बीबीसी। अमेरिकाले रसियाको तीव्र वायुमन्दी आक्रमणविरुद्ध रक्षा गर्न युक्रेनका लागि अति आवश्यक मानिएको ५०० वटा ‘प्याट्रियट’ क्षेप्यास्त्र बिक्रीका लागि स्वीकृति दिएको छ।

यद्यपि, युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले यी हतियारहरू आइपुग्न “केही वर्ष” लाग्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्।

अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका अनुसार अत्याधुनिक पीएसी-३  इन्टरसेप्टर क्षेप्यास्त्रको मूल्य २.१ अर्ब अमेरिकी डलर (लगभग १.६ अर्ब पाउन्ड) पर्नेछ र यसको सम्पूर्ण खर्च युक्रेनका युरोपेली सहयोगीहरू र क्यानडाले ब्यहोर्ने छन्।

शुक्रबार राति जेलेन्स्कीले रसियाका घातक ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्रहरू खसाल्न सक्ने एक मात्र प्रभावकारी हतियार मानिएको प्याट्रियट क्षेप्यास्त्रको हस्तान्तरण प्रक्रियालाई तीव्र बनाउन अमेरिकासँग पुनः आग्रह गरे।

यो कदम युक्रेनी राष्ट्रपति जेलेन्स्की र डोनाल्ड ट्रम्पबीच यसै महिनाको सुरुमा भएको विवादपछि आएको हो, जसमा अमेरिकाले रसियाली डिजेल प्राप्त गर्ने सम्झौताको भाग स्वरूप रसियामाथिका केही प्रतिबन्धहरू खुकुलो बनाएको थियो।

अमेरिकी राष्ट्रपतिले रसियासँगको युद्ध अन्त्य गर्न सम्झौता कायम गर्ने हेतुले युक्रेनले नयाँ नेतृत्व पाउनुपर्ने समय आएको बताएका थिए। मस्कोले फेब्रुअरी २०२२ मा युक्रेनमाथि पूर्ण स्तरको आक्रमण सुरु गरेको थियो, जसअघि उसले क्रिमिया र पूर्वको डोनबासका केही भागहरू कब्जा गरिसकेको थियो।

अक्टोबर २० मा ओस्लोमा जेलेन्स्कीले अमेरिकी दूतहरूसँग वार्ता गरेपछि दुई देशबीचको तनाव केही साम्य भएको थियो।

शुक्रबारको विज्ञप्तिमा अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले भनेको छ, “प्रस्तावित बिक्रीले युरोपमा राजनीतिक र आर्थिक स्थिरताको बलियो आधार मानिने साझेदार देशको सुरक्षामा सुधार गरी अमेरिकाको वैदेशिक नीति र राष्ट्रिय सुरक्षा उद्देश्यहरूलाई सहयोग पुऱ्याउनेछ।”

विज्ञप्तिमा अगाडि भनिएको छ, “युक्रेनले यस खरिदको भुक्तानी जम्पस्टार्ट कार्यक्रम र राष्ट्रिय कोषमार्फत क्यानडा, जर्मनी र नर्वेको अनुदान तथा युरोपेली संघको युक्रेन सहायता ऋणबाट गर्नेछ।”

विज्ञप्ति अनुसार यसको मुख्य ठेकेदार अमेरिकी कम्पनी ‘लकहीड मार्टिन’ हुनेछ र “यस बिक्रीमा अमेरिकी कोषको कुनै पनि रकम प्रयोग गरिएको छैन।”

यसैबीच, जी-२०  देशका परराष्ट्र मन्त्रीहरूको बैठकमा युरोपेली कूटनीतिज्ञहरूले रसियाका विदेश मन्त्री सर्गेई लाभरोभको उपस्थितिलाई लिएर विरोध जनाउँदै आधिकारिक ‘पारिवारिक तस्बिर का लागि उभिन अस्वीकार गरे।

यो बैठक एटलान्टामा अमेरिकी विदेश मन्त्री मार्को रुबियोको आतिथ्यतामा आयोजना भइरहेको छ।

“म रसियाली विदेश मन्त्रीलाई सिधै भन्न चाहन्छु: यो युद्धमा आक्रमणकारी को हो भन्ने कुरा हामी सबैलाई थाहा छ,” बेलायती विदेश मन्त्री एड मिलिब्यान्डले शिखर सम्मेलनमा लाभरोभलाई युक्रेनमा निर्दोष नागरिकहरूको हत्या गरेको आरोप लगाउँदै भने।

जेलेन्स्कीले यसै हप्ताको सुरुमा युक्रेनमा अति आवश्यक मानिएका र मौज्दात निकै कम भइसकेका क्षेप्यास्त्र आपूर्तिको सम्झौतामा अमेरिकाले हस्ताक्षर गर्न झन्डै एक महिनादेखि पर्खिरहेको बताएका थिए।

शुक्रबार ढिलो गरी एक्समा गरिएको एक पोस्टमा उनले अमेरिकी घोषणाको स्वागत गरे तर युक्रेनलाई प्याट्रियट क्षेप्यास्त्रहरू “अहिले नै” आवश्यक रहेको उल्लेख गरे।

उनले शीतऋतुअघि रसियाले युक्रेनका प्रमुख ऊर्जा पूर्वाधारहरूमा आक्रमण तीव्र बनाएको र विगत दुई हप्तामा युक्रेनको विद्युत प्रणालीका “महत्त्वपूर्ण भागहरू” मा “३० भन्दा बढी रसियाली प्रहार” भएको बताएका छन्।

किभलाई यी इन्टरसेप्टरहरूको रूपमा आवश्यकता छ, तर अमेरिकाले इरानविरुद्धको युद्धमा प्रयोग गरिरहेकाले विश्वव्यापी रूपमा यी हतियारहरूको अभाव खड्किएको छ।

यी प्याट्रियट क्षेप्यास्त्रहरूको उत्पादन तालिका कस्तो हुनेछ भन्ने अझै स्पष्ट छैन। तर यो अर्डर पहिले नै तयारी अवस्थामा रहेका क्षेप्यास्त्रहरूका लागि नभई नयाँ निर्माणका लागि भएको बुझिएकाले युक्रेनमा तत्काल आपूर्ति हुने सम्भावना कम छ।

प्याट्रियट क्षेप्यास्त्र निर्माण हुन लामो समय लाग्ने गर्छ। अमेरिकी रक्षा मन्त्रालयका अनुसार प्रतिवर्ष ६०० वटा मात्रै यस्ता क्षेप्यास्त्र उत्पादन हुने गर्दछन्।