर) को समस्याबाट पीडित हुनेहरूको संख्या दिनानुदिन बढ्दै गएको छ। चिकित्सकहरूका अनुसार कलेजोलाई स्वस्थ राख्न र शरीरको फोहोर सफा गर्न बिहानको समय सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण हुन्छ। यदि तपाईं पनि फ्याटी लिभरको समस्याबाट गुज्रिरहनुभएको छ भने, आफ्नो बिहानको सुरुवात चिया वा कफी जस्ता पेय पदार्थबाट कदापि नगर्नुहोस्।

स्वास्थ्य विशेषज्ञहरूका अनुसार बिहान खाली पेटमा चिया वा कफी पिउँदा कलेजोलाई डिटोक्सिफाई (विषमुक्त) गर्ने प्रक्रियामा अवरोध पुग्छ र कलेजोमा थप दबाब पर्छ। यसको सट्टा हरेक बिहान मनतातो पानी पिउने बानी बसाल्नु पर्छ।

कलेजो सफा गर्न ‘मनतातो पानी’ को जादु:

हरेक बिहान उठ्ने बित्तिकै दैनिक एक देखि दुई गिलास मनतातो पानी पिउनुहोस्। मनतातो पानीले शरीरको मेटाबोलिजम (पाचन प्रणालीको गति) लाई तीव्र बनाउँछ र कलेजोका कोशिकाहरूलाई सक्रिय गराउँछ।

कलेजोलाई अझ छिटो र प्रभावकारी रूपमा सफा गर्न तपाईं मनतातो पानीमा आधा वा एक चम्चा ताजा कागतीको रस थपेर पिउन सक्नुहुन्छ। कागतीमा प्रचुर मात्रामा हुने भिटामिन ‘सी’ र एन्टिअक्सिडेन्टले कलेजोमा जमेको बोसो (Fat) लाई बिस्तारै पगाल्न र शरीरबाट विषाक्त पदार्थहरू सजिलै बाहिर निकाल्न मद्दत गर्दछ।

हप्ताको ७ दिन: बोरिङ नहुने गरी ७ फरक डिटोक्स पेय

यदि हरेक दिन एउटै मनतातो पानी वा कागती पानी पिउँदा बोरिङ महसुस हुन्छ भने, तपाईं आफ्नो कलेजोलाई स्वस्थ राख्न हप्ताको सातै दिन स्वाद फेरेर फरक-फरक डिटोक्स पानी पिउने प्रयास गर्न सक्नुहुन्छ। यसका लागि मनतातो पानीको सट्टा निम्न प्राकृतिक विकल्पहरू उत्तम मानिन्छन्:

• अमलाको रस: अमलामा शक्तिशाली एन्टिअक्सिडेन्ट र कलेजोलाई सुरक्षा दिने तत्वहरू हुन्छन्, जसले कलेजोको कार्यक्षमता बढाउँछ।

• बेसारको पानी: बेसारमा हुने ‘कर्क्युमिन’ नामक तत्वले कलेजोको सुन्निएको भाग (Inflammation) कम गर्छ र कलेजोका कोशिकाहरू बिग्रिन दिँदैन।

• अजवाइन (ज्वानो) को पानी: ज्वानोको पानीले पाचन प्रक्रियालाई दुरुस्त राख्छ र कलेजोमा अतिरिक्त बोसो जम्मा हुनबाट रोक्छ।

• जिरा वा धनियाँको पानी: यी मसलाहरूलाई रातभर पानीमा भिजाएर बिहान मनतातो बनाई पिउनाले पनि कलेजो सफा हुन मद्दत पुग्छ।

आफ्नो कलेजोलाई सधैं स्वस्थ राख्न यी थप सुझावहरू पालना गर्नुहोस्:

कलेजोको बोसो पगाल्न बिहानको पेय पदार्थका साथै दैनिक जीवनशैलीमा निम्न कुराहरूमा ध्यान दिनु अनिवार्य छ:

१. सक्रिय जीवनशैली: दैनिक कम्तीमा ३० मिनेट छिटो-छिटो हिँड्ने (Brisk Walk), दौडिने, साइकल चलाउने वा योग गर्ने बानी बसाल्नुहोस्। शारीरिक व्यायामले कलेजोको बोसोलाई ऊर्जामा बदल्न मद्दत गर्छ।

२. चिनी र मैदाबाट टाढै रहनुहोस्: मिठाई, कोल्ड ड्रिंक्स, केक, बिस्कुट, र मैदाबाट बनेका प्रशोधित खानेकुराहरू कलेजोका सबैभन्दा ठूला शत्रु हुन्। यिनीहरूले कलेजोमा बोसोको मात्रा तीव्र रूपमा बढाउँछन्।

३. फाइबरयुक्त सन्तुलित आहार: आफ्नो खानामा हरियो सागसब्जी, ताजा फलफूल, ओट्स, दलिया र गेडागुडी जस्ता फाइबरयुक्त खानेकुराहरू बढी समावेश गर्नुहोस्। ओखर, बदाम र आलसको गेडा (Flaxseeds) कलेजोका लागि निकै फाइदाजनक मानिन्छन्।

४. मदिरापानको पूर्ण त्याग: यदि तपाईंको फ्याटी लिभर मदिराका कारण भएको हो भने यसलाई तुरुन्तै बन्द गर्नुपर्छ। मदिरा सेवन नगर्नेहरूमा पनि कलेजो कमजोर छ भने अल्कोहलले यसलाई थप क्षति पुर्‍याउँछ।

५. पर्याप्त पानी पिउने: दिनभरिमा कम्तीमा ३ देखि ४ लिटर पानी पिउने गर्नुहोस्। पानीले कलेजो र मिर्गौला दुवैलाई सफा राख्न मद्दत गर्छ।

फ्याटी लिभरको सुरुवाती अवस्था (Grade 1 वा Grade 2) लाई कुनै औषधि बिना, केवल सही खानपान र बिहानको राम्रो दिनचर्याबाटै पूर्ण रूपमा निको पार्न सकिन्छ। त्यसैले भोलि नै देखि आफ्नो बिहानको चिया छोड्नुहोस् र कलेजोलाई नयाँ जीवन दिनुहोस्।