काठमाडौं । लामो समयदेखिको कूटनीतिक तनावका बीच संयुक्त राज्य अमेरिका र इरानका अधिकारीहरूबीच कतारको राजधानी दोहामा अप्रत्यक्ष, तल्लो स्तरको प्राविधिक वार्ता सुरु भएको छ। कूटनीतिक स्रोतहरूका अनुसार यो वार्ता कतार र पाकिस्तानको मध्यस्थतामा भइरहेको छ।

बुधबारको यस निर्णायक वार्ताको पूर्वसन्ध्यामा मंगलबार अमेरिकी विशेष दूत स्टिभ विट्कोफ र राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका ज्वाइँ जारेड कुश्नरले दोहामा कतारका प्रधानमन्त्रीसँग विशेष भेटवार्ता गरी वार्ताको रूपरेखा र आधार तयार पारेका थिए । यद्यपि, विट्कोफ र कुश्नर आफैँ भने बुधबारको मुख्य प्राविधिक वार्तामा सहभागी छैनन् ।

इरानी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता इस्माइल बगाहीले मंगलबार जानकारी दिए अनुसार बुधबार इरान र कतारबीच हुने छलफलमा अमेरिका र तेहरानबीच यसअघि भएको समझदारी पत्रको कार्यान्वयन र विभिन्न देशहरूमा रोक्का राखिएका इरानका वित्तीय सम्पत्तिहरू फुकुवा गर्ने विषयमा केन्द्रित रहेर विस्तृत समीक्षा गरिनेछ।

कतारको विदेश मन्त्रालयले जारी गरेको आधिकारिक विज्ञप्ति अनुसार मंगलबार अमेरिकी प्रतिनिधिहरू विट्कोफ, कुश्नर र कतारी मध्यस्थकर्ताहरूबीच भएको उच्च स्तरीय बैठकमा अमेरिका-इरान समझदारीको ढाँचा अन्तर्गत भइरहेका प्रगतिहरूका साथै संवाद र कूटनीतिमार्फत समग्र खाडी क्षेत्रको सुरक्षा र स्थिरतालाई सुदृढ बनाउने प्रयासहरूका बारेमा गम्भीर छलफल भएको थियो।

कतारले अमेरिका र इरानबीच प्राविधिक तहका छलफलहरू निरन्तर जारी रहे तापनि हाल दुवै पक्षबीच कुनै उच्च स्तरीय राजनीतिक भेटघाटको तालिका नरहेको स्पष्ट पारेको छ।

एक क्षेत्रीय कूटनीतिक स्रोत र अमेरिकी अधिकारीका अनुसार ओमानले हालै संयुक्त राज्य अमेरिका र यसका सहयोगी राष्ट्रहरूका सामु विश्वकै सबैभन्दा संवेदनशील तेल ढुवानी मार्ग ‘स्ट्रेट अफ हर्मुज’ को भविष्य र सुरक्षा व्यवस्थापनका सम्बन्धमा एक नयाँ प्रस्ताव पेस गरेको छ।

गत शुक्रबार मात्रै अमेरिकाको मध्यस्थतामा इजरायल र लेबनानबीच औपचारिक युद्धविराम सम्झौतामा हस्ताक्षर भएको थियो। दोहा बैठकमा कतार र अमेरिकी दूतहरूले लेबनानको एकता, सार्वभौमसत्ता र स्थिरता जोगाउन यो युद्धविरामलाई थप सुदृढ बनाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।

तर, यो सम्झौताको पाँचौँ दिनमै इजरायली सेनाले सम्झौता उल्लङ्घन गर्दै मंगलबार दक्षिणी लेबनानको ‘सुरक्षा क्षेत्र’ नजिकै रहेको मन्जाला क्षेत्रमा हिजबुल्लाहका एक कार्यकर्तामाथि घातक हवाई आक्रमण गरेको पुष्टि गरेको छ।

इरानी अधिकारीहरूले इरानका सर्वोच्च नेता आयतुल्लाह अली खामेनीको मृत्यु भएको केही महिनापछि मात्र आगामी जुलाई ४ देखि जुलाई ९ सम्म इरान र इराकका विभिन्न सहरहरूमा औपचारिक अन्त्येष्टि समारोह आयोजना गर्ने घोषणा गरेका छन्।

खामेनीको मृत्यु भइसकेको लामो समयसम्म अन्त्येष्टि नगरिएका कारण उनका छोरा एवं सम्भावित उत्तराधिकारीको अवस्थालाई लिएर विभिन्न प्रश्नहरू उब्जिएका छन् भने आलोचकहरूले अन्त्येष्टिमा जबर्जस्ती ठूलो भीड जम्मा गरेर राजनीतिक फाइदा उठाउनका लागि सरकारले जानाजानी ढिलाइ गरेको आरोप लगाएका छन्।