विराटनगर । तेस्रो मुलुकबाट आयात हुने औद्योगिक कच्चा पदार्थ अब भारतीय बन्दरगाह कोलकाताबाट सिधै विराटनगरसम्म रेलमार्फत आउन थालेको छ। नेपाल–भारत पारवहन सम्झौताअन्तर्गत पहिलोपटक नियमित कार्गो रेल सेवा सुरु भएपछि पूर्वी नेपालका उद्योगी तथा व्यवसायीले ढुवानीको समय र लागत दुवैमा भारी कटौती हुने उच्च अपेक्षा गरेका छन्।

गत शुक्रबार कोलकाता बन्दरगाहबाट छुटेको औद्योगिक कच्चा पदार्थ बोकेको पहिलो नियमित कार्गो रेल सोमबार दिउँसो विराटनगरस्थित भन्सार यार्डमा आइपुगेको हो। पहिलो खेपमा मोरङ–सुनसरी औद्योगिक करिडोरमा सञ्चालित स्वस्तिक आयल इन्डस्ट्रिजका लागि तेस्रो मुलुकबाट झिकाइएको कच्चा पदार्थ ल्याइएको छ।

यसअघि तेस्रो मुलुकबाट आयात गरिने सामग्रीहरू भारतको बथनाहासम्म मात्र रेलमा र त्यसपछि त्यहाँबाट कन्टेनर वा ट्रक मार्फत सडकमार्फत नेपाल ल्याउनुपर्ने झन्झटिलो बाध्यता थियो। अब भने कार्गो रेल नै सिधै विराटनगरको भन्सार यार्डसम्म आइपुग्ने व्यवस्था भएपछि सम्पूर्ण ढुवानी प्रक्रिया थप सरल र व्यवस्थित बनेको छ।

नियमित कार्गो रेल सेवाको औपचारिक शुभारम्भ यसअघि कोलकातामा आयोजित एक विशेष समारोहबीच गरिएको थियो। कोलकातास्थित नेपाली महावाणिज्यदूत झक्कप्रसाद आचार्य, भारतीय भन्सारका उच्च अधिकारीहरू, कोलकाता पोर्ट ट्रष्ट तथा भारतीय कन्टेनर निगम (कोनकोर) का प्रतिनिधिहरूले संयुक्त रूपमा हरियो झण्डा देखाएर उक्त रेललाई विराटनगरका लागि बिदाइ गरेका थिए।

सोमबार विराटनगर भन्सार यार्डमा रेल आइपुग्दा स्थानीय भन्सार कर्मचारी, उद्योगी तथा व्यापारीहरूले भव्य स्वागत गरेका छन्। यस नियमित रेल सञ्चालनसँगै अब आयात लागतमा कमी आउने, सामान समयमै छिटो आइपुग्ने र समग्र उद्योग सञ्चालन प्रक्रियामा ठაठो सहजता आउने विश्वास उद्योगीहरूले व्यक्त गरेका छन्।

विराटनगरको एकीकृत जाँच चौकी (आईसीपी) सम्म कार्गो रेल ल्याउने दीर्घकालीन लक्ष्यसहित २०८० साल जेठमा परीक्षणका रूपमा रेल सञ्चालन गरिएको थियो। तर, विभिन्न नीतिगत जटिलता र दुई देशबीचको प्रक्रियागत समन्वयको अभावका कारण उक्त सेवा लामो समयसम्म नियमित हुन सकेको थिएन।

पछिल्लो समय नेपाल र भारतका सम्बन्धित निकायहरूबीच आवश्यक सबै नीतिगत तथा व्यावहारिक सहमति जुटेसँगै कोलकाता–विराटनगर रेल ढुवानी सेवाले औपचारिक रूपमा नियमित हुने बाटो पाएको हो। यस ऐतिहासिक कदमलाई पूर्वी नेपालको समग्र औद्योगिक तथा आर्थिक विकासका लागि एक अत्यन्त महत्वपूर्ण उपलब्धिको रूपमा हेरिएको छ।