काठमाडौं। अमेरिकी प्रविधि उद्यमी एलन मस्कले युक्रेनले स्टारलिङ्क स्याटेलाइट सञ्चार प्रणालीको सेवा सर्त उल्लङ्घन गर्दै घातक ड्रोन आक्रमणमा प्रयोग गरेको आरोप लगाएका छन्। युक्रेनी सेनाका लागि महत्वपूर्ण मानिने स्टारलिङ्क सेवाको सञ्चालनलाई लिएर अमेरिका र युक्रेनबीच तनाव बढिरहेका बेला मस्कको यस्तो भनाइ आएको हो।

मस्कले शनिबार सामाजिक सञ्जाल एक्समार्फत युक्रेनी सेनाले मानिसको ज्यान लिने उद्देश्यले ड्रोन आक्रमण गर्न स्टारलिङ्कको प्रयोग गरेको दाबी गरेका छन्। उनले प्रणालीमा देखिएको कमजोरी गत साता नै समाधान गरिएको पनि बताएका छन्।

स्टारलिङ्कको प्रयोग नागरिक सञ्चारका लागि गर्ने उद्देश्य रहेको उल्लेख गर्दै मस्कले यसको सेवा सर्त उल्लङ्घन भएमा सेवा बन्द गरिने चेतावनी दिएका छन्। यद्यपि, उनले युक्रेनको रक्षाका लागि स्टारलिङ्क अझै पनि अत्यन्त महत्वपूर्ण रहेको स्वीकार गरेका छन्।

मस्कका अनुसार स्टारलिङ्क प्रणालीलाई तत्काल अवरुद्ध पार्न वा नष्ट गर्न कठिन भएकाले युक्रेनी सेनाका लागि यो निर्णायक बनेको छ। उनले स्टारलिङ्क सेवा बन्द भएमा युक्रेनको अग्रपंक्तिको रक्षा व्यवस्था तत्कालै कमजोर हुने दाबी गरेका छन्।

सन् २०२२ मा रुसले युक्रेनमाथि आक्रमण सुरु गरेयता मस्कले युक्रेनप्रतिको आफ्नो धारणा पटक–पटक परिवर्तन गर्दै आएका छन्। उनले स्टारलिङ्क सेवामा आउने अवरोधका लागि आफ्नो कम्पनी स्पेसएक्सभन्दा अमेरिकी सरकार जिम्मेवार रहेको दाबीसमेत गर्दै आएका छन्।

रुसी क्षेप्यास्त्र तथा ड्रोन आक्रमणको सामना गरिरहेको युक्रेनले सैन्य सञ्चार, निगरानी र अन्य सैन्य गतिविधिका लागि स्टारलिङ्क तथा सैन्य प्रयोजनका लागि विकसित स्टारशिल्ड प्रणालीमा निर्भर रहँदै आएको छ।

युक्रेनका रक्षामन्त्री येभगेनी खमाराले शनिबार निगरानी प्रणालीले स्टारलिङ्क र स्टारशिल्डको गतिमा सुधार आएको देखाएको बताएका छन्। उनका अनुसार प्रणालीको गति प्रतिघण्टा ४०० किलोमिटरभन्दा बढी पुगेको छ भने सञ्चार सम्पर्क पनि स्थिर रहेको छ।

खमाराले प्रणालीको गति पुनः प्राप्त हुनु युक्रेनी सेनाको अग्रपंक्ति, ड्रोन सञ्चालन, रसद व्यवस्थापन र सञ्चारका लागि महत्वपूर्ण रहेको बताएका छन्। उनका अनुसार सेवा पुनःस्थापनाको काम रातिदेखि नै सुरु गरिएको थियो। प्रणालीमा आएको सुधारले अग्रपंक्तिमा सैनिकलाई आवश्यक सामग्री पुर्‍याउन र विभिन्न हवाई आक्रमणबाट देशको रक्षा गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

पछिल्लो समय स्टारलिङ्क सेवा युक्रेन र अमेरिकाबीचको विवादको प्रमुख विषय बनेको छ। युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले अमेरिकाले रुसलाई फाइदा पुग्ने गरी काम गरेको आरोप लगाएका थिए। उनका अनुसार, अमेरिकाले युक्रेनतर्फ लक्षित क्षेप्यास्त्र आक्रमणबारे समयमै पूर्वसूचना नदिएको र स्टारलिङ्कको गति सीमित पारेको कारण युक्रेनको सैन्य प्रतिकार्य कमजोर बनेको थियो।

रक्षामन्त्री खमाराले यस विषयमा राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले लिएको दृढ अडानको प्रशंसा गर्दै त्यसबाट सकारात्मक नतिजा प्राप्त भइरहेको बताएका छन्।