काठमाडौं । उत्तर-पूर्वी थाइल्याण्डको मुक्दाहान प्रान्तमा हिजो भएको स्तब्धकारी सडक दुर्घटनामा परी ज्यान गुमाउने बौद्ध भिक्षुहरूको संख्या १० पुगेको छ। आफ्ना अभिभावकको पिकअप ट्रक अनुमति बिना लिएर सडकमा निस्किएका एक ११ वर्षीय बालकले धार्मिक पैदल यात्रा (तीर्थयात्रा) मा रहेका ३४ जना भिक्षुहरूको समूहलाई तीव्र गतिमा ठक्कर दिँदा यो भयानक त्रासदी घटेको हो।

स्थानीय सञ्चारमाध्यम ‘द थाइगर’का अनुसार उपचारका क्रममा थप एक भिक्षुको निधन भएपछि मृतकको संख्या १० पुगेको प्रान्तीय प्रशासनले पुष्टि गरेको छ। यस घटनालाई लिएर प्रहरी अनुसन्धान अघि बढ्दै जाँदा एउटा नयाँ र महत्त्वपूर्ण तथ्य बाहिर आएको छ। दुर्घटना गराउने बालककी आमाले मुक्दाहान प्रहरी कार्यालयका अनुसन्धान अधिकारीहरूसँग भेट गरी बयान दिएकी छन्।

उनका अनुसार छोराले घरमा कसैलाई थाहा नदिई परिवारको ‘इसुजु’ पिकअप ट्रक लिएर भागेको थाहा पाउनासाथ उनले तुरुन्तै ‘१९१’ आपतकालीन हटलाइनमा फोन गरेर प्रहरीलाई घटनाबारे जानकारी गराएकी थिइन्। उनले प्रहरीलाई आफ्नो गाडी नियन्त्रणमा लिन (इन्टरसेप्ट गर्न) आग्रह गरेकी थिइन्, तर प्रहरी टोलीले उक्त गाडीलाई सडकमा भेटाएर रोक्न नपाउँदै बालकले गाडीमाथिको नियन्त्रण गुमाएर भिक्षुहरूको समूहलाई ठक्कर दिइसकेका थिए। आमाका अनुसार छोराले यसरी लुकीछिपी गाडी लिएर हिँडेको यो पहिलो पटक हो।

वरिष्ठ थाई पत्रकार सोरायुथ सुथस्सानाचिन्डाको समाचार च्यानलका अनुसार दुर्घटनाग्रस्त पिकअप ट्रक ‘अटोमेटिक’ नभई ‘म्यानुअल ट्रान्समिसन’ (क्लच दबाएर हातले गियर बदल्नुपर्ने) प्रविधिको थियो। ११ वर्षको सानो बालकले म्यानुअल गियर भएको गाडी सडकमा गुडाई १० किलोमिटरभन्दा बढी दूरी तय गर्नु आफैंमा एउटा जटिल र आश्चर्यजनक विषय बनेको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार यस्तो गाडी चलाउनका लागि पहिलेदेखि नै राम्रो अभ्यास वा कतैबाट तालिम प्राप्त गरेको हुनुपर्छ। यसले बालकलाई कसैले सुटुक्क गाडी चलाउन सिकाएको थियो कि भन्ने आशंकालाई बलियो बनाएको छ।

मुक्दाहान प्रान्तीय प्रहरी प्रमुख मेजर जनरल पाइरोज थाइफुत्साका अनुसार दुर्घटना गराउने बालक अझै पनि गम्भीर मानसिक आघात (स्टेट अफ शक) मा रहेका कारण प्रहरीलाई आधिकारिक बयान दिन असमर्थ छन्।

“बालकको मानसिक अवस्था स्थिर नभएकाले हामीले उनीसँग सोधपुछ गर्न पाएका छैनौं, जसका कारण अनुसन्धान प्रक्रियामा केही समय लाग्ने देखिन्छ,” प्रहरी प्रमुखले भने। कानुन अनुसार नाबालक जोडिएको मुद्दा भएकाले बाल अधिकार विज्ञ, मनोविद् र सरकारी वकिलसहितको बहु-विषयी (मल्टिडिसिप्लिनरी) टोलीको उपस्थितिमा मात्रै उसलाई सोधपुछ गरिनेछ।

थाई प्रहरीले दुर्घटनाग्रस्त पिकअप ट्रकलाई फरेन्सिक परीक्षणका लागि पठाएको छ ताकि दुर्घटनाका समयमा गाडीमा कुनै प्राविधिक खराबी थियो वा थिएन भन्ने कुरा स्पष्ट हुन सकोस्।

प्रहरी प्रमुख पाइरोजले यो घटना १५ वर्षभन्दा कम उमेरको नाबालकसँग जोडिएकाले थाई कानुन बमोजिम बालकका आमाबुबा वा संरक्षक (गार्डियन्स) माथि पनि रेखदेखमा लापरबाही गरेको र नाबालिगलाई सवारी साधनमा पहुँच दिएको अभियोगमा कडा कानुनी कारबाही अगाडि बढाउने विषयमा कानुनी परामर्श भइरहेको बताएका छन्।

थाइल्याण्डको सडक सुरक्षा रेकर्ड विश्वमै कमजोर मानिँदै आएको पृष्ठभूमिमा घटेको यस अभूतपूर्व घटनाले अभिभावकीय जिम्मेवारी र सवारी साधनको सुरक्षामाथि देशव्यापी बहस छेडिदिएको छ।