काठमाडौं । इरानसँग जारी द्वन्द्वका बीच खाडी क्षेत्रको सुरक्षालाई लिएर कतारले महत्त्वपूर्ण बयान दिएको छ। कतारको परराष्ट्र मन्त्रालयका प्रवक्ता माजिद अल-अन्सारीले सोमबार खाडी मुलुकहरूले आफ्नो सुरक्षाका मामिलामा आत्मनिर्भर बन्नुपर्ने बताएका छन्।

उनले यस क्षेत्रमा अन्तर्राष्ट्रिय सेनाको उपस्थिति र अमेरिकासँगको रणनीतिक गठबन्धन निकै महत्त्वपूर्ण भए पनि सुरक्षाका लागि सहयोगी राष्ट्रहरूमा मात्रै निर्भर रहनु पर्याप्त नहुने प्रस्ट पारेका छन्।

अबुधाबीमा आयोजित ‘हिली फोरम’ का क्रममा अल-अन्सारीले भने, “हामीले खाडी क्षेत्रमा यो बुझ्न जरुरी छ कि अन्तर्राष्ट्रिय फौजको उपस्थिति र अमेरिकासँगको रणनीतिक साझेदारी महत्त्वपूर्ण छ, तर यो नै पूर्ण होइन।”

उनले सुरक्षाका मामिलामा आत्मनिर्भरता नै अघि बढ्ने एकमात्र मार्ग भएको उल्लेख गर्दै साझेदारहरू आवश्यक भए तापनि खाडी मुलुकहरूले आफ्नो सुरक्षाको सम्पूर्ण जिम्मेवारी उनीहरूमाथि मात्रै छाड्न नमिल्ने बताए।

कतारमा अरब विश्वकै सबैभन्दा ठूलो अमेरिकी सैन्य अखडा अल उदेइद एयर बेस रहेको छ, जसले अमेरिकी सेन्ट्रल कमाण्डको क्षेत्रीय मुख्यालयका रूपमा पनि काम गर्दछ। इरानको जवाफी आक्रमणका क्रममा खाडी क्षेत्रमा रहेका अमेरिकी सैन्य अखडाहरू र ऊर्जा पूर्वाधारहरूलाई लक्षित गरिएको थियो। यसै क्रममा हजारौँ अमेरिकी सैन्य तथा कूटनीतिक कर्मचारीहरूलाई खाडी क्षेत्रबाट सुरक्षित स्थानमा सारिएको थियो। ती कर्मचारीहरू पुनः कहिले फर्किनेछन् भन्ने अझै निश्चित छैन।

अमेरिकाकी पूर्व राष्ट्रिय गुप्तचर निर्देशक एभरिल हेन्सले पनि यस क्षेत्रमा अमेरिकी सैन्य उपस्थिति घटाउँदा समस्याहरू अझ थपिन सक्ने बताएकी छन्। उनका अनुसार अमेरिकी स्रोत-साधन र उपस्थितिलाई धेरै कटौती गर्दा प्रायः सकारात्मक नतिजा निस्कँदैन।

इरानसँगको सम्बन्धका विषयमा बोल्दै अल-अन्सारीले आपसी विश्वास पुनः कायम गर्न समय लाग्ने तर इरान सधैँ खाडी मुलुकहरूको छिमेकी रहिरहने भएकाले यो आवश्यक रहेको बताए। कतारले उपयुक्त समय आएपछि इरानतर्फ सहकार्यको हात बढाउन चाहेको तर साथसाथै आफ्नो प्रतिरक्षा क्षमता कायम राख्दै आफू स्वयं रक्षा गर्न सक्षम छ भन्ने कुरा प्रमाणित गरिरहने उनले स्पष्ट पारे।

उनले इरानलाई पनि असल छिमेकीको भूमिका निर्वाह गर्ने जिम्मेवारी लिन आग्रह गरे। उनका अनुसार सैन्य दबाब वा अन्य प्रकारका दबाबहरूबाट नागरिकका हितमा चाहेको नतिजा हासिल हुन सक्दैन।

अल-अन्सारीले विश्वले यो युद्ध लामो समयसम्म टिकिरहने जोखिम मोल्न नसक्ने बताए। उनले होर्मुज स्ट्रेट बन्द हुने स्थिति र खाडीको आकाशमा मिसाइलहरूको ओहोरदोहोरलाई लिएर गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरे।

अमेरिकी अर्थमन्त्री स्कट बेसेन्टले वैकल्पिक तेल पाइपलाइनहरू बनेपछि आगामी दुई वर्षमा होर्मुज स्ट्रेटको महत्त्व सकिन सक्ने सङ्केत गरेका थिए। तर अल-अन्सारी यस तर्कसँग सहमत छैनन्। उनले होर्मुज स्ट्रेट हजारौँ वर्षदेखि अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारको महत्त्वपूर्ण मार्ग रहँदै आएको र कुनै एक घटना वा परिस्थितिले यसको ऐतिहासिक महत्त्व बदल्न नसक्ने बताए।

इरानमाथि आर्थिक प्रतिबन्ध लगाउने अमेरिकी रणनीतिमाथि पनि कतारले प्रश्न उठाएको छ। अल-अन्सारीका अनुसार इराक र लिबिया जस्ता देशहरूमा प्रतिबन्धहरूबाट अपेक्षित सीधा परिणाम हासिल हुन सकेको थिएन। उनले चाहेको समाधान केवल वार्ताको टेबलबाट मात्रै प्राप्त गर्न सकिने दोहोर्‍याए।